در حين كوتاه آمدن‌ها و بازو در بازو انداختن‌ها، وزراي نفت كشورهاي عضو اوپك در حال غني كردن برنامه كاهش توليد نفتي هستند كه در الجزاير در ماه سپتامبر 2016 اعلام كردند. اما كار سخت آنها ممكن است به وسيله كشورهايي تضعيف شود كه از توافق كنار گذاشته شده بودند؛ ليبي و نيجريه. اگر دولت‌هاي اين دو كشور بتوانند كاري را كه اميدوارند انجام دهند، قسمت اعظم كاهش 1.166 ميليون بشكه در روز مي‌تواند توسط افزايش توليد اين دو كشور جبران شود.

افزايش توليد نفت از سوي ليبي و نيجريه مي‌تواند كاهش توليد اوپك را تا جايي تحليل برد كه تقريبا توليد نفت در سال آينده صفر بشكه كاهش يابد. اين توافق به خودي خود مي‌تواند يك درس بزرگ در زمينه كوتاه آمدن و فشار واردن آوردن همكاران براي تحقق يك هدف باشد. عربستان سعودي و ايران هر دو زمين بازي را در دست دارند و دوباره نشان داده‌اند كه اوپك مي‌تواند حتي در شرايطي كه اعضايش با هم در جاهاي دچار چالش هستند، كاركرد خود را داشته باشد. به دليل فشارها براي كاهش توليد، عراق پافشاري بر سر استفاده از ميزان توليد رسمي‌اش را كنار گذاشته است. همچنين با اين كه اندونزي كه به مدت كوتاهي به اوپك برگشته بود بعد از تنها 11 ماه از اين گروه بيرون رفت، اين كار هزينه‌هايي براي اين كشور در بر داشته است.

عراق تنها عضو اوپك بود كه با تفاوت بزرگي بين رقم توليد خودش و آنهايي كه منبع فرعي نفت به حساب مي‌آيند مواجه شد. با اين حال،‌ اكنون اين كشور با وظيفه دشوار بيشترين كاهش توليد تا كنون در اوپك روبه‌رو شده است. عربستان سعودي نيز از پافشار بر سر اين كه ايران دست‌كم بايد توليد خود را در سطح كنوني نگه دارد عقب نشسته است. در عوض، تهران اين تقاضا را ارايه كرده كه كساني كه در چند سال اخير توليد خود را افزايش داده‌اند – به عبارت ديگر، عربستان – بايد بخشي از وظيفه كاهش توليد را بر عهده بگيرند. اين كشور تضمين كرده است كه عربستان سعودي مي‌تواند 2 ميليون بشكه در روز توليد بيشتري از ميزان توليد در آغاز سال 2011 داشته باشد.

كشورهاي عضو اوپك از ماه ژانويه به طور ميانگين 4.6 درصد از توليد خود را كاهش مي‌دهند. اولين آزمايش اوپك اين است كه كشورهاي نفتي غير عضو را نيز متقاعد كند كه توليد خود را كاهش دهند. اما چالش بزرگ‌تر اين است كه به اهداف خود در زمينه توليد برسد. مشاركت كشورهاي غيرعضو ممكن است وضعيت را بهتر از آن چه كه است بهتر نكند. پيشنهاد روسيه براي كاهش توليد به اندازه 300 هزار بشكه در روز خيلي نزديك به توضيحات قبل‌تر اين كشور است درباره اين كه ثابت نگه داشتن توليد نفت مي‌تواند ميزان توليد اين كشور را 200 تا 300 هزار بشكه نفت كمتر از برنامه‌اي كند كه براي توليد روزانه در سال 2017 داشته است. مكزيك نپذيرفته كه روزانه 150 هزار بشكه كاهش توليد نفتي را كه اوپك مجسم كرده است داشته باشد. با اين حال، انتظار مي‌رود كه توليد نفت اين كشور به هر حال در سال آينده كاهش داشته باشد.

در اين ميان، اعضاي خود گروه مهم‌تر هستند. حتي اگر شما فرض كنيد كه همه كشورها به قول خود درباره كاهش توليد نفت وفا مي‌كنند، ليبي و نيجريه از اين وضعيت استثنا شده‌اند و هر دو اميدوارند كه توليد خود را افزايش دهند.

توليد نفت ماه اكتبر ليبي 528 هزار بشكه در روز بوده است. انتظار مي‌رود كه در ماه نوامبر اين عدد به 600 هزار بشكه نزديك شود و شركت ملي نفت اين كشور اميدوار است كه اين ميزان را به 900 هزار بشكه تا انتهاي سال افزايش دهد و در سال 2017 ميلادي به 1.1 ميليون بشكه برسد.

پس از ليبي نيجريه قرار دارد. توليد اين كشور گزارش شده است كه در ماه اكتبر 1.628 ميليون بشكه در روز باشد، بعد از حملاتي كه به خطوط لوله آن شد. وزير نفت اين كشور گفته است كه توليد اين كشور همين حالا هم از 1.95 ميليون بشكه در روز كمتر شده و بنابراين اين ميزان مي‌تواند شامل كاهش 150 هزار بشكه‌اي از سهم نيجريه در اوپك باشد. او اميدوار است كه توليد كشورش تا حدود 2.2 ميليون بشكه در روز احيا شود.

اگر نيجريه و ليبي بتوانند به موفق شوند – كه قطعا يك اگر بزرگ است – توليد كلي نفت اوپك به اندازه تقريبا 22 هزار بشكه در روز كاهش مي‌يابد. اين فرض قطعا يك فرض بدبينانه است اما هر اضافه توليدي كه اين دو كشور داشته باشند هدف كاهش توليد اوپك را در جايي ديگر خنثي خواهد كرد. همه اين حرف‌ها به اين معني است كه به توافق با اوپك نمي‌توان خيلي دل بست چون كه در جايي ديگر اين توافق جبران مي‌شود و عملا كاهش توليد نمي‌تواند به نتيجه دلخواه اعضا برسد.

منبع: بلومبرگ