آمازون - غول تجارت الکترونیک دنیا- این روزها در حال بررسی راه‌های مختلف برای اعمال نفوذ بیشتر در عرصه تکنولوژی‌های انتقال و تحویل کالا به مشتریان است. ظاهرا برنامه آمازون هنوز به مرحله اجرایی نرسیده است، اما آنچه که جف بزوس مدیرعامل آمازون در ذهن دارد این است: مالکیت زنجیره‌های انتقال کالا و لجستیک آن، بدون نیاز به ناوگان‌های حمل و نقل دیگر.

آمازون در عین حال در تلاش است تا با به‌کارگیری و آزمایش تکنولوژی‌های جدید، وابستگی خود را به نیروی کار انسانی کم کند و ظرف چند سال آینده، کاملا ماشینی شود. در همین راستا بود که آمازون در سال ۲۰۱۲ یک شرکت رباتیک به نام کیوا را خرید تا با تکنولوژی آن، انتقال کالا را در انبارهای خود توسط ربات‌ها عملی کند. استفاده از این ربات‌های نارنجی در انبارهای آمازون باعث شده که فاصله زمانی کلیک‌کردن مشتری و سفارش جنس تا زمان بسته‌بندی و ارسال آن در برخی نقاط امریکا بسیار کوتاه شود و حتی از زمان بین ۶۰ تا ۷۵ دقیقه به حدود ۱۵ دقیقه برسد.

آمازون برای استفاده بهینه از این ربات‌ها، حتی فضای داخلی انبارهای خود را نیز تغییر داد تا ربات‌ها بتوانند با سرعت بیشتری، کالاهای سفارش‌داده‌شده را بسته‌بندی کنند. کارایی بخش‌هایی از انبارهای آمازون که با ربات‌های کیوا مجهز شده‌اند، حالا پنجاه درصد بالاتر از بخش‌های دیگر است.

آمازون در عین حال مسابقاتی را برگزار می‌کند تا پژوهشگران و مهندسان را به ساختن ربات‌های پیشرفته‌تر ترغیب کند. از جمله کارکردهای مورد نیاز آمازون در مورد ربات‌ها این است که آنها بتوانند کالاها را از قفسه‌ انبارهای آمازون تشخیص دهند و پیدا کنند، آنها را دسته‌بندی و سپس بسته‌بندی کنند. این مسئله هنوز چالشی بزرگ برای آمازون است و برای انجام آن به نیروی کار انسانی نیاز است. اما استارت‌آپ‌هایی مثل رایت‌هند رباتیکز ظاهرا به محقق‌کردن این هدف نزدیک‌تر شده‌اند. دور نیست آن زمانی که تکنولوژی رباتیک جدید به آمازون در ماشینی‌کردن اکثر کارهای مربوط به ارسال سفارش‌ها کمک شایانی کند.

‫آمازون در عین حال سعی کرده از ماشینی‌شدن کارها در انبار هم فراتر برود و از هواپیماهای بی‌سرنشین خودش برای تحویل جنس به مشتریان استفاده کند. این برنامه که در سال ۲۰۱۳ کلید خورد، حالا تا این مرحله که اجناس کوچک را با هواپیمای بی‌سرنشین ظرف سی دقیقه به دست مشتری برساند جلو آمده است. اولین پرواز واقعی آمازون برای تحویل جنس به مشتری از این روش در انگلیس و در ماه دسامبر گذشته انجام گرفت و مشتری پس از ۱۳ دقیقه از زمان ثبت سفارش، جنس مورد نظر خود را تحویل گرفت.

این تکنولوژی هنوز به صورت آزمایشی مورد استفاده قرار می‌گیرد و موانعی در راه استفاده جامع از آن وجود دارد. از جمله اینکه قوانین اداره هوانوردی فدرال امریکا اجازه پرواز هواپیمای بی‌سرنشین را در فضایی فراتر از خط دید خلبان هواپیماهای معمولی صادر نمی‌کند و انتظار هم نمی‌رود که این قوانین حداقل تا دو سال دیگر (سال ۲۰۱۹) تغییر کنند. ظاهرا قرار است در آن سال، ناسا و برخی شرکت‌های هوانوردی تکنولوژیک برنامه خود را در این خصوص ارائه بدهند.

یک اقدام ابتکاری دیگر آمازون نیز این بوده که از یک خط هوایی مخصوص به نام آمازون پرایم‌ایر برای کاهش زمان تحویل کالا در دوران خریدهای بزرگ امریکایی‌ها استفاده کند. در این برنامه، از ۴۰ هواپیمای مخصوص آمازون برای تحویل سریع کالاها استفاده خواهد شد. البته آمازون هنوز از خدمات شرکت‌هایی مانند فِدکس برای تحویل کالا استفاده می‌کند، اما قصد دارد وابستگی خود را به طرف ثالث در این خصوص کم کند.

در این میان، اگر آمازون موفق بشود برنامه بلندپروازانه خود را در به‌کارگیری راننده ماشینی برای حمل و نقل زمینی به اجرا دربیاورد، زمان تحویل کالا به میزان قابل توجهی کاهش پیدا خواهد کرد. راننده انسانی در شیفت‌های بیشتر از ده ساعت نمی‌تواند کار کند و بنابراین، انتقال کالا از نقاط مختلف امریکا به نقطه‌ای دیگر ممکن است تا چهار روز زمان ببرد. اما راننده ماشینی نیازی به استراحت و تغییر شیفت ندارد و شاید بتواند آن زمان چهار روزه را تقلیل دهد و آن را به ۳۶ ساعت برساند.

در مرحله بعد، ربات‌ها اجناس رسیده را تخلیه و دسته‌بندی خواهند کرد و ربات‌های دیگری آنها را برای ارسال و تحویل کالا آماده خواهند کرد. در چنین شرایطی، احتمالش هست که مشتری امریکایی سفارش خود را از آمازون در حالی دریافت کند که هیچ نیروی کار انسانی در ارسال و تحویل آن نقش نداشته است.

البته محقق کردن چنین سناریویی هنوز عملی نیست. در آینده نزدیک،‌ آمازون همچنان به نیروی انسانی برای نظارت بر کار ربات‌ها در انبارهایش، هدایت هواپیماهایش و رانندگی کامیون‌هایش نیاز خواهد داشت. اما دور از ذهن نیست اگر در آینده دورتر، آمازون فقط یک نیروی کار انسانی داشته باشد و آن هم مدیرعاملش جف بزوس باشد!