بازار امارات متحده عربي خصوصا دوبي یکی از بازارهای مهم  تجارت خارجی ایران در 3 دهه گذشته بوده است. چه در زمان جنگ و چه بعد از آن، ایران رابطه بسیار نزدیکی با امارات ‌متحده عربی داشته‌است؛ به خصوص اینکه ايراني‌تبارهاي بسياري، از سال‌هاي دور اتباع اين كشور هستند و عده بسيار زيادي نيز از زمان جنگ و تحریم، دفاتری در این کشور دایر کردند؛ در واقع اماراتی‌ها امروز یکی از شرکای مهم و تاثیرگذار در اقتصاد ایران به شمار می‌آیند.

زمانی که ایران درگیر تحریم‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی اقتصادی بود و با بیشتر از 4 یا 5 کشور امکان تجارت نداشت، امارات یکی از مهم‌ترین و شاید دومین بازار صادرات و واردات ایران بود. امارات متحده عربي معمولا معروف به کشور «ري‌اكسپورت» است. این کشور به دلیل سرمايه‌گذاري بسيار زياد در زیرساخت‌ها، ارائه خدمات با استانداردهاي بين‌المللي، پهلوگيري زیاد کشتی‌هاي بسيار بزرگ در بنادر مجهز، ايجاد بزرگ‌ترين فرودگاه منطقه، دارا بودن يكي از به‌روزترين ايرلاين‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ي جهان و تردد ميليون‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ مسافر چه به عنوان توريست و چه ترانزيت، در منطقه خاورمیانه مهم‌ترين «مرکز خدمات» شناخته می‌شود؛ ایران هم به عنوان بزرگ‌ترین همسایه امارات پس از عربستان توانسته از این ظرفیت استفاده کند.

داد و ستد ایران با امارات در بهترین شرایط تجارت خارجی در سال‌های تحریم در سال حدود 30 میلیارد بوده‌است؛ اما پس از توافق هسته‌ای، به دليل حذف بعضي از واسطه‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ از تجارت كشور رو به كاهش گذاشته است. همچنين اتفاقات سیاسی‌اي که در منطقه افتاد و از سوی دیگر اتحاد عربستان با امارات باعث شد که مسائل سیاسی منطقه بر ارتباطات ایران و امارات حاکم شود و روابط دو کشور علي‌رغم حجم تجارت نسبتا بالا از نظر سياسي به سطح کاردار نزول پیدا کند. متاسفانه پس از این اتفاقات سياسي بود که سخت‌گیری‌هایی در کشور امارات در ورود و خروج کالاهای ایرانی برای ایرانیان مقیم امارات به وجود آمد. متاسفانه با وجود برداشته‌شدن تحریم‌ها، بانک‌های اماراتی کماکان مثل زمان تحریم و شاید هم سخت‌گیرانه‌تر از زمان تحریم با ایرانیانی که با این کشور تجارت می‌کردند، برخورد و شرایط را سخت‌تر کردند. با وجود اين، پتانسیل‌های صادراتی و وارداتي بین ایران و امارات وجود دارد که كه مي‌تواند روابط دو كشور را افزايش دهد؛ چراکه امارات یک کشور ترانزیت است و کالاها از آنجا وارد و خارج می‌شود و از طریق خدمات‌رسانی‌اي که انجام می‌دهد برای کشورش ارزآور است. از این رو امارات به عنوان یک کشور واسط می‌تواند در تجارت خارجی ایران نقش موثری داشته‌باشد.

البته موانعی که بین ایران و امارات وجود دارد، بیشتر سیاسی است. با وجود اینکه روابط سیاسی این دو کشور در دو سال گذشته به پایین‌ترین سطح رسیده‌، باز هم تجارت بین دو كشور  ادامه داشته‌است. و تقریبا هيچ‌‌يك از دو کشور نخواسته‌اند به قطع رابطه نزدیک شوند و کماکان روابط را حفظ کرده‌اند، به طوری که براساس آمارهای 5 ماهه سال 96 همچنان امارات کشور سوم صادراتی و دوم وارداتی ایران است. این موضوع نشان می‌دهد که هيچ‌يك از دو طرف تمایلی به تاثیرگذاری مسائل سیاسی در موضوع‌های اقتصادی ندارند. به هرحال با توجه به حجم تجارتی که امارات با دنیا دارد و به نوعی‌ ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ب منطقه است، در صورت قطع رابطه با ایران، تاثیر زیادی در اقتصاد امارات ایجاد نخواهد شد. ولي به دلیل همسایگی و اهميت ایران و سرمایه‌گذاری مشترك بین دو کشور، اين موضوع مهمی است و به نظر می‌رسد که علاقه‌مند به قطع رابطه اقتصادی نیستند. فعالان اقتصادی ایران هم به دلایل سنتی و اینکه از گذشته با امارات چه به عنوان مقیم، چه سرمایه‌گذار و چه گردشگر به این کشور سفر می‌کردند و از این طریق واردات و صادرات کشور را انجام می‌دادند، کماکان علاقه‌مند به حضور و حفظ این بازار هستند؛ بنابراین این موضوع برای ایران حايز اهمیت است که بتواند کالاهای صادراتی را در بازار امارات به فروش برساند و يكي از بازارهاي اصلي باشد، به خصوص کالاهایی مانند میوه و تره‌بار، مواد غذایی و لبنیات که در حال حاضر هم در امارات جایگاه نسبتا خوبی دارد؛ ولی قابلیت افزایش و تنوع عرضه کالا به این بازار وجود دارد، حال آنکه باید هم در موضوع‌های سیاسی و هم روابط بانکی تا حدودی شرایط بهتر شود.

باید شرایط به قبل از شرایط تحریم‌ها بازگردد. امروز بانک‌های اماراتی حاضر نیستند روابط كارگزاري با بانك‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ي ایرانی‌ها برقرار كنند، بنابراين استفاده از گشایش اعتبار نمي‌کنند یا حواله انجام نمي‌دهند. متاسفانه بانک‌های ایرانی‌اي هم که در بازار امارات بعد از برداشته شدن تحريم‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ مجدد فعالیت خود را آغاز كردند عملا اجازه فعالیت، نقل و انتقال و مراوده با بانك‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ي بزرگ را ندارند؛ بنابراین روابط بانکی از مهم‌ترین مسائلی است که مانع از افزایش روابط ایران و امارات شده‌، با همه اینها روابط سیاسی بیشتر از مسائل اقتصادی بر تجارت دو کشور سایه انداخته‌است. اگر مسائل سیاسی در آینده نزدیک برطرف شود، با توجه به برداشته شدن تحریم‌های  پس از توافقات هسته‌ای، و شروع فعاليت بانک‌های اماراتی همچون قبل از تحریم‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ حتما مي‌توان حجم تجارت را افزايش داد؛ ولی متاسفانه امروز به دلیل مسائل سیاسی منطقه‌ای، دولت‌هاي عربي به جز قطر تمایل چندانی به عادی‌سازی روابط  ندارند. اگرچه بانک مرکزی تلاش کرده‌است در شرایط پسابرجام با تمام دنیا روابط برقرار کند، ولی موضوع بانك‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ تنها به کشور امارات برنمی‌گردد؛ کشورهای اروپایی هم در سطح بانک‌های کوچک با ایران در ارتباط هستند. این شرایط تقریبا برای تمام بانک‌ها وجود دارد؛ اما بانک‌های کشورهای عربی به دلیل مسائل سیاسی‌اي که اشاره شد، سخت‌گیری بیشتری دارند و آمادگی آنها برای افزایش ارتباطات کمتر است.

اگر روابط سیاسی به صورت عادی بازگردد، بازار امارات یکی از شرکای مهم تجاری ایران در صادرات و واردات و همچنین خدمات است. ضمن اینکه ایرانیان مقيم امارات، يكي از بزرگ‌ترين گروه‌هاي شهروندان خارجي امارات خصوصا دوبي را تشکیل می‌دهند و این رابطه تاریخی و سنتی است که در صورت عادی شدن روابط سیاسی، موجب توسعه رابطه دو طرف خواهد شد.