احیا و نوسازی بافت های فرسوده کشور و حل این مشکل در کشور که در حال تبدیل شدن به یک بحران است و فضای اجتماعی و اقتصادی کشور را می تواند تحت تاثیر قرار دهد یکی از اولویت های دولت دوازدهم است و رئیس جمهور در جلسه رای اعتماد وزیر راه و شهرسازی هم براین نکته تاکید کرد و از عباس آخوندی خواست تا این مهم را در اولویت کاری وزارت راه و شهرسازی قرار دهد. در همین زمینه عباس آخوندی وزیر راه شهرسازی چندی پیش در سفر خود به زاهدان گفت:« جمعیت شهری ایران حدود ۵۹ میلیون نفر است و میزان حاشیه نشینی و بدمسکنی در بافت های فرسوده و سایر بافت ها حدود ۱۹ میلیون نفر در سطح کشور است.» اعدادی که از سوی وزیر راه و شهرسازی منتشر شده است نشان می دهد ما با جمعیت زیادی رو به رو هستیم که در بافت فرسوده زندگی می کنند و در این بین تهران به عنوان پایتخت بیشترین میزان بافت فرسوده را در کشور دارد و باید در اولویت نخست قرار بگیرد؛ نکته ای که وزیر راه و شهرسازی هم هفته گذشته با حضور در صحن شورای شهر بر آن تاکید کرد.

براساس آمارهای وزارت راه و شهرسازی و شهرداری تهران، در حال حاضر پایتخت بالغ بر 4400 هکتار بافت فرسوده دارد که بیش از پنج‌ درصد از مساحت کل شهر تهران را تشکیل می شدهد بافت‌های فرسوده شهری دربر می‌گیرد که 35 درصد از بافت مسکونی را در بر می‌گیرد به ترتیب که منطقه 10 حدود 53 درصد، منطقه 12 حدود 37 درصد، منطقه 17 معادل 70 درصد و منطقه 11 معادل 28 درصد از بافت مسکونی‌شان را بافت‌های فرسوده شامل می‌شود.

همچنین در همین رابطه سخنگوی کمیسیون عمران مجلس مهندس بدری اعلام کرد یک سوم جمعیت کشور در بافت فرسوده و ناکارآمد شهری زندگی می کنند. او با اشاره به اینکه حدود ۷۷ هزار هکتار بافت فرسوده مصوب و همین مقدار بافت ناکارآمد در کشور داریم، اظهار داشت: بالای ۱۳۰ هزار هکتار از مساحت کشور با این معضل دست و پنجه نرم می کنند. این مقدار، حدود یک سوم از جمعیت کشور را در خود جای داده است.

برنامه های دولت برای بافت فرسوده چیست؟

اما باتوجه به اینکه احیا و بازسازی بافت فرسوده از اولویت های دولت است چه برنامه هایی در این زمینه در نظر گرفته شده و چه تسهیلاتی را به مردم و انبوه سازان ارائه می دهد؟ دولت روحانی با روی کار آمدن در سال ۱۳۹۲ ستاد نوسازی و بهسازی را با حضور ۱۹ دستگاه تشکیل داد تا به بازسازی بافت های فرسوده در کشور سرعت دهد. برنامه اولیه دولت برای بازسازی بافت های فرسوده پرداخت ۳۰۰ هزار فقره تسهیلات به نوسازی و بهسازی با یارانه ۱۰ درصد در سال بود که به دلیل کمبود منابع، جای خود را به انواع تسهیلات بانکی داد. در واقع در چهار سال دولت یازدهم از 300 هزار تسهیلات نوسازی که اعلام شده بود تنها یک سوم وام ها پرداخت شده است و در نهایت نیز این طرح متوقف شد و تسهیلات دیگری برای احیا بافت های فرسوده در نظر گرفته شد که مهم ترین آن وام نوسازی تا سقف ۵۰ میلیون تومان و مجوز پرداخت ۱۰۰۰ میلیارد تومان تسهیلات به انبوه‌سازان برای حضور و ساخت و ساز در بافت های فرسوده بود.

محمدسعید ایزدی مدیرعامل سابق عمران و بهسازی چندی پیش درباره اقدامات دولت در خصوص بازسازی بافت های فرسوده و برنامه دولت گفت:« در ولت یازدهم برای اولین‌بار برنامه جامعی برای ۵۴۴ شهر که از حاشیه‌نشینی، بافت‌های فرسوده و ناکارآمد رنج می‌برند که حدود ۲۷۰۰ محله را تشکیل می‌دهد تدوین شد که در دو بخش درمان و بخش پیش‌نگری اقدامات را جلو بردیم. در طول دولت یازدهم علاوه بر ۵۰ میلیون تومان تسهیلات برای هر واحد، توانستیم گام‌های متعددی را برداریم که هم‌اکنون بیش از چهار نوع تسهیلات داریم که می‌توانیم به متقاضیان نوسازی بدهیم. یکی وام نوسازی با سقف ۳۰، ۴۰ و ۵۰ میلیون تومان در شهرها است. اقدام دیگر که صرفا برای انبوه‌سازان است، مجوز پرداخت ۱۰۰۰ میلیارد تومان تسهیلات با سود ۸ درصد از سوی بانک مسکن است که انئبلاغ شده. علاوه بر این ها ام دیگر نیز ودیعه مسکن است که به مردم برای نوسازی پرداخت می‌شود.» البته با وجود این تسهیلات دولتی کارشناسان چندان به بازسازی بافت های فرسوده و از بین رفتن این معضل امیدوار نیستند زیرا صنعت ساختمان در رکود به سر می برد و تمایل چندانی به ساخت و ساز در کشور وجود ندارد از طرف دیگر بخش عمده ای از بافت فرسوده در مناطق جنوبی و حاشیه های شهرها قرار دارد و ساخت و ساز در آن ها چندان سود دهی به همراه ندارد و همین نکته باعث می شود که تمایل چندانی به ساخت و ساز در این مناطق دیده نشود.