رکودی که در سال 94 دولت را وادار به تحریک تقاضا و پرداخت وام کم‌بهره برای خرید خودرو کرد، در سال 95 جایش را به رونق تولید داد. خودرویی‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ سال 95 را با خبرهای خوب و تولید قابل توجه به پایان رساندند تا ثابت کنند اعتماد و اتکای رشد اقتصادی به این صنعت 50 ساله در ایران بی‌حساب و کتاب نبوده است. سال 95، سال خوبی برای خودروسازها بود. هرچند در ابتدای سال در بهار و تابستان، آمارها فاصله‌ای ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌از ارقام سال رکود نگرفته بود اما در پاییز اوضاع بهتر شد. تولید خودرو در تمام شرکت‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی خودروساز ایران افزایش پیدا کرد. آمارها نشان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌داد که خودروسازان ایرانی در اولین ماه تابستان سال 95، ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌102 هزار و 502 دستگاه ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خودرو تولید کردند اما میزان تولید در اولین ماه زمستان همان سال، به 137 هزار و 851 دستگاه خودرو رسید.

شاید بتوان ادعا کرد که صنعت خودرو پس از نفت، بیشتر از دیگر صنایع از فرصت‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی پس از برجام استفاده کرده است. احتمال حضور نمایندگان خودروسازان خارجی در ایران و مذاکره با خودروسازان داخلی حتی پیش از لغو تحریم‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ هم مطرح شده بود. با آغاز پسابرجام بسیاری از خودروسازان خارجی که بعضی سابقه همکاری با طرف‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی ایرانی داشتند پا جلو گذاشتند تا جایی که به گفته رئیس ایدرو، شش قرارداد با خودروسازان معتبر جهانی در سال 95 بسته شد.

واردات خودرو در سال 95، از تحولات اقتصادی کشور بی‌نصیب نماند. در دی‌ماه سال 95، معاون اول رئیس‌جمهور دستورالعملی ابلاغ کرد که براساس آن، ثبت سفارش خودرو و کالاهای بادوام بدون نمایندگی مجاز ممنوع بود. این مسئله باعث شد وزارت صنعت بلافاصله ثبت سفارش واردات خودرو را به طور کامل متوقف کند و یک روز بعد دوباره این سامانه با حذف برخی برندها فعال شد. در حال حاضر بیش از 40 برند خارجی در ایران مجوز واردات خودرو دارند.

رشد سه خودروساز بزرگ کشور در 6 ماه اول سال 95 نسبت به سال 94

انتظار از خودروسازان در سال 96

کیفیت، کیفیت و باز هم کیفیت

منصور معظمی، رئیس ایدرو: هیچ صنعتی در کشور مثل صنعت خودرو نتوانسته از فرصت‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی برجام استفاده کند. یکی از سیاست‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی وزارت صنعت، معدن و تجارت و ایدرو، استفاده حداکثری از ظرفیت‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی برجام بوده است.

صنعت خودرو صنعتی است که با همه اقشار مختلف مردم سروکار دارد. امروز مردم از 10 میلیون خودرو استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. یعنی به طور متوسط هر خانوار، دارای یک خودرو است. خودرو امروز یک وسیله لوکس و تشریفاتی نیست، ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بلکه به عنوان یک نیاز اساسی و ضروری در زندگی مردم مطرح شده است، بنابراین از جایگاه ویژه‌ای در زندگی مردم برخوردار است.

صنعت خودروسازی در ایران سابقه‌ای 50 ساله دارد اما با وجود این سابقه طولانی، متاسفانه ما خودروساز نیستیم و تنها تولیدکننده خودرو هستیم. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خودروساز بنگاهی است که بتواند خودرو طراحی کند و محصولاتی را که طراحی آن توسط خود بنگاه انجام شده است به بازارهای جهانی روانه کند. بر این اساس و متاسفانه صنعت خودروسازی ایران در این شرایط قرار ندارد و خودروساز نیست بلکه تنها تولیدکننده هست.

به نظر من صنعت خودروی کشور در شرایط فعلی هیچ راهی جز مشارکت با صاحبان برند برای ارائه خدمات مطلوب و مفید ندارد. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌در سال 2016، 93 ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌میلیون دستگاه خودرو در جهان ساخته شده است و سهم ایران از این میزان تولید، تنها یک میلیون دستگاه خودرو است. این آمار نشان‌دهنده این است که صنعت خودروسازی ایران نمی‌تواند در سطح جهانی اثرگذار و بازیگر باشد. بر همین اساس، پس از برجام خودروسازان ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌داخلی را تشویق کردیم و از آنها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ خواستیم که ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌با صاحبان برندهای جهانی مذاکره کنند. خوشبختانه با توجه به بازار جاذب ایران برای برندهای معتبر خودرو در جهان ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توفیقات بسیار خوبی در این زمینه داشتیم.

تا پایان سال 95، شش قرارداد با صاحبان برندهای معتبر خودرو نهایی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌از این شش ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌قرارداد، دو قرارداد اجرایی شده است و اولین محصول مشارکتی اسفندماه سال 95 وارد بازار شده است. وزارت صنعت، معدن و تجارت هیچ محدودیتی برای مشارکت خودروسازان ایران با صاحبان برند ندارد. البته این عدم محدودیت به این معنا نیست که خودروسازان جهانی طرف قرارداد با ایران تنها برای صادرات محصولاتشان به سراغ ایران بیایند. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ایران برای همکاری با خودروسازان جهانی چهار شرط را در نظر گرفته است. شرط اول این است که همکاری‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ در قالب مشارکت انجام شده و طرف خارجی در ایران سرمایه‌گذاری کند. شرط دوم این است که دست‌کم 30 درصد از تولیداتی که در ایران با مشارکت طرف ایران دارند، توسط خودروساز خارجی صادر شود. شرط سوم این است که خودروسازان خارجی به شبکه قطعه‌سازان داخلی ایران کمک کنند تا قطعه‌سازان بتوانند محصولاتشان را صادر کنند و ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شرط چهارم، ارائه خدمات مطلوب فروش و پس از فروش به خریداران در نظر گرفته شده است.

قراردادهایی که با خودروسازان خارجی بسته شده عبارت است از: قرارداد شرکت پژوی فرانسه با ایران خودرو، شرکت سیتروئن با سایپا، رنو با ایدرو، هیوندایی با کرمان خودرو و ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌فولکس واگن با یک شرکت خصوصی ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌و دایملر (مالک چندین شرکت تابعه و برند بزرگ خودروسازی همچون مرسدس بنز، مرسدس آام‌گ و اسمارت) با یک شرکت خصوصی دیگر در ایران. تا پایان سال 95، شش قرارداد خودروسازان ایران با خودروسازان معروف جهانی بسته شده است و علاوه بر این تعداد ام. او. یو هم به امضا رسیده است که اینها هم به تدریج وارد مرحله اجرایی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

به نظر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسد تا پایان سال 95 حدود یک میلیون و 300 هزار خودرو تولید کرده‌ایم. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌در یازده ماهه سال 95، تولید خودروی ایران نسبت به سال گذشته 41 درصد افزایش داشته است. هرچند این مسئله هنوز ابلاغ نشده اما فکر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنم تولید یک و نیم میلیون دستگاه خودرو در برنامه است. انتظاری که از خودروسازان ایرانی داریم، این است: کیفیت، کیفیت، کیفیت و افزایش و بهبود خدمات پس از فروش به مردم. در حال حاضر مردم رضایت کافی از خدمات پس از فروش ندارند. هرچند در سال 95، گام‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی بزرگی در این زمینه برداشته شده است اما آنچه که مورد انتظار و خواست مردم است، از چیزی که امروز ارائه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود فاصله دارد.