جوکووی به عنوان رئیس‌جمهوری اندونزی انتخاب شد تا سیاست این کشور را تغییر بدهد و کشور خود را ثروتمندتر کند. اکنون از نظر بسیاری از تحلیل‌گران، او باید کمی عجله کند. پوسترهای ستادها و کمپین‌های مختلف انتخابات به‌خوبی نشان می‌دهد که یک سیاستمدار دوست دارد مردم چه تصوری از او داشته باشند. در دوران انتخابات ریاست‌جمهوری سال 2014 اندونزی، دو نفر از نامزدهای محافظه‌کار یعنی پرابوو سابیانتو و هاتا راجاسا در پوسترهای انتخاباتی خود پیراهن‌های سفید با دکمه‌های کاملاً بسته به همراه سونگ‌کوک (کلاه ملی اندونزی) پوشیده بودند؛ این لباس یادآور سوکارنو نخستین رئیس‌جمهور قدرتمند و ملی‌گرای اندونزی بود؛ او همیشه در انظار عمومی از سونگ‌کوک استفاده می‌کرد. آقای پرابوو تلاش می‌کرد نوعی روحیه ارتشی را در پوسترهای انتخاباتی خود به نمایش بگذارد تا خود را محکم و استوار نشان بدهد. اما او به نقض قوانین مختلف حقوق بشر متهم شد.

در مقابل اما جوکووی معمولاً در پوسترهای خود و در انظار عمومی با پیراهن‌های ساده‌ای ظاهر می‌شد که مردم معمولی اندونزی می‌پوشند. تصویر او، گذشته‌اش و کلماتی که به کار می‌برد در تضاد با شکل سنتی سیاست در اندونزی بود. او وعده داد که دولتی تکنوکرات ایجاد کند و به کمک «انقلاب ذهنی و روانی» ریشه فساد را در سیاست این کشور خشک کند. این رئیس‌جمهور در نخستین اقدام خود گروه KPK را تقویت کرد که در حقیقت گروه ضداختلاس در اندونزی به شمار می‌رود. تنها یک شعار ساده داشت: «جوجور، برسیه، سدرهانا» (راست‌گو، پاک، متواضع).

اکنون برخی از حامیان جوکووی مأیوس شده‌اند. این‌طور به نظر می‌رسد که وعده‌های او برای تغییر سیستم با روشنفکران فعال هماهنگی داشته و این کاملاً مشابه برنامه‌های رئیس‌جمهوری پیشین است. او اقدامات بسیاری انجام داده‌است اما هنوز موفق نشده منافع ازدست‌رفته اندونزی را بازگرداند. البته برخی از افراد نیز اصرار دارند که رئیس‌جمهوری رفته‌رفته اقدام خواهد کرد و تغییر در سطح گسترده به ناچار زمان بسیاری می‌برد. هردو مدعای فوق نیز مصادیق خود را دارند که نشان می‌دهد در جای خود درست هستند. جوکووی قدم به دفتری گذاشت که پیش از این نیز یک پایش لنگ بود. حزب این رئیس‌جمهور نیز از میان 560 صندلی مجلس تنها 105 جایگاه را به خود اختصاص داده‌است و در نتیجه جوکووی مجبور شده‌است اتحادها و ائتلاف‌های ناجوری با احزاب کوچک‌تر داشته باشد. این ائتلافات نیز هرکدام مطالباتی را به دنبال خواهد داشت.

مورد بدتر این است که جوکووی ریاست حزبی را که نماینده آن است به عهده ندارد. هرچند او تلاش کرد حزبی مستقل برای خود ایجاد کند اما در نهایت چهار ماه مانده به انتخابات حزبی را انتخاب کرد که خودش تنها عضوی از آن به شمار می‌آید. در حال حاضر مگاواتی سوکارنوپاتری یعنی دختر سوکارنو ریاست حزب را به عهده دارد. این در حالی است که انتظار می‌رفت جوکووی مقابل برخی از این افراد قرار بگیرد. علاوه بر آن، کابینه نخستی که جوکووی تشکیل داد نیز حامیان او را دلسرد کرد چرا که اکثر افراد برخلاف انتظار انتخاب شدند. البته در ادامه برخی از این افراد جای خود را به تکنوکرات‌ها دادند.

 مشکل جدی در دولت

اصلاح‌گرایان و اصول‌گرایان در کابینه دولتی جوکووی اغلب مقابل یکدیگر و حتی مقابل رئیس‌جمهوری قرار گرفته‌اند. برای مثال در ماه آگوست گذشته، وزیر مسکن اعلام کرده بود دولت باید قانونی را به تصویب برساند که بر اساس آن روزنامه‌نگاران خارجی پیش از آنکه گزارشی را مخابره کنند، برای آن مجوز بگیرند. اما یک روز پس از این ماجرا، جوکووی این برنامه را لغو کرد. یک بار نیز دولت از مالیات جاده‌ها حمایت کرد و بعد دوباره عقب نشست. در مورد برنامه کارگران خارجی نیز دولت یک بار طرح آموزش اجباری زبان را اجرایی کرد و بعد آن را لغو کرد. همه این بی‌برنامگی‌ها به‌خوبی نشان می‌دهد که دولت جوکووی مشکلی جدی دارد: به نظر می‌رسد ایده‌های رئیس‌جمهوری خیلی خوب است اما وزرای کابینه‌اش نمی‌دانند این ایده‌ها را چگونه اجرایی کنند و گاهی او را نادیده می‌گیرند. شاید یکی از دلایل این ماجرا به خود جوکووی مربوط باشد؛ او در سخنرانی بسیار ضعیف است و در برابر جمعیت چندان قوی ظاهر نمی‌شود. اما در زمان حل مشکلات به صورت عملی، موفق‌تر عمل می‌کند. شاید او بتواند با این ویژگی‌ها در سطح شهردار، خوب عمل کند اما در سطح رئیس‌جمهور اندونزی باید اقتدار بیشتری داشته باشد و استراتژیک‌تر عمل کند.

جوکووی در مورد بوروکراسی و تغییر ذهن بوروکرات‌ها نیز نظرات خوب و درستی دارد اما باید بتواند اینها را به مرحله اجرا بگذارد. البته این رئیس‌جمهور تاکنون موفق شده برخی تغییرات مهم را در سیستم سیاسی کشور خود ایجاد کند. آندریاس هارسونو رئیس حقوق بشر اندونزی می‌گوید: «جوکووی سعی دارد در مسیر درستی قرار بگیرد اما او تمامی سرمایه سیاسی خود را بر اقتصاد متمرکز کرده‌است. برای ایجاد تغییرات بزرگ در عرصه سیاست هنوز باید منتظر بمانیم.» به نظر می‌رسد جوکووی تمامی تمرکز خود را روی بهبود زیرساخت‌ها و تغییر شرایط کسب‌وکار قرار داده‌است، اما او هنوز از ایجاد تغییرات سیاسی غافل نشده‌است.

منبع: اکونومیست