مجلس در حال بررسی وزرای پیشنهادی کابینه دولت دوازدهم است. این روزها جلسات رای اعتماد برگزار می شود و وزرای پیشنهادی از خود دفاع می کنند. امروز محمدجواد ظریف، وزیر پیشنهاد وزارت امور خارجه در مجلس حضور پیدا کرد و از برنامه های خود دفاع کرد. او از برجام و دیپلماسی اقتصادی هم مطالبی را بیان کرد.

1. برجام حاصل اعتماد به آمریکا نیست. جمله جمله آن نشانگر بی اعتمادی جدی ما نسبت به سیاست‌های آمریکا از نخستین روز مذاکرات تا واپسین لحظه پایان مذاکرات و در مسیر اجرای برجام بوده است.
2. چارچوب‌های مصرح در قانون اساسی وظایف و تکالیف وزارت خارجه در پاسداری از استقلال، حاکمیت و تمامیت ارضی کشور را به تصویر کشیده است. مجموعه‌ای از اسناد کلیدی نظیر سند چشم‌انداز، سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری در حوزه اقتصاد مقاومتی و برنامه توسعه ششم برنامه‌های کشور در حوزه سیاست خارجی را مشخص می‌کنند. فراز راهبردی مقام معظم رهبری بر رعایت حکمت، مصلحت و عزت بر دوگانه اندیشی و ایجاد فاصله بین انقلابی بودن و عقلانی بودن خط بطلان می‌کشد و روشن می‌سازد بین حفظ ارزش‌ها و آرمان‌های انقلاب اسلامی و سیاست و رفتار عقلانی رابطه‌ای منطقی و ماهوی وجود دارد.
3. بی تردید عصر برتری غرب در نظام بین‌المللی به سر آمده و جهان وارد عصر پساغربی شده است. در دوران پساغربی سیاست جهانی در چند قدرت بزرگ خلاصه نمی‌شود. کنشگران متعدد و متکثر شده‌اند و انحصار بازی از دست قدرت‌های غربی خارج شده است. قدرت و ثروت در جهان در حال جابه‌جایی است. هر چند که عناصر سخت افزاری قدرت کماکان موثرند، ولی عناصر معنایی قدرت که ایران در این زمینه ید طولایی دارد، همچون هنجارسازی، روایت پردازی و گفتمان سازی، قدرت و ارزش راهبردی یافته‌اند.
4. منطقه ما یکی از سخت‌ترین دوران‌های تاریخی خود را می‌گذراند. برخی از کنشگران منطقه‌ای هنوز با پیگیری بازی با حاصل جمع صفر برای خود و دیگران هزینه‌ می‌تراشند و با اتکای فزاینده به قدرت‌های فرامنطقه‌ای، خشونت و افراط، بر اعتدال و همکاری پیشی گرفته است.
5. این مجموعه، ایران را به تنها کشوری در منطقه تبدیل کرده که امنیتش را از درون کشور و مردمش می‌گیرد و برای امنیت خود به هیچ کشور خارجی متکی نیست و با لبخند و اخم دیگران خوشحال و مضطرب نمی‌شود.

6. ایران قدرت و توان اقتصادی خود را از درون می‌گیرد. ایران بعنوان یک کشور قدرتمند منطقه‌ای به مسئولیت منطقه‌ای خود آگاه است و به عنوان قدرتی که به دنبال بازی با حاصل جمع صفر نبوده و نیست، به دنبال منطقه‌ای امن، قدرتمند، باثبات و پیشرفته است و همکاری منطقه‌ای را مبنای صلح و ثبات می‌داند و زندگی منطقه‌ای و پیوندهای منطقه‌ای را ضرورتی اجتناب ناپذیر می‌شمارد.
7. به لطف خدا در دولت یازدهم گام‌هایی بلند و بعضا تاریخی برداشته شد که مهمترین آن گذر از پرونده هسته‌ای و تحمیل پذیرش حق مردم ایران در بهر‌ه‌برداری از فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای به قدرت‌های جهانی بود.
8. با فضل الهی و حمایت‌ها و رهنمودهای حکیمانه مقام معظم رهبری و مدیریت شجاعانه ریاست جمهوری و با پشتوانه توانمندی‌های کشور و حمایت مردم، خطرات متعددی از فراروی نظام مرتفع و موانع ظالمان برای بالندگی اقتصادی و علمی کشور رفع شد. بهبود معیشت مردم به عنوان هدف اصلی وزارت خارجه از موانع تهی و شرایط بین‌المللی دگرگون شد.
9. بپذیریم که مردم بزرگ ایران تنها نمونه خروج از فصل هفتم منشور ملل متحد در تاریخ هفتاد ساله این سازمان را با افتخار به نام خود ثبت کردند.
10. دستاوردهای دولت یازدهم در حوزه دیپلماسی منحصر به مذاکرات هسته‌ای نیست. قفل مناسبات خارجی به صورت متوازن، هدفمند و هوشمندانه گشوده شد که حضور نمایندگان عالی 105 کشور و سازمان بین‌المللی در مراسم تحلیف در مجلس نماد مهم و نمود بارزی از این گشایش و اقبال جهانی است.
11. حضور 30 هیأت از اروپا شامل 10 هیأت به ریاست مقامات رده اول و 20 وزیر و نماینده ویژه، 27 هیأت از آسیا و با 16 مقام رده اول و 11 وزیر و نماینده ویژه، 26 هیأت از آفریقا با 14 مقام رده اول و 12 وزیر و نماینده ویژه،‌9 هیأت از قاره آمریکا با 3 مقام رده اول و 6 وزیر و نماینده ویژه در هیچ مراسمی از آغاز انقلاب باشکوه اسلامی تا امروز سابقه نداشته و مجلس این افتخار را به نام خود ثبت کرده است.
12. سیاست خارجی به جای تحمیل هزینه در خدمت بهبود شرایط اقتصادی مردم قرار گرفته و توفیقات فراوانی اعم از عادی شدن فروش نفت با حذف دلالی‌های پرفساد و بازگشت قانونمند درآمد حاصله باز شدن مسیر تعاملات بانکی، فراموش نکنیم 4 سال پیش در کجا بودیم، رفع موانع حمل و نقل هوایی، دریایی و ریلی حاصل شده است.
13. آخرین آمار بانک مرکزی به ورود 11 میلیارد و 800 میلیون دلار سرمایه خارجی در طول دولت 11 اشاره دارد. برای اهمیت این عدد مقایسه می‌کنم قبل از تحریم‌ها سرمایه‌گذاری خارجی در دولت نهم 3.4 میلیارد دلار و در دولت دهم 3.9 میلیارد دلار بوده است.
14. دستاوردهایی چون افزایش گردشگری، عقد قراردادهای متعدد اقتصادی و تجاری و توسعه همکاری در حوزه علم و فناوری منجمله حوزه همکاری هسته‌ای به دست آمده است.
15. پیوند با ایرانیان خارج از کشور علیرغم کمبودهای مالی از پیش گسترده‌تر و عمیق‌تر شد، جلوه‌ای از آن را در صف‌های طولانی هموطنان مقیم خارج از کشور برای شرکت در انتخابات شاهد بودیم که بطلان ادعاهای معاندین نظام را به بهترین وجه ثابت کرد.
16. ملاحظات جناحی، شتاب‌زدگی در تجزیه و تحلیل، عدم انضباط در کلام و گفتار، اقدامات موزای و ناهماهنگ در حوزه‌های گوناگون سیاسی و اقتصادی چالش‌های عمده سیاست خارجی بوده که باید در دوره جدید نه با قوانین بلکه با اقناع، همدلی و هم افزایی مرتفع شود.
17. مناطق پیرامونی ایران و رفتار برخی از کنشگران منطقه‌ای مهمترین چالش خارجی پیش روی سیاست خارجی ما و نه تنها سیاست خارجی ما بلکه منطقه و جهان بوده است.
18. تحولاتی که در مدیریت سیاسی آمریکا رخ داده و به دنبال آن لفاظی‌هایی که از سوی دولتمردان این کشور بر ضد ایران انجام می‌شود ناشی از توهم و کج فهمی توامان است. وظیفه سنگین وزارت خارجه در دولت 12 با هم افزایی هوشمندانه سایر نهادها، نه با سکوت آنها، تقویت این باور در نخبگان سیاسی آمریکاست که ایران ستیزی سکه‌ای از رونق افتاده است که در بازار جهانی خریدار ندارد. این مهم از طریق مقاومت در برابر زیاده‌خواهی‌ها از یک سو و گسترش همه جانبه روابط سیاسی و اقتصادی با دیگر نقاط جهان از سوی دیگر دست یافتنی است و تاکنون توفیقات بسیار خوبی در این حوزه داشته‌ایم.
19. حمایت همه جانبه از حقوق ایرانیان و کسب حمایت آنها به عنوان مدافعان غیور و توانمند منافع ملی از یک سو و نیز جلب مشارکت ارزشمند آنها برای بازسازی کشور و به ویژه استان‌های پدری و مادری آنها از مهمترین ظرفیت‌های قدرت معنایی و مادی ایران است که با تلاش و با کمک شما و بودجه‌ای که در اختیار ما برای حمایت از ایرانیان خارج از کشور قرار خواهید داد، اقدام خواهیم کرد که لایکلف الله نفسا الا وسعها.
20. مجلس شورای اسلامی به عنوان نماد مردمسالاری دینی نقش برجسته‌ای در تقویت قدرت معنایی ایران دارد، بهره‌گیری از دیدگاه‌ها و راهنمایی‌های نمایندگان در کمیسیون‌های مختلف از یک سو و نقش آفرینی موثر و هوشمندانه نمایندگان در صحنه جهانی از طریق دیپلماسی پارلمانی دو مولفه مهم اقتدار ملی و سیاست خارجی است.
21. حل مشکلات منطقه‌ای و گسترش روابط مطلوب با همسایگان، زمینه‌های بی ثباتی و تنش و درگیری را در حوزه‌های پیرامونی کاهش داده و بستر مناسبی برای دستیابی به اهداف اقتصاد مقاومتی فراهم خواهم کرد.
22. همسایگان بهترین و مهمترین شرکای اقتصادی ما هستند و حضور بخش خصوصی در کشورهای همسایه با حمایت دولت ابزاری کارآمد جهت تقویت اعتماد متقابل و بهترین ظرفیت برای افزایش تولید و اشتغال داخلی است.
23. گسترش شبکه‌های همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه از سیاسی، امنیتی، اقتصادی و فرهنگی در منطقه گرفته تا اعتمادسازی با همسایگان برای ایجاد محیطی امن و با ثبات چه در منطقه و چه در داخل کشور ضرورتی انکارناپذیر است. این ضرورت را هم در برنامه‌ها و هم در ساختار وزارت خارجه دیده‌ایم.
24. در این مسیر تلاش برای ایجاد نهادهای منطقه‌ای به ویژه مجمع گفت‌وگوی منطقه‌ای در خلیج فارس و ایجاد جبهه واحد منطقه‌ای در مبارزه با افراط و تروریسم مهمترین دستورکار سیاست خارجی را شکل می‌دهد. همکاری با جهان اسلام برای مقابله با صهیونیسم و حمایت از مقاومت و مردم فلسطین و بازگرداندن موضوع فلسطین به عنوان مهمترین اولویت جهان اسلام، رمز اتحاد منطقه‌ای ما خواهد بود.
25. در حوزه دیپلماسی اقتصادی راهبرد ملی ما تامین پایدار منافع ملی در محیط ناپایدار منطقه و جهان است. تحقق این امر مهم در وزارت خارجه با محور قرار دادن اقتصاد در متن دیپلماسی تبلور می‌یابد. دیپلماسی اقتصاد محور، نیازمند هماهنگی قانونی و فرهنگی روابط اقتصاد خارجی در وزارت خارجه و جهت دادن منافع فعالان اقتصادی، بنگاه‌ها و دستگاه‌های دولتی و غیردولتی اقتصادی در مسیر تامین منافع ملی است.
26. وزارت امور خارجه با تقویت جهت‌گیری راهبردی اقتصادی در ساختار مرکز و سفارتخانه‌ها و با ایجاد انگیزه و آموزش‌های لازم برای مدیران، سفرا و کارشناسان معاونت جدید اقتصادی و سفارتخانه‌ها را در جهت تقویت اقتصاد مقاومتی به کار خواهد گرفت. در این مسیر حمایت از ورود به بازارهای جهانی و منطقه‌ای برای صادرات کالا و خدمات فنی و مهندسی، تسهیل تامین مالی و جذب سرمایه، فناوری و گردشگر و ارتقای جایگاه جهانی کشور در اقتصاد دانش بنیان در اولویت کاری ما قرار خواهد داشت.

27.ایجاد زمینه‌های لازم برای حضور موثر اقتصاد کشور و به ویژه بخش خصوصی در زنجیره ارزش جهانی، تعمیق و توسعه روابط اقتصادی با همسایگان و قدرت‌های نوظهور و تسهیل توافق با کشورهای اروپایی برای مشارکت در پروژه‌های بزرگ اقتصادی و توجه به ظرفیت‌های اقتصادی بازارهای جدید برای دستیابی به اهداف بسیار مهم است.

28. برای پیگیری این دو ابراولویت، چابک‌سازی تشکیلات و اصلاح ساختار با هدف برجسته کردن همکاری منطقه‌ای و اقتصاد مقاومتی، آخرین مراحل خود را امروز طی می‌کند و انشالله امروز بین ما و سازمان امور اداری و استخدامی امضا می‌شود.
29. افزایش انگیزه، کاهش فاصله بین کارشناسان و مدیران عالی و استقرار نظام شایسته‌سالاری در جذب و استفاده از سرمایه‌های انسانی و همراه با توجه ویژه به زنان، جوانان و قومیت‌ها در رده‌های مدیریتی در داخل و نمایندگی‌های وزارت خارجه از مبانی تغییرات ساختاری ما خواهد بود.

30.پایه‌های اقتدار دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران بر انسجام داخلی، مشارکت همگانی سیاسی و مدنی، توان علمی و فناوری، رشد و پیشرفت اقتصادی و قدرت بازدارندگی کشور استوار است. برای حضور فعال در عرصه منطقه‌ای و جهانی باید توانمندی‌ها و مزیت‌های نسبی کشور شناسایی و مورد بهره‌برداری قرار گیرد و فرصت‌های موجود و ظرفیت‌های مورد نیاز تولید شود.