در هجدهمین نشست کمیسیون کشاورزی و صنایع غذایی اتاق تهران، به وضعیت آب در بخش کشاورزی پرداخته شد و چالش‌های این حوزه مورد بررسی قرار گرفت. به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، در این نشست ابتدا گزارشی با موضوع وضعیت مصرف آب در کشاورزی از سوی یکی از کارشناسان کمیسیون ارائه شد و طی آن چالش‌های که کشاورزی کشور در حوزه آب با آن مواجه است بر اساس آمار و داده‌ها، مورد واکاوی قرار گرفت.

بر اساس گزارش کمیسیون کشاورزی و صنایع غذایی اتاق تهران، برپایه شاخص‌های سازمان ملل و موسسه بین‌المللی مدیریت آب، ایران در آستانه قرار گرفتن در بحران شدید آبی است و این در حالی است که ایران برای حفظ وضع موجود تا سال ۲۰۲۵ باید بتواند ۱۱۲ درصد به منابع آب قابل استحصال خود بیفزاید که این مقدار با توجه به امکانات و منابع آب موجود غیرممکن به نظر می‌رسد.

این گزارش همچنین تاکید دارد که 92 درصد منابع آبی کشور در کشاورزی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد حال آنکه آمار جهانی مصرف آب کشاورزی حدود 7۰ درصد است. در عین حال در حوزه تجارت محصولات کشاورزی، مصرف آب نقش پررنگی دارد به گونه ای که حداقل ۱.۲ میلیارد مترمکعب در یک دهه گذشته آب مجازی با صادرات 4.7 میلیون تن هندوانه و خربزه از کشور صادر شده است. این گزارش تصریح دارد که با احتساب مصرف ۲۵۰ لیتری هر کیلو هندوانه، قیمت هر لیتر آب صادراتی در سال گذشته ۱3۹4، ۲۶ ریال بوده است.

در بخش دیگری از این گزارش آمده است که مصرف آب در بخش کشاورزی حدود 8۲ میلیارد مترمکعب است و در ایران مقدار بهره‌وری آب کشاورزی به طور متوسط 3۵ درصد بوده ولی در کشورهای توسعه‌یافته این مقدار ۶۵ درصد و برای کشورهای در حال توسعه 4۵ درصد است.

در این گزارش، به بحران آب و سطح زیرکشت آبی در استان‌ها اشاره شد که بر این اساس، از ۶ میلیون و ۱3۲ هزار هکتار سطح زیر کشت آبی کشور،973 هزار هکتار در چهار استان گلستان، فارس، بوشهر و هرمزگان قرار دارد که با کمبود آب مواجه هستند. حال آنکه ۲ میلیون و ۱۶4 هزار هکتار در ۱۲ استان دیگری قرار دارد که با تنش آبی شدید روبرو هستند.

در گزارش کمیسیون کشاورزی، آب و صنایع غذایی اتاق تهران، افت شدید سفره‌های آب زیرزمینی کشور، بالا بودن نسبت اراضی آبی، کاهش کیفیت منابع آبی، رشد جمعیت و ضعف در ایجاد مکانیزم‌های کارا در برنامه جهت ایجاد نظام قیمت‌گذاری و تعیین ارزش آب از مهم‌ترین چالش‌های آب در حوزه کشاورزی عنوان شده است. این در حالی است که ایجاد ساختار اطلاعاتی منسجم برای دسترسی تصمیم‌سازان، آمایش سرزمین بصورت یکپارچه، الگوی کشت متناسب با منابع آبی کشور و نقشه راه مدیریت بحران آب‌های زیرزمینی از جمله پیشنهادهای ارائه شده برای حل این بحران عنوان شده است.

نرخ پایین بهره‌وری آب در ایران
پس از قرائت این گزارش سید محمدحسین شریعتمدار عضو هیات نمایندگان اتاق تهران و از مشاوران وزیر جهاد کشاورزی از برنامه‌ریزی دولت برای تعادل‌بخشی منابع زیرزمینی آب و نیز اصلاح سیستم‌های نوین آبیاری خبر داد. او گفت: بهره‌وری آب در ایران معادل 1.07 است در حالی که این شاخص در جهان 1.7 است. به گفته شریعتمدار، در کشور مصر به ازای هر لیتر آب مصرفی 1530 گرم گندم تولید می‌شود در حالی که در ایران به ازای همین میزان آب 500 گرم گندم به تولید می‌رسد. وی که مشاور وزیر جهادکشاورزی است، یکی از مهم‌ترین برنامه‌های دولت را تعادل‌بخشی در حوزه آب مصرفی کشاورزی عنوان کرد و افزود: 15 پروژه به عنوان نقشه راه تبیین شده است که بستن چاه‌های غیرمجاز از جمله این پروژه‌هاست. عضو کمیسیون کشاورزی و صنایع غذایی اتاق تهران خاطرنشان کرد که طی سال گذشته، از تعداد 350 هزار چاه آب مجاز در سراسر کشور، تعداد 9 هزار حلقه بسته شد. او همچنین از امضای موافقت‌نامه همکاری میان اتاق ایران و وزارت نیرو در زمینه تعادل‌بخشی منابع زیرزمینی آب در کشور خبر داد.