آیفون برای ایرانی‌ها چیز دیگری است. محصولات کمپانی سیب، با همه موانع در سیستم‌عامل و محدودیت‌هایی که در ایران داشت، سال‌ها مورد استقبال مردم قرار گرفت. این استقبال باعث شد برنامه‌نویس‌های ایرانی برای دور زدن محدودیت‌هایی که شرکت اپل برای استفاده از آیفون ایجاد کرده بود، دست‌به‌کار شوند. سیبچه، یک نمونه از این تلاش‌هاست. بازارچه‌ای در اپ استور که پیش از کار روی آن، موازی با آن فعالیت می‌کرد. سیبچه سال‌ها پیش برای عرضه نرم‌افزارهای اپ استور به فارسی‌زبانان ایجاد شد. گروه سازنده سیبچه کارش را از ساخت نرم‌افزارهای آی او اس شروع کرد. 9 سال پیش یعنی  در سال 2008، سیستم‌عامل آی او اس در بازار تلفن‌های هوشمند ایران یکه‌تازی می‌کرد و  سیستم‌عامل اندروید هنوز عرضه نشده بود. سیبچه ای ها در آن زمان اولین نرم‌افزارهای مناسب آی او اس برای فارسی‌زبانان را تولید و در اپ استور عرضه کردند. علی نادعلی زاده از سازندگان سیبچه در گفت‌وگو با سایت خبری اتاق تهران از استقبال کاربران فارسی‌زبان از این برنامه‌ها گفت و ادامه داد: موبایل فروش‌ها در فروشگاه‌های بزرگ کشور از مردم پول می‌گرفتند و برنامه‌هایی که ما تولید کرده بودیم را نصب می‌کردند. برنامه‌های ما دیگر از اپ استور خریداری نمی‌شد و البته بیشتر ایرانی‌ها هم به اپ استور دسترسی نداشتند. خریدها باید با دلار انجام می‌شد و به فرض امکان خرید با دلار، پیداکردن نرم‌افزار ما در اپ استور آسان نبود. تصمیم گرفتیم نرم‌افزارهای خودمان را در یک بازار اختصاصی عرضه کنیم. شش هفت ماه طول کشید که سیبچه را درست کردیم.

سیب، سیبچه را گاز زد

سیبچه تا تابستان سال گذشته به یک‌میلیون کاربر رسید اما شرکت اپل جلوی ادامه فعالیت آن را گرفت. نادعلی زاده می‌گوید: بر اساس سیاست‌های شرکت اپل هیچ بازاری جز اپ استور نباید در این سیستم‌عامل فعالیت کند. سیبچه بااین‌وجود چهار سال کارکرده بود. بعد از اخطار شرکت اپل، تغییری کاربری دادیم. تلاش کردیم به کاربران ایرانی برای استفاده از اپ استور کمک کنیم. شرایطی را ایجاد کردیم که بتوانند اکانت بسازند و نرم‌افزارهای خارجی و داخلی را به‌طور ریالی از اپ استور تهیه کنند. به توسعه‌دهنده‌ها کمک کردیم تا اپ هایشان را روی اپ استور عرضه کنند. انجام هر یک از این کارها مستلزم فرایند پیچیده‌ای بود که تصمیم داشتیم در سیبچه جدید، آن‌ها را برای توسعه‌دهنده‌ها و کاربران ساده کنیم.

سرمایه و سود

کارهای فنی تنها یک بخش از ماجراست. سیبچه یا هر اپلیکیشن دیگری برای توسعه کار از سرمایه و سازوکاری که کاغذبازی‌های اداری را دنبال کند بی‌نیاز نیست. همین باعث شد سیبچه ای ها بعد از مدتی به گروه دیگری بپیوندند. نادعلی زاده می‌گوید: سیبچه را در سال سوم فعالیتمان ساختیم. تیم اولیه سیبچه بیشتر فنی بود. شش ماه روی جوانب فنی کار کردیم و بعد دنبال گروهی بودیم که از نظر سرمایه، تبلیغات و کارهای اداری سیبچه را پشتیبانی کنند. با یک گروه سه نفره همکاری مان را شروع کردیم که 50 میلیون تومان سرمایه به سیبچه اختصاص دادند.

امروز وضع سیبچه خوب است. این بازار تبدیل به استاندارد خرید از اپ استور شده است. کاربران برای خرید گیفت کارت اپل و خرید ریالی نرم‌افزار سراغ سیبچه می‌آیند.  سرمایه اولیه سیبچه چهل میلیون تومان بوده است و این سرمایه غیر از منابع لازم برای توسعه بخش فنی کار بوده است. سیبچه برای شناخت اولیه برند و تبلیغات هم هزینه کرده است و امروز به‌جایی رسیده که  سود عملیاتی آن در ماه در حدود سرمایه اولیه است.

سازنده سیبچه می‌گوید: همیشه تلاش کردیم محدودیت‌هایی که اپل برایمان ایجاد می‌کند را دور بزنیم. سیستم‌عامل‌هایی مثل اندروید فضای بازی دارد و مجوزهای لازم را به توسعه‌دهنده می‌دهد اما چالش اصلی ما در سیبچه محدودیت‌های اپل بود و اینکه هر زمان با این مشکلات مواجه می‌شدیم، از تعداد کاربران کم می‌شود. درنهایت به اپ استور پیوستیم و این ریسک کار را کم کرد.  مسئله دیگر، دوطرفه بودن بازار است. تا زمانی که توسعه‌دهنده خوب نداشته باشید، اپ خوبی هم ندارید درنتیجه کاربران انگیزه‌ای برای مراجعه به شما ندارند. از سوی دیگر، زمانی که کاربر نداشته باشی، توسعه‌دهنده انگیزه تولید نرم‌افزار ندارد. سیبچه بازاری است که باید دو طرف را به هم پیش برد. ازیک‌طرف توسعه‌دهنده را تقویت کرد و از طرف دیگر کاربران را.

جالب است بدانید که سازندگان سیبچه تجربه ساخت بازی پرطرفدار فروت کرفت را در کارنامه دارند. در این بازی برای اولین بار از پرداخت درون برنامه در ایران استفاده شده است. این بازی پس از انتشار به مدت یک سال و نیم پرفروش‌ترین بازی کافه بازار بود. نزدیک به 2 میلیون و نیم کاربر در این بازی ثبت‌نام کردند و در حال حاضر هم، فروت کرفت در بین 20 تا30 اپلیکیشن اول کافه بازار است.