عملیات آزادسازی موصل برای مردم مقیم یکی از روستاهای حومه این شهر بسیار خطرناک شده‌است؛ این شهر منطقه‌ای برای کشاورزی در اطراف موصل است. در پاییز گذشته وقتی حمله‌ها برای بازپس‌گیری این شهر از داعش آغاز شد، بسیاری از روستایی‌ها که از سال 2014 تاکنون به خانه خود نرفته‌بودند به خانه بازگشتند تا ببینند بعد از رفتن داعشی‌ها اوضاع چگونه است. اما هیچ‌کدام از بمب‌ها و مین‌هایی که داعش در راه خانه‌هایشان قرار داده‌بود، خبر نداشتند.

روستایی‌ها با راه‌های سختی آشنا شدند. علی جاسم 80ساله در میان خرابه‌ای از خانه‌ها که زیر بمباران هوایی به تلی از خاک تبدیل شده‌اند، ایستاده و می‌گوید: «وقتی داعش به اینجا حمله کرد همه ما فرار کردیم چرا که می‌دانستیم آنها سر ما را خواهند زد.» او گوشه‌ای می‌نشیند و با اسلحه‌ای که در دست دارد بازی می‌کند، سپس ادامه می‌دهد: «حالا ما برگشته‌ایم. چهار نفر از مردم درست لحظه‌ای که می‌خواستند وارد خانه بشوند، کشته شدند.» مین‌ها کار خودشان را کرده‌اند.

این روستای کوچک که مقر اصلی داعش به شمار می‌آمد اکنون از تمام مین‌های زمین پاک شده و هیچ تله‌ای در آن قرار ندارد که جان کسی را بگیرد. این را گروهی امنیتی که از بریتانیا به آنجا رفته‌اند نیز تأیید می‌کنند. اما روستای کوچک که زمانی آبادی خوش‌آب‌وهوایی برای کشاورزان بود حالا بیشتر شبیه به یک میدان جنگ است. همه مناطق موصل که از چنگ داعش رها شده و به دست مردم بازگشته اکنون رنگ زندگی معمولی را به خود گرفته‌است اما این زندگی هنوز جای کار دارد. البته کارها زودتر از آنچه همه تصور می‌کردند انجام می‌شود و به همین خاطر همه امیدوار هستند.

در روز 15 ژانویه حدود 30 مدرسه در این منطقه دوباره باز شدند و از هرگونه بمب و مین کاشته‌شده پاکسازی شدند تا کودکان در آنها قدم بگذارند. حالا 16هزار کودک باید به این 30مدرسه بروند و مشغول درس خواندن بشوند. آنها بی‌صبرانه انتظار می‌کشند تا کارهای نهایی انجام شود و دوباره سر کلاس درس بنشینند. برخی از آنها از زمانی‌که داعش به شهرشان حمله کرده تاکنون هیچ آموزش رسمی نداشته‌اند و چند سالشان به باد رفته‌است به همین خاطر اکنون مشتاق تحصیل هستند. موصل زمانی دومین شهر بزرگ عراق بود اما در ژوئن 2014 همه‌چیز تغییر کرد. البته بعضی از بچه‌ها به مدرسه‌های داعشی رفته‌اند و آنجا علاوه بر کتاب و دفتر با تفنگ و مین هم کار کرده‌اند.

پیتر هاوکینز که از طرف یونیسف به عراق رفته می‌گوید: «گشایش مدرسه‌ها جزو خواسته اصلی مردم بوده‌است. کودکان باید این فرصت را داشته‌باشند که به زندگی معمولی بازگردند. این حق آنهاست که آموزش ببینند. معلم‌ها هم این فرصت را به دست می‌آورند که از علم خود استفاده کنند و در این بین با داشتن یک شغل خوب از حقوق خوبی برخوردار شوند.»

کودکان، دوباره در لباس فرم مدرسه

اما این فقط مدرسه‌ها نیستند که دوباره باز می‌شوند. کودکان با لباس‌های فرم خود در راه مدرسه به مغازه‌ها می‌روند و خوراکی می‌خرند؛ مغازه‌ها و رستوران‌ها نیز دوباره باز شده‌اند و آن‌طور که آقای هاوکینز می‌گوید زندگی دوباره رنگ گرفته‌است. او حتی می‌گوید که یک مسابقه فوتبال نیز در این منطقه برگزار شده‌است. تاکنون حداقل 22هزار نفر به خانه‌های خود بازگشته‌اند. اکثر آنها همچنان تحت حمایت سازمان ملل قرار دارند. هنوز ترافیک زیادی وجود دارد و عده زیادی در راه خانه هستند. از میان 400هزار نفر در موصل، 250هزار نفر فرار کرده بودند و حالا به خانه خود بازمی‌گردند. وضعیت نسبت به سال گذشته کاملاً فرق کرده‌است.

داعشی‌ها به همه‌جا حمله کردند و هیچ نقطه‌ای از آسیب آنها در امان نماند. ارتش عراق در داخل موصل از روش‌ها و تاکتیک‌های ملایم‌تری برای آزادسازی استفاده کرده تا به کسی آسیب وارد نشود. به‌علاوه از شهروندان نیز درخواست شده که در خانه‌های خود بمانند و فرار نکنند. هر خانه‌ای که خالی شود با نیروهای داعشی پر می‌شود به همین خاطر آنها از مردم می‌خواهند که خانه‌ها را خالی نکنند. این اتفاقی بود که در روستای حومه موصل افتاد و به همین خاطر بود که ورودی تمام خانه‌ها با مین، فرش شد. هرچند شرایط خوب پیش می‌رود اما همه می‌دانند که تا پایان راه هنوز خیلی مانده‌است. آنچه در حال حاضر آزاد شده شرق موصل است اما غرب آن هنوز در چنگال داعش است. هنوز افراد بسیاری که ساکن این منطقه بوده‌اند، آواره هستند یا در چادر زندگی می‌کنند. آنها منتظرند تا به خانه‌هایشان بازگردند. زخمی که داعش بر چهره این شهر زده، به این راحتی پاک نمی‌شود اما ترمیم آن آغاز شده و مردم نیز امیدوارند.