آمازون در ماه ژوئن امسال اعلام کرد یکی از معروف‌ترین سوپرمارکت‌های زنجیره‌ای دنیا - یعنی هول‌فودز- را به قیمت ۱۳.۷ میلیارد دلار خریده است. در آن زمان خیلی‌ها با خودشان فکر کردند که آمازون چه کاری می‌تواند با هول‌فودز داشته باشد. البته آمازون در گذشته هم تلاش کرده بود که وارد کسب و کار فروش مواد غذایی تازه بشود، اما به هر حال به نظر می‌رسید که این حوزه از محدوده فعالیت‌های معمول آمازون کمی فراتر است.

اما در همان زمان هم عده‌ای بودند که می‌دانستند آمازون یکی از تهاجمی‌ترین انواع سرمایه‌گذاری را در جهان دارد و حتی در حوزه‌هایی مثل رباتيكز و هوش مصنوعی نیز سرمایه‌گذاری کرده است. درواقع جاه‌طلبی‌های آمازون بر کسی پوشیده نیست. شش سال پیش، آمازون شرکت کیوا را خرید: تولیدکننده ربات‌های متحرک که می‌توانند در انبارها و مراکز توزیع آمازون جایگزین نیروی کار معمول شوند و کارها را با سرعت بیشتری پیش ببرند. انتظار می‌رود این روش در آینده میلیون‌ها دلار در هزینه‌های آمازون صرفه‌جویی به وجود بياورد.

بنابراین، وقتی آمازون خبر خرید هول‌فودز را اعلام کرد این طور به نظر می‌رسید که ماشینی‌شدن سوپرمارکت‌ها را در نظر دارد. و حالا خبر دیگری منتشر شده که نشان می‌دهد این گمانه‌زنی‌ها درست بوده است: فروشگاه آمازون‌گو به عنوان اولین سوپرمارکت ماشینی‌شده آمازون در شهر سیاتل امریکا افتتاح شده و به وضوح نشان می‌دهد که جف بزوس مدیرعامل آمازون چه چشم‌اندازی را برای آینده در نظر دارد. او دنیایی را تصور می‌کند که همه‌چیز در خدمت سرعت و دقت ماشین‌ها قرار می‌گیرد و نیروی کار انسانی فقط در کنار آنها وظایفی را انجام می‌دهد.

فروشگاه آمازون‌گو درواقع انقلابی در صنعت خرده‌فروشی است؛ چون با مسئله‌ای سر و کار دارد که همه ما روزانه به آن محتاجیم. یعنی خرید مایحتاج زندگی. آمازون‌گو درواقع دارد خرید روزانه را سریع‌تر و بی‌دردسرتر می‌کند چون صف و صندوق در آن وجود ندارد.

خرید از فروشگاه آمازون‌گو به این صورت انجام می‌شود: مشتریان از قبل اپ آمازون‌گو را در گوشی‌های تلفن همراه خود دانلود کرده‌اند و هنگام ورود به فروشگاه، فقط تلفن همراه خود را مثل کارت مترو روی دستگاه می‌گیرند تا آن را اسکن کند و سپس وارد فروشگاه می‌شوند. آنها هر کالایی که خواستند برمی‌دارند و بدون اینکه در صف منتظر بمانند و صندوق‌دار بخواهد از آنها پول بگیرد، از فروشگاه آمازون‌گو خارج می‌شوند و فقط بعدا صورت‌حساب خرید را روی گوشی تلفن همراه خود مشاهده خواهند کرد. درواقع هر کالایی که مشتری در این فروشگاه برمی‌دارد از طریق دوربین‌ها و حسگرها در حساب مجازی آمازون او ثبت می‌شود و اگر هم مشتری کالایی را از سبد خرید خود خارج کرد، همان کالا از حساب مجازی او نیز به صورت خودکار حذف خواهد شد.

همچنین مدت‌زمانی که آنها در فروشگاه صرف کرده‌اند در کنار صورت‌حساب کارت اعتباری مشتریان به تلفن همراه آنها ارسال می‌شود تا مشتری متوجه باشد که در مقایسه با سایر سوپرمارکت‌ها چقدر در وقتش صرفه‌جویی کرده است.

این سیستم درواقع دارد از همان تکنولوژی‌اي استفاده می‌کند که در خودروهای بی‌راننده مورد استفاده قرار دارد: استفاده از حسگرها، تعیین میدان حرکت و درک همه اعمال.

در چنین شرایطی، تعجبی ندارد اگر که فروشگاه‌های بزرگ و کوچک همگی برای له‌نشدن زیر فشار آمازون دست به کارهای نوآورانه در سوپرمارکت‌ها بزنند. این هراس واقعا می‌تواند در کشوری مثل امریکا جدی باشد، چون آمازون اعلام کرده که قصد دارد در یک دهه آینده دوهزار فروشگاه را در نقاط مختلف این کشور تاسیس کند و تجربه آمازون‌گو نشان می‌دهد که ماشینی‌شدن این سوپرمارکت‌ها اولویت آمازون خواهد بود.

درواقع محدود شدن فرصت‌های شغلی در صنعت خرده‌فروشی از مدت‌ها پیش آغاز شده بود. آمار ژانویه امسال نشان می‌دهد که در امریکا ۱۴.۵ میلیون نفر در صنعت خرده‌فروشی مشغول به کار بوده‌اند و این رقم، ۱.۱ میلیون نفر کمتر از آمار مشابه در ژانویه سال ۲۰۰۸ است. اما واقعیت این است که در سوپرمارکت‌ها به صورت معمول تهدیدی از بابت ماشینی‌شدن و آمدن ربات‌ها به جای نیروی کار انسانی وجود نداشت. حالا آمازون‌گو ثابت کرده که در همین خصوص هم جای نگرانی در خصوص مشاغل وجود دارد.

البته عده‌ای نیز معتقدند این وضع را می‌توان با معرفی دستگاه‌های خودپرداز بانک‌ها و نگرانی‌هایی که در خصوص حذف مشاغل انسانی از این بابت وجود داشت مقایسه کرد. آنها می‌گویند ای‌تی‌ام تنها باعث شد فرصت‌های شغلی در بانک‌ها تغییر پیدا کند اما این فرصت‌ها از بین نرفتند. حالا ماشینی‌شدن فروشگاه‌ها و سوپرمارکت‌ها نیز شاید همین تاثیر را داشته باشد و صرفا به اشتغال افراد بیشتر در بخش ماشینی امور منجر شود.