صادرات غیرنفتی ایران طی دو سال گذشته از واردات پیشی گرفته است. رشد صادرات غیرنفتی مهم‌ترین هدف تجاری کشوربه حساب می‌‌‌آید. با توجه به وضعیت نامطلوب تقاضا در داخل کشور، افزایش تقاضای بین‌المللی برای کالاهای تولید ایران می‌‌‌تواند نقطه امیدی برای رشد تولید ناخالص داخلی باشد. با گذشت یک سال از اجرای برجام و لغو تحریم‌ها‌ همچنان صادرکنندگان از موانع ارتباطات بانکی در سطح بین‌الملل گلایه دارند اما شرایط پیچیده و دشوار دوران تحریم نیز دیگر در بازارهای هدف، وجود ندارد. شاید به همین دلیل باشد که برخلاف سال 94 در سال 95 روند صادرات کشور صعودی شده است. در ده ماهه سال 95 صادرات غیرنفتی ایران به 35 میلیارد و 270 میلیون دلار رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل 8.37 درصد افزایش داشته است. ارزش تجارت خارجی ایران در این مدت مجموعا به 70 میلیارد و 252 میلیون دلار رسید که در مقایسه با پارسال 5.8 درصد رشد داشته است. حجم کالاهای صادراتی در این مدت 102 میلیون و 43 هزار تن برآورد شده است که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل 3.76  درصد رشد داشته است.

 محمد لاهوتی عضو هیات نمایندگان اتاق تهران: اقتصاد تحت تاثیر سیاست

اقتصاد ایران در سال آینده بیشتر از هر زمان دیگری از سیاست تاثیر خواهد پذیرفت؛ سیاست داخلی و سیاست بین‌الملل. سال 1395 سال سختی برای اقتصاد بود اما در این سال در خیلی از ساحت‌های اقتصاد ریل‌گذاری خوبی انجام شد. اقتصاد ایران سال آینده روزهای خوبی را خواهد دید؛ امسال تراز تجاری ایران مثبت شد و سال آینده این تراز ادامه خواهد داشت. بعد از برجام روابط اقتصادی ایران با خیلی از کشورهای دنیا بهبود یافت و ادامه این روند در سال آینده باعث می‌شود هم تراز تجاری کشور مثبت شود و هم حجم تجارت خارجی ایران افزایش یابد. اما این شکوفایی به گستره بازارهای ایران هم می‌رسد. قبل از توافق برجام و برداشته شدن تحریم‌ها بازارهای ایران محدود به چند کشور بود ولی امسال بازارهای ژاپن، آلمان و کره جنوبی پذیرای اقتصاد ایران بود. از طرف دیگر حجم تجارت ایران با کشورهای واسطه مثل امارات متحده عربی و ترکیه کم شده که نشان‌دهنده این است که ما تجارت مستقیم را جایگزین روابط اقتصادی واسطه‌ای کرده‌ایم؛ سال 96 این روند به صورت صعودی ادامه خواهد داشت. در سال آینده همچنان هزینه صادرات کاهش خواهد داشت و قابلیت عرضه کالای ایرانی در جهان به دلیل پایین آمدن هزینه حمل و نقل، و عرضه مستقیم بیشتر خواهد شد. البته فضای سیاسی- انتخاباتی در ماه‌‌های اول سال بر وضعیت اقتصادی و نوسات آن تاثیرگذار خواهد بود؛ اما دولت آینده در مسیر هموارتری قدم خواهد گذاشت. مسئله دیگر که بر اقتصاد ایران در سال آینده تاثیرگذار خواهد بود، رویه‌هایی است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری امریکا در پی می‌گیرد. هنوز مشکلات ارتباط ایران با بانک‌های بزرگ رفع نشده است و اگر این موانع رفع بشود ایران با شکوفایی دیگری در اقتصاد مواجه خواهد شد و این رشد سرمایه‌گذاری در ایران است. البته رفتارهای ترامپ خیلی قابل پیش‌بینی نیست اما ادامه رفتارهای دولت قبل در قبال برجام یا عدم ادامه آن در مسیر سرمایه‌گذاری و در نتیجه رشد اقتصادی ایران تاثیر مثبت یا منفی خواهد داشت. از طرف دیگر خیلی از فعالان اقتصادی به دلیل مشکلات ارتباط بانکی همچنان از سیستم سنتی رجوع به صرافی‌ها برای جابه‌جایی پول استفاده می‌کنند که این رویه هم با رفتار دولت امریکا ارتباط مستقیم دارد. اما من معتقد هستم که سال آینده برای اقتصاد ایران سال بهره‌برداری از دستاوردهایی است که امسال برای این دستاوردها ریل‌گذاری شده است. در برنامه ششم توسعه رشد 8درصدی برای اقتصاد کشور در نظر گرفته شده است و با ارتباط بانکی و اجرای درست برجام و فراهم شدن زمینه سرمایه‌گذاری خارجی ممکن است. اقتصاد ایران سال آینده روزهای بهتری را تجربه خواهد کرد و دولت آینده از وضعیت امروز دولت به خوبی بهره‌برداری خواهد کرد.