نارندرا مودی نخست‌وزیر هند در روز دهم ژانویه در گجرات به عنوان شهری که خانه خودش به شمار می‌آید با اعتماد به نفس بالایی سخنرانی کرد. او اظهار کرد که اقتصاد هند یکی از اقتصادهای مهم جهان است که با سرعت بسیار زیادی در حال رشد است و یکی از اقتصادهای باز در جهان به شمار می‌آید. او همچنین تأکید کرد که دولتش طبق تعهدی که داده برای اصلاحات قدم برمی‌دارد. 5هزار مخاطب در این سخنرانی حضور داشتند که در میان آنها مقامات دولتیِ خارجی نیز بودند؛ همه از جا برخاستند و او را تشویق کردند.

اما این خوش‌بینی و تشویق با حقایق نگران‌کننده‌ای در مورد اخبار اقتصادی همراه است که نشان می‌دهد مردم باید به هوش بیایند. موسسه‌هایی که رتبه‌سنجی می‌کنند از ماه نوامبر تاکنون کاهش رشد اقتصادی را برای این کشور پیش‌بینی کرده‌اند. شرکت‌های کوچک و متوسط از تعدیل نیروهای زیادی خبر داده‌اند. فروش وسایل نقلیه از ماه دسامبر تاکنون 19 درصد کاهش یافته‌است. این در حالی است که در دسامبر سال گذشته آنها به بالاترین سطح خود در 16سال گذشته رسیده‌بودند. فروش مسکن در هشت شهر بزرگ هند در آخرین سه‌ماهه سال 2016 حدود 44درصد سقوط کرده‌است. مودی ناگهان دستور داد اقدامات پولی در کشور انجام شود و 86 درصد از اسکناس‌های رایج از گردش خارج شوند.

بدون شک حمله‌ای که مودی به پول نقد کرده از یک‌ سو باعث شده مردم معمولی هند دچار آشوب و عذاب بشوند و مردم فقیر به آستانه سختی برسند. البته اکنون مشکل در حال برطرف شدن است چرا که دولت اسکناس‌های جدید را چاپ کرده و وارد بازار می‌کند. با وجود این، سرمایه‌گذاران خارجی هنوز به مودی باور دارند و بسیاری از هندی‌ها هنوز به نخست‌وزیر خود اعتماد کامل دارند. با اینکه مودی اشتباهات بسیاری داشته اما به نظر می‌رسد تحت تأثیر این اشتباهات قرار نگرفته و مردم هنوز او را دوست دارند و از او حمایت می‌کنند. همه نظرسنجی‌ها ثابت می‌کند که مقبولیت آقای نخست‌وزیر تحت تأثیر اشتباهات او قرار نگرفته‌است.

مودی پیش از اقدامات پولی اخیر خود، اقدامات دیگری نیز داشته که با آشوب و هرج‌ومرج همراه شده‌است. با وجود این، بر اساس پژوهش‌ها و نظرسنجی‌های صورت‌گرفته، محبوبیت او در میانه سال 2016 به 81 درصد رسیده بود و در سال قبل این محبوبیت 87 درصد بوده یعنی تنها 4 درصد کاهش داشته‌است. علاقه به او کاملاً شخصی است. مودی معمولاً در تمامی نظرسنجی‌ها رتبه بسیار خوبی به دست می‌آورد.

برخی از افراد از «جادوی مودی» سخن می‌گویند. آنها می‌گویند او در برابر نقدها ایمن مانده و آنها به جادو برای توجیه این مسئله اشاره می‌کنند. اما واقعیت این است که دلایل واقعی برای محبوبیت مودی وجود دارد. نخستین مورد استعداد ذاتی آقای نخست‌وزیر به عنوان یک سیاستمدار است. او در سخنرانی بسیار قوی است و می‌تواند رأی‌دهندگان را به سمت خود مایل کند. در واقع روی احساسات آنها تأثیر می‌گذارد. او درمورد پروژه اقدامات پولی آن‌قدر مسئله را خوب ارائه کرد که همه با آغوش باز آن را پذیرفتند. مودی حتی خودش را به عنوان یک قهرمان در این ماجرا نشان داد. این نخست‌وزیر همیشه نسبت به تصویری که از خود در ذهن دیگران باقی می‌گذارد بسیار حساس بوده و تلاش کرده از این تصویر محافظت کند؛ در این کار نیز بسیار موفق بوده‌است. لباسی که می‌پوشد و ظاهری که برای خودش درست می‌کند باعث شده همیشه محبوبیت داشته‌باشد. او معمولاً کنفرانس مطبوعاتی نمی‌گذارد و از طریق مصاحبه‌های اختصاصی و سخنرانی‌ها حرفش را می‌زند.

نخست‌وزیر خوش‌شانس

مودی بسیار خوش‌شانس است. مشکلات و چنددستگی در هند بسیار اوج گرفته‌است. شاخه‌های مختلفی در دل نظام سیاسی شکل گرفته‌است اما جالب است که همه به دنبال منافع کشور خود هستند. به همین خاطر است که مخالفت‌ها با مودی نیز عموماً به نتیجه نرسیده‌است چرا که باز هم همه به دنبال منافع کشور خودند. نکته دیگر این است که بسیاری از اصحاب رسانه و مطبوعات جزو دوستان آقای مودی هستند. یعنی او به نوعی با آنها ارتباط دارد و به همین خاطر توانسته تصویری را که از خود نشان می‌دهد کنترل کند. تمامی روزنامه‌نگاران و کسانی که ممکن است بتوانند تصویر او را در ذهن مردم عوض کنند به خوبی دریافته‌اند که هرکسی این کار را کرده هزینه بسیار گزافی پرداخت کرده‌است.

جالب‌ترین مسئله این است که حتی مخالفان مودی نیز بر این باورند که دولت او کمترین فساد را در میان دولت‌های هندی داشته‌است. همه اینها دست‌به‌دست هم داده تا مودی همچنان پیش برود و در نظر مردم سیاستمداری مقبول جلوه کند. حالا باید منتظر اقدامات بعدی او در زمینه مالیات و تأثیر این اقدامات بر ذهنیت مردم باشیم.