موضوع تدوین قراردادهای نفتی جدید که به IPC مشهور شده ماه هاست که مطرح است و بحث های مختلفی درباره آن شکل گرفته ؛ گروهی موافق متن این قرار دادها هستند و آن را تحولی مهم در قراردادهای نفتی می دانند و گروهی نیز مخالف و حتی آن را با عهدنامه های ترکمن چای و گلستان مقایسه می کنند، درباره این قرار دادها و دلایل مخالفت ها با دکتر مهدی عسلی از کارشناسان خبره نفت و انرژی گفت و گو کرده ایم:

فکر می کنید مشکلاتی که برای قرار دادهای نفتی پیش آمده است، چرا شکل گرفته است؟ و دلیل اصلی مخالفت ها چیست؟

ببینید یک زمانی شما می خواهید درباره رسیدن به راه حل کارشناسی بحث کنید و طرفین می خواهند منافع کشور را در نظر بگیرند، آن راه حل دارد و می شود بررسی های لازم را انجام داد، جلساتی داشت، و دید که چه روشی و چه قرار دادی به نفع کشور است، ولی یک زمانی هست که رقابت های سیاسی وسط هست؛ خب طبیعتا در این شرایط بحث به نقطه ای نمی رسد و حالا من نمی دانم افرادی که درباره قرار دادها صحبت می کنند به دنبال راه حل کارشناسی هستند یا پیشبرد اهداف سیاسی.

چارچوب این قراردادها به چه شکلی است که با مخالفت گروهی از افراد مواجه شده است؟

این قرار دادها یک چیز تی پیک است، یعنی ساختار کلی است و واقعا قرار داد به معنی آن که شما با یک شرکتی قرار داد ببندید نیست، یک چارچوب کلی را گذاشته اند و اعلام کرده اند باتوجه به چارچوب، قراردادهای ما این خواهد بود و ما می توانیم در این چارچوب با هر شرکتی بسته به مشخصات میدان نفتی یا گازی خاص قرار داد ببندیم. شما توجه داشته باشید صنعت نفت، صنعتی است که ریسک بالایی دارد و زمان سرمایه گذاری آن طولانی است آن هم در زمانی که قیمت نفت پایین است؛ بنابراین قرار دادها باید به صورت باشد که جذابیت های لازم را برای سرمایه گذاری داشته باشد، الان تمام کشورهای نفتی شبیه ما به دنبال جذب سرمایه و تکنولوژی هستند تا بتوانند از منابع و ذخایر خود بهترین استفاده را کنند و برای تحقق این موضوع لازم است شرایطی را شما بگذارید که آن ها تشویق شوند و بیایند. بازهم تکرار می کنم اگر منتقدان نظر کارشناسی بخواهند درباره قراردادها هست هم کارشناسان اقتصادی بحث کرده اند و هم تجربه های دنیا موجود است ولی اگر بحث رقابت های سیاسی وسط باشد آن زمان دیگر نمی توان چیزی بیان کرد.

فکر می کنید رقابت های سیاسی سر قرار دادهای نفتی چه آسیبی می تواند به دنبال داشته باشد؟

درباره آسیب های این بحث های سیاسی آقایانی که آن ها را مطرح می کنند باید پاسخگو باشند؛ ولی من نظرات کارشناسی می توانم مطرح کنم؛ من بارها اشاره کرده ام هم در قسمت تقاضا و هم عرضه، واقعا فناوری های بهره برداری و تولید جوری در حال پیش رفت است که ممکن است در 10،15 سال آینده تقاضا برای نفت معمولی خیلی کاهش پیدا کند. در قسمت تقاضا شما شاهد تولید انواع اتومبیل های برقی هستید که اگر نسبت آن ها به اتومبیل های بنزینی مثلا به 25 درصد برسد دیگر عملا تقاضا برای نفت ما از بین خواهد رفت، در بخش عرضه هم تکنولوژی هایی که برای شیل اویل و... هست که ممکن است بعدها هم پیشرفت های چشم گیری داشته باشد می تواند به بازار نفت ما آسیب های چشم گیری بزند؛ بنابراین بحث قراردادهای نفتی را مثلا تا 10 سال دیگر همچنان نمی توانیم ادامه دهیم و منابع و ذخایر زیر پایمان را استفاده نکنیم آن هم در شرایطی که نیازمند سرمایه هستیم و درآمد برای پیشرفت و توسعه کشور؛ به اعتقاد من منتقدان باید این نکته ها را در نظر بگیرند و توجه داشته باشند که نباید فرصت ها را از دست داد و فرصت سوزی کرد.