آمار واردات و صادرات سیگار در 5 ماه اول سال منتشر شد. علی اصغر رمزی، رییس مرکز برنامه ریزی و نظارت بر دخانیات کشور امروز اعلام کرد: در 5 ماهه سالجاری با افزایش 28 درصدی تولید و 13 درصدی صادرات و کاهش 58 درصدی واردات و 47 درصدی قاچاق سیگار روبرو بوده ایم.

آنطور که رمزی بیان کرده است افزایش تولید سیگار در 5 ماهه سال جاری به واسطه تکلیف تبصره 3 ماده 102 قانون برنامه پنجم توسعه که دولت را مکلف به تبدیل واردات سیگار با همان برند اصلی به تولید داخل کرده بود صورت گرفته است. به این ترتیب واردات سیگار که در سال 1394 به میزان 16 میلیارد و چهارصد میلیون نخ بود با پیگیری های مستمر اجرایی شدن این تکلیف قانونی و با راه اندازی کارخانه های جدید و یا تکمیل ظرفیت خالی کارخانه های موجود واردات در سال 1395 به 4 میلیارد نخ کاهش یافت. حالا هم پیش بینی می شود با ادامه این اقدامات، سال 96، 2 میلیارد نخ واردات انجام شود.

به اعتقاد رمزی، اجرای قانون برنامه پنجم توسعه، موجب کاهش شدید واردات و جایگزین شدن تولید داخلی و افزایش اشتغال، سرمایه گذاری و ارزش افزوده بیشتر و کاهش شدید قاچاق شد.

براساس گزارش شاتا، رییس مرکز برنامه ریزی و نظارت بر دخانیات کشور برآورد قاچاق سیگار را که در سال 1393 به میزان 12 میلیارد نخ بوده را با اجرای تکلیف قانون برنامه پنجم و سایر اقدامات تکمیلی با هماهنگی ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز در سال 1394 به حدود 8 میلیارد نخ و در سال 1395 به 6 میلیارد نخ کاهش یافته است که پیش بینی کاهش 50 درصدی و رسیدن به میزان 3 میلیارد نخ در سال 1396 در دستور کار مرکز برنامه ریزی و نظارت بر دخانیات کشور قرار دارد.

از طرف دیگر، چندی پیش، بانک مرکزی هزینه خانوار در سال 95 را اعلام کرد که در آن هزینه دخانیات خانوارها 19.3 درصد رشد داشته است. اما به گفته رمزی، این افزایش سهم هزینه دخانیات، عمدتا ناشی از افزایش قیمت محصولات دخانی است نه افزایش مصرف. او ادامه داد: در نسبت سهم کل هزینه ها در هزینه خانوارها، دخانیات تنها 3دهم درصد سهم دارد. در 10 سال گذشته این سهم اکثرا  4دهم درصد بوده که در سال 95 به 3دهم درصد کاهش یافته است.

همچنین هم رمزی معتقد است: این کاهش بیانگر کاهش در مصرف است و به نوعی افزایش قیمت سیگار و کاهش سیگارهای قاچاق و فرهنگ سازی های صورت گرفته درخصوص مضرات سیگار در مجموع تاثیر بر مصرف داشته است که امیدواریم این رویه باقوت و شدت ادامه یابد.

بر اساس آمارهای اعلامی برآورد مصرف سالیانه سیگار حدود 55 میلیارد نخ است. سال 94، 30 میلیارد نخ و سال 95، 45 میلیارد نخ در کشور تولید شد. همچنین برنامه سال 96 هم تولید 50 میلیارد نخ در دستور کار است. همچنین در حال حاضر 12 کارخانه سیگار سازی بخش خصوصی در کشور تولید سیگار مورد نیاز را بر عهده دارند. البته شرکت دخانیات که حدود 4 سال قبل سهام دولتی آن واگذار شد هم به عنوان یکی از این 12 کارخانه با سهم بازاری حدود 27 درصدی فعالیت می کند.

در حالی میزان تولید سیگار در کشور در چند سال گذشته رشد داشته که سال 91، صادرات سیگار صفر و واردات سیگار با رشد 74 درصدی مواجه شده بود. در ده ماه اول سال 91، واردات سیگار به کشور از نظر وزنی و ارزشی نسبت به مدت مشابه در سال قبل به ترتیب 74.7 و 14.5 درصد افزایش یافته بود. در آن سال، سوئیس بزرگترین صادرکننده به ایران بود؛ به طوری که سهم این کشور از کل ارزش واردات سیگار به ایران به 49.5 درصد رسید. ترکیه و امارات هم به ترتیب با 21.6 و 14.5 درصد سهم در رده‌های بعدی عمده‌ترین مبادی ورود سیگار به ایران قرار گرفته بودند.