كرم‌هاي دريايي حقيري كه به عنوان طعمه ماهي‌گيري مورد استفاده قرار مي‌گيرند باارزش‌ترين چيزهايي هستند كه از درياها استخراج مي‌شوند. تحقيقات اخير دانشمندان براي اولين بار نشان داده است كه اين صنعت از نظر اندازه و ارزش همواره كمتر از آن كه مي‌ارزيده تخمين زده مي‌شده است. در سراسر جهان، حدود 121 هزار تن كرم كه تقريبا ارزشي به اندازه 7.5 ميليارد دلار دارد هر سال به عنوان طعمه مورد استفاده قرار مي‌گيرد. بيشتر اين كرم‌ها از ساحل‌ها يا مرداب‌ها به دست مي‌آيند. در مقام مقايسه، اين گردش مالي كه از كرم‌هاي دريايي حاصل مي‌شود سه برابر درآمد سالانه‌اي است كه صنعت ماهي سوشي امريكا توليد مي‌كند. اين تخمين‌ها به خصوص وقتي مورد توجه زياد واقع مي‌شود كه بدانيم مربوط به انواع مختلفي از كرم‌هاي دريايي در اقيانوس‌ها مي‌شود و تازه ماهي‌گيري در آب‌هاي آزاد يا استفاده از ديگر طعمه‌هاي زنده مثل ماهي در ماهي‌گيري از اين محاسبه كنار گذاشته شده است.

گوردون واتسون، محقق دانشگاه پورتسماوث، مي‌گويد: «اين كرم‌ها گران‌قيمت‌تر از هر غذاي دريايي‌ است كه شما فكرش را بكنيد. براي مثال، كرم خون‌خوار كه براي گرفتن ماهي‌هايي مثل ماهي خاردار راه‌راه به كار مي‌رود، براي شما به ازاي هر 450 گرم آن 80 دلار هزينه خواهد داشت، چهار برابر قيمت يك خرچنگ.»

اين كرم‌ها گران هستند چون تلاش فوق‌العاده‌اي براي گرفتن آنها لازم است،‌ به سختي گير مي‌آيند و آشكارا براي حيات ماهي‌گيران لازم‌اند. يك پژوهشگر در اين حوزه، واتسون،‌ و همكارانش،‌ براي تخمين ميزان ارزش كرم‌هاي دريايي، نتايج مطالعه‌اي را اخيرا در مجله «ماهي و ماهي‌گيري» منتشر كرده‌اند كه طي آن بسياري از سواحل جهان را زير نظر گرفته بوده‌اند تا دريابند كه چطور مردم اين كرم‌ها را مي‌گيرند. آنها همچنين ماهي‌گيران را در زمينه اينكه براي كارشان از چند كرم استفاده مي‌كنند مورد بررسي قرار داده‌اند. اين محققان با دانستن اينكه هر ماهي‌گير از چند كرم استفاده مي‌كنند،‌ چند ساعت را در دريا مي‌گذرانند و اينكه چطور به طور كلي از كرم‌ها استفاده مي‌كنند، اين توانايي را به آنها بخشيد كه آمار استفاده از كرم‌ها را در سطح جهان محاسبه كنند.

واتسون مي‌گويد كه اين مخلوقات به طور كلي در ميان شن يا گل‌ولاي ساحل‌ها و به ندرت در خانه‌هاي زيرزميني خود زندگي مي‌كنند. آنها براي طعمه شدن ايده‌آل هستند چون بوي خيلي زيادي دارند و تمايل دارند وقتي كه سر قلاب قرار مي‌گيرند به شدت وول بخورند. اين خصوصيات آنها را براي خيلي از گونه‌هاي ماهي‌هاي دريايي بسيار جالب توجه و چشم‌گير مي‌سازد. او مي‌گويد كه اين صنعت بايد خيلي كم مورد علاقه فعالان صنعتي قرار بگيرد و افراد كمي به گرفتن كرم‌ها مشغول شوند. گرفتن كرم‌ها نواحي ساحلي را تخريب مي‌كند، آب‌ها را آلوده مي‌سازد و به موجوداتي كه در حاشيه اين نواحي زندگي مي‌كنند، مثل پرندگاني كه تغذيه آنها به اين كرم‌ها وابسته است، استرس وارد مي‌كند. نويسندگان مقاله علمي كه در باب اين كرم‌ها نوشته شده، تخمين زده‌اند كه براي جلوگيري از آثار منفي اين صنعت بر روي محيط زيست، شايد لازم باشد كه نواحي برداشتن انبوه كرم‌ها توسط انسان و نيز ميزان كرم‌هاي گرفته‌شده در همين محيط‌ها با محدوديت مواجه باشد.

7 هزار واحد توليد كرم در ايران

گرفتن كرم دريايي يكي از شيوه‌‌هاي توليد كرم براي ماهي‌گيري است. اما كرم‌ها تنها براي ماهي‌گيري به كار نمي‌آيند و براي كشاورزي نيز بسيار مناسب هستند كه به صورت مصنوعي توليد مي‌شوند. در ايران صنعت توليد كرم به صورت مصنوعي براي كشاورزي رونق بسياري دارد. به عنوان مهم‌ترين گونه، ورمی‌‌کمپوست حاصل فعالیت بیولوژیک نوعی کرم‌ خاکی است. این جانور با تغذیه از مواد آلی موجود در طبیعت آنها را به کود آلی مغذی تبدیل می کند. ورمی‌کمپوست در حال حاضر به عنوان یکی از غنی‌ترین کودهای آلی بیولوژیک و بهترین جایگزین برای کود شیمایی در دنیا شناخته شده است. به گزارش ايسنا، کاربرد ورمی‌‌کمپوست به عنوان یک کود سبز در خواص فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاک تأثیر بسزایی دارد و موجب رشد بسیار سریع و ملموس درختان و گیاهان مثمر می‌شود. این کود فاقد هرگونه ماده شیمیایی و اصلاح‌کننده خصوصیات فیزیکی و شیمیایی و بیولوژیکی خاک است. ورمی‌کمپوست علاوه بر وزن مخصوص کم، فاقد هرگونه بو، میکروارگانیسم‌های پاتوژن، باکتری‌های غیرهوازی، قارچ‌ها و علف‌های هرز است. ظرف سال‌های ۹۲ تا ۹۴ با پرداخت بیش از ۳۰ میلیارد تومان تسهیلات اشتغال‌زایی، ۶ هزار و ۶۶۷ هزار واحد تولید کود ورمی‌کمپوست در کشور راه‌اندازی شده که این میزان واحد تولیدی تا پایان سال ۹۵، به بیش از ۷ هزار واحد خواهد رسید. همچنین تا پایان سال جاری میزان تسهیلات ارائه‌شده به این واحدها به بیش از ۳۶ میلیارد تومان خواهد رسید. تولید ورمی‌کمپوست در ایران اگرچه چند سالی است که رواج پیدا کرده و حجم تولید آن به رقم قابل توجهی رسیده است، با این حال مصرف آن در میان کشاورزان آن‌طور که باید و شاید، همه‌گیر نیست. این در حالی است که در صورت مصرف ورمی‌کمپوست به جای کود شیمیایی، علاوه بر تولید چندبرابری محصولات ارگانیک و کاملا طبیعی، از آلوده شدن آب‌های زیرزمینی و تخریب محیط زیست توسط کودهای شیمیایی، جلوگیری می‌شود.