روز گذشته و درمراسمی ویژه از اوراق رهنی مسکن رونمایی شد و به گفته رئیس کل بانک مرکزی در کمتر از یک دقیقه 3 هزار میلیارد ریال اوراق عرضه شده به فروش رسید؛ ولی سوال اصلی این است که آیا فروش و ورود این اوراق می تواند مسکن را از رکود کنونی که درگیر آن است بیرون بکشد؟ آیا مسکن رونق پیدا کرد و سرمایه گذاری در این بخش افزایش خواهد یافت؟

اسماعیل درگاهی سرپرست پذیرش بورس تهران چند هفته پیش گفته بود اوراق رهنی بانک مسکن برای اولین بار با نرخ سود 18.5 درصد قابل پرداخت در مواعد سه ماهه در بازار سرمایه به صورت بانام و قابل معامله منتشر خواهد شد، اتفاقی که روز گذشته بلاخره افتاد.

اوراقی که ارکان اصلی آن به ترتیب شامل:« بانک مسکن به عنوان بانی و ضامن این اوراق ، شرکت تامین سرمایه بانک مسکن به عنوان متعهد پذیره نویسی و بازارگردان، شرکت کارگزاری بانک مسکن به عنوان عامل فروش و شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه به عنوان عامل پرداخت سود این اوراق» است. همچنین ناشر این اوراق نیز یکی از نهادهای واسط تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار است. بانک مرکزی اوایل اردیبهشت ماه سال جاری و در جلسه کارگروه تخصصی ستاد هماهنگی امور اقتصادی دولت با انتشار مبلغ 3 هزار میلیارد ریال اوراق رهنی به پشتوانه تسهیلات رهنی مسکن از سوی بانک مسکن موافقت کرده بود. در این جلسه که رئیس کل بانک مرکزی و معاون وزیر راه و شهرسازی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار و مدیرعامل بانک مسکن حضور داشتند، تفاهم شد امکان تعمیم انتشار اوراق حق تقدم مسکن (اوراق تسه) به ساير بانک‌ها پس از اخذ مجوز از بانک مرکزي امکان پذیر شود. همچنین امکان فعاليت شرکت‌هاي ليزينگ در حوزه مسکن مشروط به عدم استفاده آن شرکت‌ها از منابع بانک‌ها، پس از اخذ مجوز از بانک مرکزي، مورد بررسی و تفاهم قرار گرفت.

اما همه این اقدامات در حوزه مسکن تنها به دلیل رکود سختی رخ می دهد که دامن حوزه مسکن را همچون بخش های دیگری اقتصادی گرفته است و مسئولان دولتی قصد دارند و تحرکاتی این چنینی و جذب سرمایه گذاری ها رونق را به این بازار برگردانند، البته در ماه های گذشته این مقامات با افزایش وام های مسکن هم گام های دیگری برای ایجاد رونق دوباره برداشته بودند و تاکنون هنوز این اقدامات جواب مشخصی نداده است و رونق را به دنبال نداشته است، اما سوال این است که آیا با این گام جدید اتفاقی رخ خواهد داد؟

محمد امیرزاده عضو هیات نمایندگان اتاق تهران که خود از کارشناسان و فعالان این حوزه است با دیدی مثبت به این تحول نگاه می کند و می گوید:« هر اقدامی که دولت و مسئولان دولتی برای تحرک بیشتر بازار و سرمایه گذاری و جذب سرمایه گذاری در بازار مسکن انجام دهند می تواند تاثیرات مثبتی به همراه داشته باشد و به اعتقاد من اوراق رهنی مسکن نیز می تواند شوک و تحرک جدیدی را در بازار شکل دهد که تاثیراتش حتما مثبت خواهد بود.» او با بیان اینکه این اقدام جدید می تواند به رونق بخشیدن دوباره حوزه مسکن کمک کند، می گوید:« به اعتقاد من از اوراق رهنی مسکن استقبال خواهد شد زیرا سود آن تضمین شده و مطمئن است در نتیجه خیلی از سرمایه گذاران خرد و کلان می توانند جذب این بازار شوند.» او همچنین درباره این که تاثیرات این اوراق رهنی در کدام شهرها بیشتر خواهد بود می گوید:« حوزه مسکن در نقاط مختلف کشور متفاوت است ولی به نظرم بیشترین تاثیر طرح جدید را در تهران شاهد خواهیم بود زیر کلان شهری به شدت مهاجر پذیر است که نیازمند مسکن است.»

 به اعتقاد کارشناسان سابقه اوراق رهنی نشان می‌دهد که تبدیل به اوراق بهادار کردن وام‌های رهنی، ضمن افزایش نقد شوندگی دارایی ‌های رهنی بانک‌ها، کاهش نرخ رهن و رونق بازار مسکن را در بازارهای دنیا به دنبال داشته است. اوراق رهنی هم اکنون در بازار بسیاری از کشورهای توسعه یافته مانند کانادا، استرالیا، ژاپن و... منتشر می شود. اوراقی که سابقه آن به حدود 45 سال پیش باز می گردد و برای اولین بار در بازار ایالات متحده امریکا و توسط شرکت "جنی ما" در سال 1970 معرفی شد.