فرانسوی‌ها دوست دارند خودشان را بدبخت تصور کنند، آنها مدت‌ها بود که خودشان را بیچاره تصور می‌کردند. ولتر فیلسوف و روشنفکر فرانسوی به آنها یاد داد که خوش‌بینی مختصِ آدم‌های خام است؛ از نظر او آدم‌های پخته هیچ‌گاه خوش‌بین نیستند. فرانسوی‌ها هم به حرف روشنفکر خود گوش داده‌اند و همیشه بدبین بوده‌اند. ژان پل سارتر نیز از دلتنگی‌ها می‌گفت و عموماً خوش‌بین نبود. در میان کتاب‌های پرفروشِ فرانسوی که در حوزه روان‌شناسی نوشته شده، گاهی عناوین عجیبی به چشم می‌خورد: «باهوش‌تر از آن‌ که شاد باشید». گویی اگر کسی شاد باشد، باهوش نیست و حماقت کرده‌است.

نظرسنجی‌های بسیاری در فرانسه صورت می‌گیرد؛ در اغلب این نظرسنجی‌ها نشان داده شده که فرانسوی‌ها در میان مردم دنیا، جزو غمگین‌ترین‌ها هستند؛ گویی روح آنها با حزن و اندوه گره خورده‌است. همین امسال حدود 85درصد از آنها در یک نظرسنجی ادعا کردند که کشورشان به مسیر اشتباهی می‌رود. این در حالی است که در مقایسه با آنها تنها 61درصد از بریتانیایی‌ها و 51درصد از امریکایی‌ها چنین نظری داشتند. نکته جالب‌تر این است که همین فرانسوی‌های تا پوست و استخوان بدبین، نسبت به بریتانیایی‌ها و امریکایی‌ها در زمینه سیاست بهتر عمل کرده‌اند. آنها در انتخابات شرکت کرده‌اند و نتیجه بسیار خوبی نیز گرفته‌اند.

در دنیا صنعتی وجود دارد که می‌توان به آن «صنعت خوش‌بینی» یا «صنعت مثبت‌اندیشی» گفت؛ سخنران‌های انگیزشیِ بسیاری در این صنعت مشغول به کار هستند. آنها به کمک نویسندگانِ انگیزشی، سعی دارند مسیر دنیای خوش‌بینی را به آدم‌ها نشان بدهند. این صنعت تقریباً در تمامی نقاط دنیا پیشرفت داشته اما در فرانسه همیشه حالتی تدافعی نسبت به آن بوده‌است. فرانسوی‌ها عموماً میل و رغبتی به آن نشان نداده‌اند و در نتیجه این صنعت نیز در فرانسه پیشرفتی نداشته‌است.

اما حالا به نظر می‌رسد مثبت فکر کردن و خوش‌بین بودن در فرانسه «مُد» شده یا به قول خودشان A la mode است. بررسی‌ها نشان می‌دهد امانوئل ماکرون که اکنون به ریاست‌جمهوری فرانسه رسیده، در طول انتخابات برای خود ستادی داشته که عنوان آن «رویکرد مثبت» یا «La Positive attitude» بوده‌است. بر اساس تحلیل زبان‌شناسان، این رئیس‌جمهوری در طول انتخابات فرانسه از واژه‌های متفاوتی استفاده کرده‌است، واژه‌هایی مثل امید، آینده، رویا و جوانان. حتی نامی که ماکرون برای حزب خود انتخاب کرد «En Marche!» یا جنبش مترقی بود که نوعی حرکت و پویاییِ مثبت و روبه‌جلو در خود دارد. حتی همان علامت تعجبی که بعد از عنوان این حزب قرار گرفت نوعی هیجانِ آمیخته با خوش‌بینی را به مردم منتقل می‌کرد.

ما می‌توانیمِ فرانسوی

فیلیپ موریس یکی از مشاوران در عرصه مثبت‌اندیشی می‌گوید: «چیزی که در مورد فرانسه بسیار جدید به نظر می‌آید، موقعیتِ ذهنیِ جدید است. این را می‌توان در سطح انفرادی در همه افراد نیز به راحتی مشاهده کرد.» ایده اصلی این است که چنین خوش‌بینی‌هایی می‌تواند فرانسه را به پیش براند و آن را وارد مرحله جدیدی از حیات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی‌اش کند. حتی پیش از آنکه ماکرون انتخاب شود نیز بسیاری از افراد این تغییر را حس کرده‌بودند و از آن سخن می‌گفتند. حتی بسیاری از رسانه‌های فرانسوی از تفکر مثبت نوشتند و خوش‌بینی را به جریان انداختند. اکثر مردم از «علم شادی» و «انقلاب» در ظرفیت‌های داخلی کشورشان سخن می‌گفتند.

خوش‌بینی در فرانسه می‌تواند به رشد اقتصادی کمک کند. شاخص‌های مختلف در زمینه کسب‌وکار نیز از ماه مِی تاکنون، تغییرات مثبتی داشته‌اند و این ادعا را ثابت می‌کنند که خوش‌بینی باعث بهبود وضعیت اقتصادی می‌شود. این اتفاقات می‌تواند جرقه پیشرفت‌های اقتصادی را به‌ویژه در بخش‌های صنعتی در فرانسه بزند. نکته جالب این است که همایشی در فرانسه برگزار خواهد شد که عنوان آن «همایش اقتصاد مثبت‌اندیش» است؛ هدف از این همایش نیز ایجاد جامعه خوش‌بین در فرانسه است.

حالا دیگر اهمیتی ندارد روشنفکر فرانسوی به آنها چه گفته و چه برنامه‌هایی برایشان در سر داشته، مهم این است که این جامعه با امانوئل ماکرون به سمت مثبت‌اندیشی حرکت می‌کند. ماکرون نیز این همایش‌ها و این طرز تفكر را جدی گرفته و کاملاً پیگیر است. انتظار می‌رود فرانسه به کمک او فصل جدیدی از خوش‌بینی را آغاز کند.