برای بررسی بازار تجاری عمان، باید نگاهی اجمالی به کشورهای حوزه خلیج فارس داشته باشیم. این کشورها به سه دسته تقسیم مي‌شوند. نگارنده عربستان و بحرین را در یک دسته قرار مي‌دهد که ایران به دلیل چالش‌های سیاسی فی‌مابین، هیچ ارتباط اقتصادی با آنها برقرار نمی‌کند. امارات در دسته‌ای دیگر قرار مي‌گیرد و یک شریک قدیمی است که با وجود چالش‌هایی که با آن وجود داشته، هنوز  بازارش حفظ شده است. در دسته دیگر کشورهای عمان، قطر و کویت قرار گرفته‌اند که در شرایط کنونی از نظر سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، ارتباط آنها با ایران توجیه دارد. این کشورها علی‌رغم فشارهایی که از سمت جامعه بین‌الملل برای قطع ارتباط با ایران تحمل مي‌کنند، رابطه خود را حفظ کردند. از بین آنها، عمان به دلیل ریشه تاریخی‌اي که با ایران دارد، برای ایجاد و گسترش ارتباط اقتصادی مناسب‌تر است.

رفتار و دیپلماسی سیاسی و اقتصادی بین دو کشور ایران و عمان همیشه مثبت بوده و هیچ‌گاه تحت فشارها شکننده ظاهر نشده است. جنس کارکرد اقتصادی با کشور عمان با کارکرد کشوری مانند امارات متفاوت است. با کشور امارات تنها مي‌توان یک رابطه تجاری برقرار کرد. اما در ارتباط با عمان مي‌توان گفت احتمال موفقیت در تجارت پایین است، به شرطی که شما حضور فیزیکی و سرمایه‌گذاری مستقیم در آن کشور داشته باشید. عمانی‌ها تجار خوبی نیستند، اما فضای کسب و کار کشورشان مساعد است و ایرانی‌ها را هم مي‌پذیرند. برخلاف برخی کشورها، تجار ایرانی هیچ مشکلی برای اخذ ویزا، ثبت شرکت و... در عمان نخواهند داشت و زمینه همکاری فراهم شده است.

اگر بخواهیم با عمان کار کنیم، باید بدانیم جنس ارتباط با آن، با سایر کشورهای عربی متفاوت است. بهتر است تجار ایرانی وارد مناطق آزاد آن کشور شوند. حتما لازم است که شریک عمانی قوی را درگیر کار کنند. نمی‌توان با کشور عمان از راه دور کار کرد. یک تاجر ایرانی حتما باید شرکتی در این کشور ثبت کند و شریک عمانی معتبر پیدا کند.

نباید فکر کنیم همیشه صادرات کالا یا محصولات کشاورزی در اولویت است. در چند بخش مي‌توان فعالیت خوبی در کشور عمان داشت. در کشوری مانند قطر، اولویت ایران صادرات محصولات کشاورزی و ساختمانی است. اما اولین دسته فعالیت‌هایی که در عمان با استقبال خوبی مواجه شده و درآمد خوبی نصیب تاجر ایرانی مي‌کند، خدمات فنی، مهندسی است. پیمانکاران مي‌توانند در عمان پروژه تعریف کنند و مواد لازم برای آن پروژه‌ها را از ایران ببرند که خود به معنی صادرات به واسطه خدمات فنی و مهندسی است.

به اعتقاد نگارنده در مقايسه با کیفیت خوب رابطه سیاسی‌اي که با عمان داریم، رابطه اقتصادی با آن کشور خوب نیست و نسبت به شرایط مطلوب سیاسی بسیار عقب است. اگر بخواهیم واقع‌بینانه ببینیم، در این موضوع کمتر مي‌توان تقصیر را به گردن مسائل بین‌المللی انداخت. بیشتر، عدم توجه بازرگانان کشور و یا تنبلی جامعه اقتصادی ایران برای استفاده از این فرصتی که در عمان وجود دارد، منجر شده تا ایران از جایگاهی که باید در این کشور داشته باشد، عقب بماند. این فرصت نزدیک به یک دهه است که در این کشور فراهم شده، اما ایران نتوانسته به نحو مطلوبی از آن بهره‌مند شود. البته تجار ایرانیِ موفقی در عمان داریم که شاید کمتر موفقیت آنها رسانه ای شده است. 

غیر از خدمات فنی، مهندسی، می‌توانیم در بخش محصولات کشاورزی و کشتی‌رانی با عمان رابطه اقتصادی داشته باشیم. کشور عمان در بخش معدنی تنها کشور بااستعداد حوزه خلیج فارس است. ولی ایران هیچ فعالیتی در این بخش نداشته است. تجربیات معدنی ایران را مي‌توان به این کشور منتقل کرد و به این واسطه از طریق کشور عمان به کشورهای افریقایی، دسترسی پیدا کرد..

علاوه بر خدمات، مي‌توان به عمان کالا صادر کرد. به نظر مي‌رسد بیشترین نیاز این کشور به مواد معدنی است. این کشور معدن دارد، اما هیچ سرمایه‌گذاری‌اي در این حوزه انجام نداده و خیلی در این بخش فعالیت نکرده است. مي‌توان مصالح ساختمانی را از جمله کالاهای مورد نیاز عنوان کرد. محصولات کشاورزی نیز بسیار خواستار دارد اما رقبای سختی در این زمینه در کشور عمان داریم.

خوشبختانه چند بانک معتبر عمانی کاملا فعال شدند و رابطه بانکی نسبت به گذشته خیلی بهتر شده است. این رابطه کامل برقرار نشده، اما از گذشته خیلی بهتر است. اگر مانعی در مسائل بانکی بین کشورهای دیگر با ایران هست، این مشکل بین ایران و عمان وجود ندارد. مي‌توان گفت مسائل بانکی مانعی برای ارتباط اقتصادی بین دو کشور نیست. خوشبختانه فعال‌ترین اتاق مشترک در بین ایران و کشورهای عربی، بین ایران و عمان است و رفت و آمد هیئت‌های تجاری عمانی به کشور و شهرهای جنوبی به صورت هفتگی است.

عمان بيشتر یک کشور سرمایه‌پذیر است تا سرمایه‌گذار؛ مي‌توانیم با سرمایه‌گذاری در این کشور دسترسی خود به کشورهای افریقایی را بیشتر کنیم. حتی دسترسی به کشوری مانند یمن که جنگ‌زده است از طریق عمان راحت‌تر است.

مهم‌ترین رقیب ایران در کشور عمان، هندی‌ها هستند. هندی‌ها در بخش سرمایه‌گذاری، مواد معدنی و بخش ساختمانی بسیار فعال هستند. در کشورهای دیگر مانند قطر رقیب اصلی ما ترکیه است. در حال حاضر ایران جزو 10 شریک اول تجاری عمان نیست و شاید در رده‌های 15 یا 16 قرار بگیرد و این نشان از غافل بودن سیاست‌گذاران و تجار از بازار این کشور دارد.