موضوع پيوند ميان دانشگاه و صنعت از آن موضوع‌هايي است كه در كشورهاي مختلف بسته به ميزان پيشرفته بودن آنها مطرح بوده است. جدا از اينكه دانشگاه تا چه اندازه مي‌تواند در سوق دادن اقتصاد به سوي دانش‌بنيان بودن نقش داشته باشد، يكي از اصلي‌ترين موضوعات در اين حوزه اين است كه صنعت و بازار تا چه اندازه مي‌توانند دست دانشگاه را بگيرند، به عنوان مثال اقتصاد هر كشور تا چه اندازه راه را براي جذب فارغ‌التحصيلان دانشگاه‌‌ها باز مي‌گذارد. از زماني كه نوسانات اقتصادي سبب شد تا موضوع جذب در بازار كار و استخدام تبديل به يكي از دغدغه‌هاي جدي نيروهاي آماده‌به‌كار جوان شود، موضوع كارآفريني هم كم‌كم راهش را به سوي آكادمي باز كرد. كارآفريني در برخي دانشگاه‌هاي جهان به عنوان يك رشته مستقل معرفي شد. در كشور ما حتي تبديل به دانشكده شد و در برخي ديگر از كشورها در قالب برنامه‌ها و ترم‌هايي در دانشكده‌ها و مدرسه‌هاي اقتصاد تدريس مي‌شود. حالا بسته به اينكه هركدام از اين دانشكده‌ها و دانشگاه‌ها چقدر در ترغيب محصلان جوان و تبديل آنها به كارآفرين موفقيت دارند، در دسته‌بندي‌هاي مختلف قرار مي‌گيرند. امريكا، كه سيليكون ولي آن به عنوان نمادي براي كارآفريني شناخته مي‌شود يكي از بهترين كشورها در خصوص آموزش كارآفريني و حمايت دانشگاهي از استارت‌آپ‌ها است. شبكه سی‌ان‌بی‌سی در هفته‌هاي آغازين سال 2017 در مطلبي به بررسي بهترين مدرسه‌هاي اقتصادي اين كشور پرداخت.

برخي از موفق‌ترين كارآفرينان در كشور امريكا قاطعانه مي‌گويند كه آموزش رسمي كسب‌وكار براي رسيدن به جايي كه آنها رسيده‌اند الزامي نيست. گري واينرچوك، كارآفرين، سرمايه‌گذار و نويسنده امريكايي در همايش گفت‌وگوي دانشجويان و كارآفرينان كه در سال 2015 برگزار شد، سخنراني خود را اين‌گونه آغاز كرد: «من كاملا كاملا، صدهزار درصد و بدون هيچ رودربايستي باور دارم كه كارآفريني را نمي‌توان آموزش داد. و مي‌دانم كه گفتن اين حرف در چنين جمعي چقدر ناجور است!»

كارآفرينان در كنار آموزش‌هاي دانشگاهي، ترجيح مي‌دهند به شيوه خود از كساني كه قرار است پا در مسير آنها بگذارند حمايت كنند. پيتر تيِل، يكي از موسسان و سرمايه‌گذاران (شركت فعال در حوزه تجارت الکترونیکی و سامانه انتقال وجه اينترنتي) هرساله به 24 دانشجويي که حاضر باشند تحصيل در دانشگاه را ناتمام بگذارند و مشغول كار بر روي يك استارت‌آپ شوند، 100 هزار دلار سرمايه مي‌دهد. فارغ‌التحصيلان اين برنامه كه از آن با نام فلوشيپ تيل ياد مي‌شود تاكنون بيش از 60 شركت تاسيس كرده‌اند كه در مجموع 1.1 ميليارد دلار ارزش دارند.

با اين حال براي بسياري از كارآفرينان، مدارس كسب‌وكار حكم سكوي پرتاب دارد. اين مراكز آكادميك مي‌توانند دانشي اوليه در اختيار دانشجویان بگذارند تا بدانند يك شركت را چگونه بايد اداره كرد، چگونه به شبكه سرمايه‌گذاران وصل شد، و مشاوران و احيانا كساني را كه مي‌توانند همراه آنها جزو موسسان شركت شوند از كجا بايد پيدا كرد.

از سال 2013 Poets&Quants مرجع اطلاعات تحصيلات رشته كسب‌وكار استارت‌آپ‌هايي را كه از بطن مدارس و دانشكده‌هاي اقتصاد و با حمايت بودجه‌هاي مربوط به سرمايه‌گذاري خطرپذير، درآمده‌اند بر اساس موفقيت و كيفيت آنها رده‌بندي كرده است. اين فهرست سالانه از استارت‌آپ‌هاي برگزيده در حوزه مدیریت ارشد کسب‌وکار (ام‌بی‌ای) شامل 100 شركتي مي‌شود كه در فاصله زماني اول ژانويه 2012 تا 31 دسامبر 2016 تاسيس شده‌اند. ويژگي اين شركت‌ها براي قرار گرفتن در اين فهرست اين است كه بايد دست‌كم يكي از موسسان آنها در فاصله سال‌هاي يادشده در رشته ام‌بی‌ای فارغ‌التحصيل شده باشد. شبكه سی‌ان‌بی‌سی با استفاده از اين داده‌ها، مدرسه‌هاي كسب‌وكاري را كه اين موسسان موفق را تربيت كرده‌اند شناسايي و رده‌بندي كرده است.

در اين رده‌بندي دانشگاه‌هاي سرشناس هاروارد و استنفورد شانه به شانه هم ايستاده‌اند. هركدام از اين دانشگاه‌ها ركورد ثبت 24 شركت توسط فارغ‌التحصيلان از دوه‌هاي مرتبط با اقتصاد و كارآفريني را داشته‌اند و البته اين اولين بار است كه دانشگاه استنفورد خود را هم‌تراز هاروارد بالا كشيده و در كنار آن ايستاده است. آمارها نشان مي‌دهد كه منطقه سيليكون ولي همچنان در صدر مناطق كارآفرين و پيشرو در حوزه استارت‌آپ‌ها ايستاده است.

فارغ‌التحصيلان كدام دانشگاه‌هاي غيرامريكايي بيشترين بخت جذب در بازار كار را دارند؟

برندهاي آكادميك

امريكا بزرگ‌ترين مرزهاي كارآفريني را تشكيل داده است و محيط آكادمي آن بزرگ‌ترين سكوي پرش در ميان دانشگاه‌هاي جهان به شمار مي‌رود اما به جز امريكا، كشورهاي ديگري با دانشگاه‌هاي سرشناس هستند كه ميان كلاس‌هاي درس و بازار كار پل زده‌اند. بخشي از اين پل زدن البته در حوزه كارآفريني خلاصه نمي‌شود. همچنان يكي از رده‌هاي سنتي و البته قدرتمند، رسيدن از دانشگاه به بازار كار بنا بر ميزان استقبال بخش‌هاي مختلف از استخدام دانشجويان و فارغ‌التحصيلان است. اينجاست كه مشخص مي‌شود هر دانشگاه با قدرتي كه در برند خود و تربيت نيروي كار دارد تا چه اندازه مي‌تواند سهم خود را از اين استقبال افزايش دهد. نشريه بيزينس اينسايدر فهرستي دارد از دانشگاه‌هايي كه فارغ‌التحصيلان آنها بيشترين شانس را براي يافتن شغل دارند. دانشگاه‌هاي سرشناس امريكا در رده‌هاي بالاي اين فهرست قرار دارند اما در ترجمه اين مطلب دانشگاه‌هاي امريكايي كنار گذاشته شدند تا مشخص شود كدام‌یک از كشورهای دیگر در تربيت كارآمدترين دانشجويان و هدايت آنها به سمت بازار كار بيشترين نقش را دارند.

انگلستان: دانشگاه كمبريج

اين دانشگاه در رده‌بندي نشريه بيزينس اينسايدر در رتبه چهارم ايستاده است. اين دانشگاه 150 دپارتمان مختلف در 6 دانشكده و كمپ دانشگاهي دارد و حوزه وسيعي از رشته‌ها را پوشش مي‌دهد: هنر و علوم انساني، علوم زيستي، پزشكي، علوم اجتماعي، علوم تجربي و تكنولوژي. فارغ‌التحصيلان اين دانشگاه به صورت معمول خيلي راحت جذب بازار كار مي‌شوند.

انگلستان: دانشگاه آكسفورد

در دنياي انگليسي‌زبان‌ها دانشگاه آكسفورد به عنوان قديمي‌ترين و باسابقه‌ترين دانشگاه شناخته مي‌شود و حالا در رده‌بندي بيزينس اينسايدر در رده هفتم ايستاده است. آغاز آموزش در اين دانشگاه به سال 1096 ميلادي بازمي‌گردد. در فهرست هيئت علمي اين دانشگاه در ادوار مختلف مي‌توان نام 26 برنده جايزه نوبل و 30 تن از رهبران سياسي جهان از جمله بيل كلينتون را ديد. دانشگاه آكسفورد با تمام قدمتي كه دارد در دنياي امروز خيلي خوب توانسته است موقعيت خود را حفظ كند و دانشجويانش را با افتخار به سمت بازار كار در حوزه‌هاي مختلف روانه كند.

آلمان: دانشگاه فني مونيخ

جايگاه هشتم در جدول، بلافاصله پس از آكسفورد به دانشگاه فني مونيخ تعلق دارد. تاريخ تاسيس اين دانشگاه به سال 1868 بازمي‌گردد و فارغ‌التحصيلانش به‌خصوص در رشته‌هاي علوم طبيعي شناخته‌شده هستند، از جمله رودالف ديزل، مخترع موتور ديزل. همراهي اين دانشگاه با تغييرات در فلسفه علم و رخدادهاي روز سبب شده تا از آن با عنوان دانشگاهي با روحيه كارآفريني ياد شود. اين دانشگاه از ابتداي اهداي جايزه نوبل، اهداي اين جايزه به 13 نفر از اعضاي هيئت علمي خود را ديده است و داشتن مدرك اين دانشگاه برگ برنده بزرگي در استخدام توسط شركت‌ها محسوب مي‌شود

ژاپن: دانشگاه توكيو

دهمين دانشگاه در ميان دانشگاه‌هايي با بيشترين ميزان جذب دانشجو در بازار كار در ژاپن قرار گرفته. دانشگاه توكيو كه يكي از پيشروترين مراكز تحقيقاتي محسوب مي‌شود در ازاي هر 7 دانشجو يك استاد دارد كه در ميان ساير دانشگاه‌ها يكي از قابل‌توجه‌ترين نسبت‌ها است. اين دانشگاه بر پايه سيستم پژوهش‌محور اداره مي‌شود و حدود 30 هزار دانشجو دارد كه بيشتر آنها شهروندان كشورهاي ديگر هستند. اين دانشگاه در رتبه‌بندي‌هاي مختلف مقام اول را در آسيا به خود اختصاص داده است.

هنگ‌كنگ: دانشگاه علوم و تكنولوژي هنگ‌كنگ

دومين كشور آسيايي ليست در منطقه خودمختار چين واقع شده. دانشگاهي كه در رده‌بندي در مقام سيزدهم ايستاده است. اين دانشگاه در مقايسه با قدمت ساير دانشگاه‌هاي بلندآوازه بسيار جوان محسوب مي‌شود. تاسيس آن بازمي‌گردد به سال 1991. تاكيد اين دانشگاه بر روي آموزش علوم، تكنولوژي، مهندسي و مديريت كسب‌وكار است. از آنجايي كه در اواخر دهه 80 تقاضاي بسياري از سوي دولت هنگ‌كنگ براي تربيت نيروي انساني كارآمد وجود داشت، اين دانشگاه تاسيس شد تا خيلي زود دانشجوهايش را روانه بازار كار كند. تاكيد بر آموزش دانشجويان براي جذب در بازار كار همچنان سبب شده است تا فارغ‌التحصيلان اين دانشگاه از اولين گزينه‌ها براي استخدام توسط دولت و شركت‌هاي خصوصي باشند.

كانادا: دانشگاه تورنتو

اين دانشگاه در سال 1827 تاسيس شد، بيش از 60 هزار دانشجو دارد و بيشتر از 900 دوره و رشته تحصيلي. دانشگاه تورنتو كه در رده چهاردهم ايستاده است به عنوان مركز خلاقيت و پژوهش شناخته مي‌شود. تمركز بر حوزه پژوهش سبب دستاوردهاي بسياري توسط دانشجويان اعضاي هيئت علمي اين دانشگاه شده كه از مهم‌ترين آنها مي‌توان به موفقيت بزرگ در كشف انسولين و ميكروسكوپ الكتروني اشاره كرد.

منبع: آینده نگر