چند وقت گذشته یکی از کاندیداهای دور دوازدهم ریاست جمهوری عنوان کرده بود می‌تواند 5 تا 6 میلیون شغل ایجاد کند. البته که به گفته کارشناسان ایجاد شغل به همین راحتی و آسانی نیست. محمدرضا نعمت‌زاده، وزیر صنعت دراین‌باره گفته بود: در طول سال‌های بعد از انقلاب بیشترین شغلی که ظرف یک سال در کشور ایجاد شد، حدود 700 هزار شغل است که آن‌هم مربوط می‌شود به زمانی که رشد اقتصادی کشور 6 تا 7 درصد بود.

محمدرضا نعمت‌زاده در گفت‌وگو با خبرآنلاین درباره وعده‌های انتخاباتی برخی نامزدها برای ایجاد 5 تا 6 میلیون شغل در مدت چهار سال آینده گفت: این حرف‌ها را اگر جدی می‌گویند مثل حراج کردن کشور است! کسی که بدون مجوز مجلس، اختیار دخل و تصرف در بودجه را ندارد.

بااین‌حال حتی دیروز هم در اولین مناظره انتخاباتی دور دوازدهم ریاست جمهوری بین 6 کاندیدای ریاست جمهوری بحث‌هایی درباره بیکاری مطرح شد. در ابتدای مناظره بحث‌هایی درباره حاشیه‌نشینی مطرح شد و در آن سید مصطفی میرسلیم در پاسخ به اولین سؤال مناظره اجتماعی مبنی بر «طرح و برنامه چهارساله برای مدیریت و ساماندهی حاشیه‌نشینی و جلوگیری از گسترش آن» اظهار کرد: مهم‌ترین سرمایه هر کشوری نیروی انسانی آن است. این نیرو باید متناسب با ظرفیت‌های زیستی تقسیم‌بندی شود و بر اساس آن نیروهای انسانی در امور مختلف کشور مشارکت کنند.

دیگر کاندیداها صحبت‌های میرسلیم را موردنقد قراردادند. حسن روحانی در این نقد عنوان کرد: در حال حاضر کشوری را پیدا نمی‌کنیم که مسئله حاشیه‌نشینی در آن نباشد و معمولاً دور کلان‌شهرها حاشیه‌نشینی وجود دارد که ریشه آن به عوامل مختلفی همچون مسئله بیکاری و عدم درآمد کافی برمی‌گردد. فردی که در یک شهر دور یا روستا زندگی می‌کند و منابع درآمدی کافی ندارد، نهایتاً مجبور است برای اشتغال مهاجرت کند و معمولاً در شهرهای بزرگ شرایط اشتغال بهتر است که در پی آن فرد برای خواب و استراحت جایی را در حاشیه شهر پیدا می‌کند و پس‌ازآن خانواده و دوستان خود را نیز به آن منطقه می‌آورد، بنابراین بیکاری موضوعی است که باعث می‌شود فرد به دلیل نداشتن شغل مناسب در موطن خود، به شهرهای بزرگ مهاجرت کند.

میرسلیم هم در ادامه عنوان کرد: تشویق به مهاجرت نباید صورت گیرد. با تأمین امکانات برای کسانی که در حاشیه شهرها زندگی می‌کنند می‌توانیم به وضعیت جوانان و بیکاری این افراد رسیدگی کنیم.

شاید در این میان کاندیداها، فردی که به مساله بیکاری و اشتغال بیشتر پرداخت و در آن‌هم گریزی به فعالیت دولت نهم و دهم دراین‌باره زد، اسحاق جهانگیری بود. او که الان هم سمت معاون اولی رئیس‌جمهوری را بر عهده دارد، گفت: میزان شغل سال 1384، 22 میلیون و 600 هزار بود اما در سال 91 میزان شاغلین 22 میلیون و 600 هزار نفر بود. ریشه‌کن کردن بیکاری راهکار دارد برنامه می‌خواهد. ما در این دولت نه میلیون به ظرفیت پتروشیمی اضافه کردیم. شغل مگر همین‌جوری ایجاد می‌شود؟ ایجاد شغل روش دارد. توجه به سیاست‌های کلی نظام و اقتصاد مقاومتی از روش‌های ایجاد اشتغال است. در این چارچوب ما باید صحبت کنیم. نظام اداری باید شفافیت داشته باشد. ما باید دولت الکترونیک ایجاد کنیم.

در جریان مناظرات موضوع بیکاری بازهم به میان آمد. این بار حسن روحانی گفت: متولدان دهه 1360 در سال‌های 1383 تا 1393 که درآمده‌ای نفتی بالا رفته بود، از ورود به بازار کار جا ماندند.

*آمارها چه می‌گوید؟

آخرین آمار نرخ بیکاری متعلق به سال 95 بوده که نرخ بیکاری ایران را 12.4 درصد نشان می‌دهد. اما آمار بیکاری جوانان 15 تا 22 ساله در همین سال معادل 29.2 درصد است. با توجه به این آمار سال 95، بیش از 3 میلیون نفر بیکار بوده‌اند.

بر اساس گزارش‌های مرکز آمار، کمترین میزان بیکاری طی 10 سال گذشته مربوط به سال 87 و 92 با اندازه 10.4 درصد بوده است.

امیدعلی پارسا رئیس مرکز آمار درباره آماری بیکاری می‌گوید: مرکز آمار ایران برای دریافت اطلاعات اشتغال و بیکاری در هر فصل سال به 60 هزار خانوار نمونه در سطح کشور مراجعه کرده و اطلاعات تک‌تک آنها را با مصاحبه‌های تفصیلی دریافت می‌کند؛ پس از گردآوری اطلاعات و بازبینی و کنترل و رفع خطاهای آماری احتمالی، با کمک تکنیک‌ها و روش‌های علم آمار، نتایج به‌دست‌آمده را به‌کل کشور تعمیم می‌دهد که همواره مبانی و طراحی این طرح آمارگیری ثابت بوده است. به گفته او، آمارهای اشتغال و بیکاری کشور نشانگر این است که میانگین سالانه افزایش خالص شاغلان از سال‌های 84 تا پایان 91 معادل 76 هزار و 183 نفر بوده؛ درحالی‌که در فاصله سال‌های 92 تا 95 این رقم به 489 هزار و 957 نفر افزایش‌یافته است؛ بنابراین تعداد خالص شاغلان در فاصله 92 تا 95، به میزان 6.4 برابر متوسط سالانه بازه زمانی سال‌های 84 تا 91 افزایش‌یافته است.