هوستون پایتخت صنعت انرژی امریکا است که مدتی به خواب رفته‌بود اما اکنون وقتی به اجتماعات و کافه‌ها نگاه می‌کنید روح زندگی و انرژی دوباره را می‌بینید. قیمت نفت این روزها شاید حدود 48دلار در ازای هر بشکه بود، یعنی نصف قیمتی که حدود سه سال پیش داشت. اما حفاران نفت شیل که به کمک آب و شن، نفت و گاز را از دل صخره‌ها بیرون می‌کشند دوباره به روزهای اوج خود بعد از سقوط در فاصله سال‌های 2014 تا 2016 بازگشته‌اند. شرکت‌های اکتشاف و تولید (E&P) دوباره وارد گردونه سرمایه‌گذاری شده‌اند. تقاضا برای مواد خامِ این صنعت رو به افزایش است.

ظهور دوباره شیل باعث ظهور دوباره شن تگزاس خواهد شد. این صنعت روحی دارد که دائم با خود می‌گوید: «هیچ‌گاه نمیر» و همین باعث شده امیدهای زیادی برای ادامه آن باشد. این کسب‌وکار در چند مدت اخیر به صورت مداوم پول‌ها و سرمایه‌ها را سوزانده‌است. در حالی‌که ارزش شرکت‌های خصوصی و استارت‌آپ‌ها بیش از یک میلیارد دلار است، شرکت‌های نفت شیل با افت ارزش مواجه شدند. بررسی‌های بلومبرگ نیز نشان می‌دهد هزینه‌های این شرکت‌ها افزایش یافته‌است.

در این حین، چشم‌انداز افزایش زودهنگام تولید نفت، بازار انرژیِ جهانی را به تحرک واداشته‌است. نگرانی اصلی مربوط به اوپک (سازمان کشورهای صادرکننده نفت خام) است که به سردمداری عربستان سعودی نفت تولید و روانه بازار می‌کند و تلاش دارد با روش‌های خودش قیمت نفت را ثابت نگه دارد. خالد الفلیح وزیر انرژی سعودی در روز هفتم مارس در کنفرانس صنعت انرژیِ هوستون در مورد وفور غیرمنطقی نفت هشدار داده‌است.

اواخر سال 2014 زمانی‌ که قیمت نفت در عرض 16 هفته به نصف رسید، تگزاس دچار آشوب و تنش شد. مردم در این شهر با ریاضت‌ها و مشکلاتی روبه‌رو شدند. تعداد چاه‌های حفاری‌شده در امریکا از اوج خود 68درصد کاهش یافت. شرکت‌ها میزان سرمایه‌گذاری خود را کاهش دادند. بیش از 100شرکت ورشکسته شدند. آنها روی هم رفته بدهی‌ای نزدیک به 70میلیارد دلار به بار آوردند. اما شیل تلاش کرد سنگر دوباره‌ای برای خودش بسازد و از این طریق قیمت‌های جهانی نفت را ثابت نگه دارد. تولید در 48 ایالت پایینی به جز آلاسکا و هاوایی در 21ماه گذشته بیش از 15درصد کاهش یافته‌است که این معادل یک درصد از تولید نفت جهان است.

تردید برای خوش‌بینی

بهبودِ نسبیِ قیمت نفت که زمانی به 26دلار در ازای هر بشکه رسیده‌بود، تنها یکی از فاکتورهای احیای نفت شیل است. افرادی که خوش‌بین هستند در هوستون امید دارند نفت دوباره به میزان زیادی در این منطقه تولید شود. برخی از کارشناسان بر این باورند که مردم در این منطقه می‌توانند بیش از عربستان سعودی نفت تولید کنند. این خوش‌بینی‌ها باعث شده صنعت نفت در این منطقه جان تازه‌ای بگیرد. سرعت حفاری بسیار بالا رفته هرچند به صورت گزینشی انجام می‌شود. چاه‌های نفتی نیز به گونه‌ای طراحی می‌شوند که بتوانند نفت را از لایه‌های زیرین زمین بیرون بکشند.

اما با وجود همه این خوش‌بینی‌ها، هنوز هم این حقیقت وجود دارد که صنعت نفت با ضررها و زیان‌های بسیاری همراه است. از آن زمان که نفت 100دلار بود تا وقتی که به 50دلار در ازای هر بشکه رسید، همه متوجه شدند که طلای سیاه چطور می‌تواند در عرض سه ماه بیشترین ضررها را به تولیدکنندگان برساند. در واقع وضعیت سوددهی در این صنعت هنوز تغییر چندانی نکرده‌است. بخش زیادی از پول‌های تازه که وارد این صنعت می‌شوند خیلی زود از دست می‌روند. اما رؤسای نفتی در صنعت نفت شیل، هنوز هم به چاه‌های نفتی خود می‌بالند و با آن فخر می‌فروشند. بهبود کلی که در این عرصه بوده چندان چشم‌گیر نیست اما آنها تلاش می‌کنند این بهبود را بیشتر از آنچه که هست نشان بدهند. شرکت‌هایی که در حوزه اکتشاف و تولید نفت کار می‌کنند با نفت 50دلاری هم نمی‌توانند کار خود را پیش ببرند. دلیل اصلی هم هزینه تولید نفت است. به هر حال این شرکت‌ها باید سرمایه‌گذاری کنند تا تولید را ثابت نگه دارند.

اما وضعیت نفت شیل در مقایسه با دیگر صنایع به چه صورت است؟ بررسی‌ها نشان می‌دهد صنعت معدن در سال 2016 با سرمایه‌گذاری های کلانی همراه بوده و سوددهی نسبتاً خوبی نیز داشته‌است. انتظار می‌رود که این سرمایه‌گذاری‌ها در سال آینده در امریکا افزایش پیدا کند. اما در مورد نفت هنوز مشکلات پابرجاست. هوستونی‌ها اگر می‌خواهند نفت بیشتری تولید کنند باید بدانند که مشکلات در دنیای نفت هنوز حل نشده‌است. صنعت نفت برای اینکه در مسیر بهبود قرار بگیرد هنوز به زمان زیادی نیاز دارد؛ هوستون نیز برای اینکه چنین بهبودی را ثابت کند به زمان نیاز دارد. به این ترتیب هنوز برای تشخیص اوضاع نفتی خیلی زود است.