از پاییز و زمستان سال 93، پروژه احیای دریاچه ارومیه آغازشده است. نزدیک به دو سال و نیم است که 100 پروژه برای احیای دریاچه ارومیه تعریف‌شده است. دولت در این مدت تمام توانش را به کار گرفته که دریاچه را احیا کند و نزدیک به 1500 میلیارد تومان بودجه به این امر اختصاص داده است.

انتقال آب رودخانه زاب به دریاچه، تثبیت شن‌های روان و جلوگیری از غبار نمک، آبیاری و در تمام زمینه‌های مهندسی، کشاورزی، منابع طبیعی، محیط‌زیست، تصفیه فاضلاب و انتقال آن به دریاچه، نزدیک به 100 پروژه تعریف‌شده است. جایگزینی شغل‌هایی که ممکن است با خشک شدن دریاچه از بین برود و تا الآن از بین نرفته است، یکی دیگر از موضوعاتی است که پروژه‌های کوچک و بزرگی برای آن طراحی‌شده است و دولت تا امروز نزدیک به 55 درصد از بودجه لازم  برای انجام پروژه‌های مربوط به احیای دریاچه ارومیه را پرداخته کرده است.

 احیای دریاچه ارومیه به‌طورکلی به بودجه‌ای بالغ‌بر 20 هزار میلیارد تومان نیاز دارد که بخش عمده‌ای از آن صرف مهندسی  آب و فاضلاب منطقه شده است. انتقال پساب شهری و آب‌رسانی  به دریاچه ارومیه 4 هزار میلیارد تومان هزینه می‌برد و در حال انجام است. اصلاح ساختارهای کشاورزی و کاهش مصرف آب، 40 درصد صرفه‌جویی در مصرف آب در کشاورزی منطقه، تجهیز منطقه به سیستم‌های آبیاری تحت‌فشار، تثبیت آب‌خانه‌ها و مسائل آموزشی و فرهنگی از اقدامات انجام‌شده توسط ستاد احیای دریاچه ارومیه است.

تا پایان شهریور سال گذشته هدف تثبیت شرایط دریاچه بود اما ما قدم بزرگ‌تری برداشتیم و علاوه بر تثبیت دریاچه، احیای آن را هم کلید زدیم. تحقق اهداف از پیش تعیین‌شده در احیای دریاچه  ارومیه به این بستگی دارد که چند درصد از  منابع مالی لازم برای اتمام پروژه‌ها تأمین می‌شود. تا اینجای کار در ستاد احیای دریاچه ارومیه خوب پیش رفتیم اما صرفاً تحقق اهداف چیزی نیست که ما دنبال می‌کنیم. اهداف ستاد در این زمینه به‌طور حتم محقق می‌شود اما می‌توانستیم اگر منابع بیشتری داشتیم، جلوتر از برنامه حرکت کنیم. 

مردم از پروژه‌های مربوط احیای دریاچه ارومیه بهتر از گذشته استقبال می‌کنند. اول کار با مقاومت‌هایی مواجه بودیم اما الآن مردم با خطر خشک شدن دریاچه و تکنیک‌های احیای دریاچه آشنا شدند. مسئولان اجرایی و اجتماعی استان با ستاد احیای دریاچه همراه هستند. در سال اول با مقاومت‌هایی حتی از سوی استانداران مواجه بودیم که به نمایندگان هم تسری یافته بود اما الآن به‌طور تقریبی غیر از معدود افرادی، همه به‌اتفاق در این زمینه همراه هستند و البته بعضی هم با دریاچه سیاسی‌کاری می‌کنند که ما کاری به کار آن‌ها نداریم.

احیای دریاچه ارومیه یک مسئله اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی است و اصولاً کارها در این سه حوزه با کمک ان جی اوها و تشکل‌های مردم‌نهاد پیش می‌رود. شورای دهستان‌ها، مساجد و ائمه جماعت و باقی تشکل‌های مردم‌نهاد، همگی ستاد احیای دریاچه ارومیه را همراهی می‌کنند. علاوه بر اینکه در بین مردم مانعی در این زمینه نداریم، با همراهی آن‌ها مواجه شدیم. در احیای دریاچه ارومیه، این بخش خصوصی است که تمام‌کارها را انجام می‌دهد. مهندسی، مشاوره‌ها و عملیات پیمانکاری همه توسط بخش خصوصی انجام می‌شود و دولت تنها منابع لازم را تأمین می‌کند. با توجه به تلاش‌های انجام‌شده، احیای دریاچه ارومیه در فصل آبی 1402-403 تمام شود.

توضیح: احیای دریاچه ارومیه، از مهم ترین خواسته های زیست محیطی مردم ایران است که در دو سال ونیم گذشته از سوی دولت یازدهم دنبال شده است. معاون وزیر نیرو از احیای دریاچه ارومیه تا هفت سال آینده خبر داده است. تاکنون چه اقداماتی در این زمینه انجام‌شده؟ نقش بخش خصوصی در احیای دریاچه ارومیه چه بوده است؟