تصویر کلان بازار کار ایران چگونه است؟چقدر اقدامات دولت یازدهم برای خروج از بحران بیکاری به خصوص بیکاری جوانان تحصیلکرده موفق بوده است؟ چرا از بیکاری به عنوان سونامی اقتصادی ایرانی یاد می شود؟ و رئیس جمهور حل این معضل را اولویت اول دولت می داند؟

برای پاسخ به این سوالات باید نگاهی به این موضوع داشت که در حال حاضر باتوجه به رشد جمعیت در ده های قبل و جذب ناکافی نیروی کار در مشاغل و نیز ترکیب نیروی کار که بخش بزرگی از آن فارغ التحصیلان دانشگاهی تشکیل می دهند اشتغال به چالشی مهم برای دولت تبدیل شده است. برآوردها نشان می دهد که در پنج سال آینده به طور متوسط سالیانه 2.5 درصد به افراد متقاضی کار در جامعه ایران اضافه خواهد شد و این موضوع توجه جدی به اشتغالزایی و فعالیت های اقتصادی به منظور جذب نیروی کار به خصوص جوانان جویای کار را پیش از پیش مشخص می کند.

تصویر کلان بازار ایران نشان می دهد که اشتغالزایی به ویژه برای افراد دارای تحصیلات دانشگاهی در سال های آینده یکی از چالش های اساسی برای سیاستگذاران کشور خواهد بود. بررسی ها نشان می دهد که نرخ بیکاری جوانان که بخش مهمی از آنان هم تحصیل کرده اند بعد از سال 1387 افزوده شده است و هیچگاه نیز نرخ بیماری زیر 10 درصد نرسیده است که این موضوع به نوعی حاکی از پایداری بیکاری ساختاری به ویژه برای جوانان در کشور است. 

اما نکته مهم در این بین توجه ویژه به اشتغال صنعتی است و سوال این خواهد بود که چقدر دولت مردان و سیاستگزاران کشور به اشتغال صنعتی نگاه ویژه داشته اند، باتوجه به اینکه اشتغال تولید به همراه خواهد داشت و یکی از مهم ترین نیازهای کنونی کشور افزایش تولید به خصوص تولید صادرات محور است که رشد اقتصادی کشور را هم به همراه خواهد داشت.

طی سال های اخیر رشد بخش صنعت منبع اصلی ایجاد اشتغال در بخش صنعت نبوده است. تعداد واحدهای فعال صنعتی ( ده نفر کارکن و بیشتر) از 3 هزار واحد کاه پیدا کرده است. اما تعداد شاغلان بخش در مجموع دارای روند یکنواخت ثابت بوده است. همچنین ترکیب اشتغال بخش صنعت بیشتر معطوف به کارگران ساده و کارگران ماهر غیر دانشگاهی است و سهم این گروه ها در اشتغال بخش صنعت بیش از 70 درصد است و در سال های اخیر سهم جوانان تحصیکرده دانشگاهی در اشتغال بخش صنعت تقریبا نزولی بوده است.