از ترمز ناگهانی برای عابرانی که ناگهان خود را جلوی ماشین پرت می‌کنند تا شاید رانندگی بدون راننده؛ همه اینها جزو مواردی است که نشان می‌دهد هوش مصنوعی بخش مهمی از آینده خودروهاست. اما این تنها رانندگی کردن نیست که از این ماجراها نفع می‌برد. هوش مصنوعی در یک مورد خیلی مهم نیز در خودروها به کار می‌آید: «میزان مصرف سوخت». در واقع هوش مصنوعی می‌تواند راهی را ایجاد کند که میزان مصرف انرژی در خودروها به حداقل برسد.

همه خودروها در بخش موتور خود کاملاً کامپیوتری شده‌اند به طوری‌ که نسبت به همه‌چیز واکنش نشان می‌دهند. اما خودروی الکترویکی موضوع را قدری پیچیده کرده‌است. موتورهای هیبریدی نسبت به موتورهایی که با سوخت بنزین مدیریت می‌شوند، شرایط پیچیده‌تر و سخت‌تری دارند. به‌ویژه خودروهای هیبریدی که باید برای شارژ مجدد به برق وصل شوند؛ آنها شرایط بسیار پیچیده‌تری دارند.

اینجا همان‌جایی است که پای هوش مصنوعی به میان می‌آید. تعدادی از دانشمندان در دانشگاه کالیفرنیا مشغول کار کردن روی این مسئله هستند. آنها سرگرم توسعه سیستمی هستند که میزان مصرف انرژی را مدیریت می‌کند و به کمک هوش مصنوعی این جریان را کنترل می‌کند.

الگوریتمی که آنها روی آن کار می‌کنند به بخش‌های کوچکی تقسیم شده‌است. این بخش‌های کوچک هرکدام مسئولیت این را دارند که چیزی را چک کنند؛ یکی اطلاعات ترافیکی را بررسی می‌کند، یکی مکان و سرعت را می‌سنجد، یکی مسافت را نسبت به زمان برآورد می‌کند؛ در نهایت یکی هم میزان مصرف سوخت را بررسی می‌کند. شرایط هربار با موقعیتی که از قبل تعیین شده مطابقت پیدا می‌کند تا در صورت شباهت با یکی از آنها، مطابق با آن عمل کند. در صورتی ‌که شرایط از قبل پیش‌بینی نشده‌باشد نیز سیستم به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده که بهترین وضعیت را ایجاد می‌کند. در واقع این الگوریتم به گونه‌ای طراحی می‌شود که از موقعیت‌ها و تجربه‌های جدید نیز چیزهایی یاد می‌گیرد و به داده‌های پیشین خود اضافه می‌کند.

چنین سیستمی بدون شک در ابتدای کار لازم است مبدأ و مقصد خود را بداند تا فرآیند محاسبه را به سادگی انجام بدهد. اما در واقع طراحی چنین چیزی کمی غیرمعقول به نظر می‌رسد. می‌توان میلیون‌ها مبدأ و مقصد داشت و نمی‌توان از پیش برای همه آنها برنامه‌ریزی کرد. به این ترتیب طراحان تصمیم گرفتند چیزی بسازند که نیازی به دانستن مقصد نداشته‌باشد.

از رویا تا واقعیت

این کار فعلاً در مرحله شبیه‌سازی جواب داده‌است. این دانشمندان در دانشگاه کالیفرنیا به کمک اطلاعات ترافیکی، الگوریتمی را طراحی کرده‌اند که بتواند به کمک برخی اطلاعات پایه‌ای، میزان مصرف سوخت را مدیریت کند. این سیستم در مورد خودروهای هیبریدی نیز جواب می‌دهد. آنها مقاله‌ای نوشته و در همایشی نیز آن را ارائه کرده‌اند. بر اساس این مقاله، سیستمی که طراحی کرده‌اند نسبت به سیستم‌های قراردادی 10.7 درصد کارآمدتر است. اگر سیستم در ابتدای کار بداند که در میانه راه قرار است از یک وسیله برای شارژ سوخت خود استفاده کند، نحوه استفاده آن از سوخت نیز در طول سفر تغییر خواهد کرد. اگر خبری از شارژ نباشد نیز سیستم به صورت خودکار مسئله را تشخیص می‌دهد و در نتیجه در مصرف سوخت به میزان حداکثری صرفه‌جویی می‌کند. حداکثر میزان صرفه‌جویی که در سیستم طراحی‌شدة این دانشمندان صورت می‌گیرد 31.5 درصد است. این رقمی است که دانشمندان در دانشگاه کالیفرنیا برآورد کرده‌اند. هرچه علم و فناوری بیشتر پیشرفت کند این رقم نیز بیشتر خواهد شد.

نکته اصلی در مورد این سیستم، این است که خودش به صورت هوشمند تشخیص می‌دهد که چه موقع در میزان مصرف سوخت بیشتر صرفه‌جویی کند و این صرفه‌جویی را در چه بخش‌هایی انجام بدهد. دانشمندانی که روی طراحی این سیستم کار می‌کنند اکنون امیدوارند الگوریتم آنها روی خودروها در مسیرهای واقعی و در فضای حقیقی نیز جواب بدهد. اگر آنها موفق شوند و کابوس مصرف سوخت را در کالیفرنیا کنار بزنند، حتماً تحولی بزرگ در دنیای مدرن ایجاد خواهند کرد. این انقلاب در دنیای حمل‌ونقل، به کالیفرنیا محدود نخواهد شد بلکه به تمامی کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه راه پیدا خواهد کرد. شاید این دانشمندان کالیفرنیایی بتوانند پیشرو در انقلابی باشند که مصرف سوخت را به کمترین میزان برساند.