بازار مسکن جشن پنج سالگی رکود را با پایان سال 95 برگزار کرد تا رشد منفی سال‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی 91 تا 94 همچنان در صنعت ساختمان تکرار شود. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خانه‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی روی دست مانده، مشاغل تعطیل‌شده و بازار بی‌رنگ و روی مسکن پنج سال است که توی ذوق می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌زند اما چاره‌ای ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌جز تحمل آن برای کسی باقی نمانده است. رکود که گریبان ساختمان‌سازی را از اوایل سال 91 گرفت تا سال 95 ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آن را رها نکرده است. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رشد ارزش افزوده صنعت ساختمان در سال 91، 3.6- محاسبه شده است. رشدی منفی ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که در سال‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی بعد ادامه پیدا کرد و در سال 95 به 14.9- درصد رسید.

نگاهی کوتاه به ویژگی‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی صنعت ساختمان نشان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد که رکود این بخش از اقتصاد در این پنج سال به چه میزان به کسب و کارها آسیب زده است. بی‌تورمی مسکن باعث شده اقتصاد ایران از نتایج مهمی مثل ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اشتغال‌زایی و رونق فعالیت‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی معدنی محروم شود. مسکن به طور مستقیم با 75 درصد مشاغل و به طور غیرمستقیم با 25 درصد باقی‌مانده در ارتباط است. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌مرکز پژوهش‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی مجلس در گزارشی درباره رشد اقتصادی به اهمیت بخش مسکن در رشد اقتصادی اشاره می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.«صنعت ساختمان از اهمیت فوق‌العاده‌ای در اقتصاد برخوردار است تا جایی که خروج این بخش از رکود می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند فعالیت بخش‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی متعددی را تحت تاثیر قرار دهد و در نهایت بر کل اقتصاد اثرگذار باشد. با توجه به اهمیت بخش مسکن و تداوم رکود آن در سال‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی اخیر به نظر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسد در چشم‌انداز کوتاه‌مدت یکی از موضوعات مهم در کشور، چگونگی خروج این بخش از رکود باشد.»

دولت برای خروج مسکن از رکود اقداماتی ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌انجام داده است. تحریک طرف تقاضا با تقویت تسهیلات‌دهی به متقاضیان مسکن از طریق بانک عامل و تلاش برای به پایان رساندن مسکن مهر و اتمام این پروژه اثرگذار بر وضعیت مسکن کشور از جمله اقدامات دولت یازدهم است. اقداماتی که بسیاری از کارشناسان معتقدند هرچند خوب اما کافی نیست.

روزهای خوش مسکن،آخر پاییز سال 96

برجام باید دست مسکن را بگیرد

بیت‌الله ستاریان، کارشناس اقتصاد مسکن: در سال94، تحریم‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی بین‌المللی علیه ایران لغو شد. بالاخره چندین دور مذاکره دیپلماتیک به نتیجه رسید یعنی برجام به منصه ظهور پیوست. برجام، برنامه‌ای بود که براساس اجرای آن، امیدها به گشایش در اقتصاد کشور افزایش پیدا کرد. همه منتظر بودند که برجام آثار مثبتش را خیلی زود در اقتصاد ایران نشان دهد و بخش‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی مختلف اقتصاد از لغو تحریم‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ منتفع شود.

بخش مسکن هم از دیگر بخش‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ مستثنا نبود. مسکن که چندین سال را در رکود می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گذارند، برای خروج از بی‌رونقی، چشم به تحقق برجام و مشاهده آثار مثبت آن در اقتصاد کشور دوخته بود. البته تحلیل‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ و انتظار‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ بیشتر بر این مسئله متمرکز بود که بخش مسکن دست‌کم در نیمه دوم سال 95 از آثار برجام نفع ببرد و از رکود خارج شود اما سرعت دست یافتن به نتایج برجام با آنچه مورد انتظار بود، هماهنگی نداشت. این انتظار ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌وجود داشت که در نیمه دوم سال 95، بازار مسکن تکان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خورد و از رکود خارج می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود اما چنین اتفاقی رخ نداد، و مسکن، سال 95 را هم در رکود گذراند. البته در اینجا نه بحث توقف بلکه به تاخیر افتادن خروج مسکن از رکود مطرح است. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌

رکود بخش مسکن تا جایی ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌عمیق است که کلیه بخش‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی اقتصاد ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌و حتی لایه‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی زیرین بخش مسکن را هم دچار ورشکستگی کرده است و برای نجات این بخش‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ باید در کلیت اقتصاد تغییراتی ایجاد کرد. جذب سرمایه خارجی، تامین نقدینگی و مسائل فروش نفت که همه از نتایج برجام است باید حل و فصل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شد تا بخش مسکن تکان بخورد.

باید این نکته مهم را در تحلیل برجام و اثرگذاری آن بر اقتصاد در نظر داشت که گشایش‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی ناشی از برجام باعث شد که فروش نفت ایران با سهولت بیشتری انجام شود و تولید و صادرات نفت افزایش پیدا کند. از سوی دیگر برخی از منابع مالی بلوکه شدن کشور در سال‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی تحریم به اقتصاد بازگشته و موانع انجام فعالیت‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی اقتصادی و تجاری مهم برداشته شده است. با توجه به این مقدمات می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان امیدوار بود و این‌طور پیش‌بینی کرد که برجام روی خوشش را به بازار مسکن در سال 96 نشان بدهد و آثار مثبت لغو تحریم‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌ در این سال در بخش ساختمان جلوه کند. این تحول و آغاز حرکت در بازار مسکن و رونق در معاملات با توجه به شرایط اقتصادی پیش رو، در انتهای نیمه اول سال آینده بروز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

رونق بازار مسکن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند بر حسب جهشی که در چهار بخش مهم و اثرگذار مسکن ایجاد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند متفاوت باشد. درواقع رونق بازار مسکن انواعی دارد و به طور حتم اگر در سال 96 رونقی در بازار مسکن ایجاد شود، این رونق در همین چهار بخش ملموس است. تحرک در بازار مسکن با افزایش معاملات، افزایش قیمت، افزایش تولید و افزایش سرمایه‌گذاری همراه است و تحرک در هر چهار بخش به رونق بازار مسکن و خروج از رکود می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌انجامد.

بنابراین تمام نتایج برجام باید در اقتصاد کشور ظاهر شود تا بتوان به رونق بازار مسکن امیدوار بود. نشانه‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌یی که در سال 95 در بازار مسکن شاهد آن بودیم و برخی آن را تعبیر به خروج از رکود کردند، تنها آثاری نشئت‌گرفته از جنبه روانی برجام بود. برجامی که امید است با حصول بیشتر نتایج آن، شاهد خروج بخش مسکن از رکود در چهار بخش قیمت، معاملات، تولید و سرمایه‌گذاری باشیم.