طي روزهاي اخير، بازار ميوه و ميادين مركزي ميوه و تره‌بار كه انواع ميوه را به‌صورت عمده‌فروشي به سراسر كشور عرضه مي‌كنند، مملو از ميوه‌هاي تابستانه‌ مانند هلو، شليل، آلو، زردآلو، انگور، گيلاس‌، آلبالو، انبه، آووكادو و... شده‌ كه به گفته دست‌اندركاران و مسوولان مربوطه همچون رييس سازمان حمايت از مصرف‌كنندگان و توليدكنندگان، اين ميوه‌ها از طريق مبادي رسمي و با امكانات مجهز به كشور قاچاق شده‌اند. اين ميوه‌ها شامل پرتقال‌هاي وارداتي توليد كشور مصر، نارنگي توليد پاكستان، انگور توليد شيلي، پيتايا (ميوه اژدها) آلو زرد و قرمز، انگور، گيلاس، آلبالو، انبه، آووكادو، هلو و شليل مربوط به كشورهاي امريكاي‌جنوبي همچون شيلي و اكوادور همچنين نيوزيلند و استرالياست. حجم قاچاق ميوه به حدي رسيده كه دو وزارتخانه مربوطه يعني «وزارت صنعت، معدن و تجارت» و «وزارت جهاد كشاورزي» در حل معضل رشد 300درصدي قاچاق ميوه نسبت به سال گذشته و رسيدن حجم قاچاق اين محصولات به 15هزار تن، به كشمكش رسيده‌اند و هر يك، ديگري را مسوول پاسخگويي مي‌داند. در همين زمينه، محمود حجتي وزير جهاد كشاورزي درمورد واردات بي‌رويه ميوه گفته است: «ما ابلاغ كرده‌ايم كه ميوه نبايد وارد شود، اما مسوول قاچاق كالا نيستيم. ما توليدكننده هستيم. آنهايي كه مسوول كنترل قاچاق هستند، بايد از واردات ميوه جلوگيري كنند.» در همين راستا، محمدرضا نعمت‌زاده وزير صنعت، معدن و تجارت نيز در پاسخ به اظهارنظرهاي وزير جهاد كشاورزي گفته است: «جمع‌آوري اين ميوه‌ها به‌عهده وزارت جهادكشاورزي است، چراكه بعد از انتزاع بخشي از وظايف وزارت صنعت در اواخر سال۹۱، مسووليت تنظيم بازار، واردات، بازرگاني، خريدوفروش محصولات كشاورزي و ازجمله ميوه به وزارت جهاد كشاورزي محول شده است.همچنين براساس گزارشي كه دراختيار داريم، به‌صورت مرتب واردات ميوه‌هاي قاچاق از غرب و جنوب شرقي كشور در قالب كوله‌بري صورت مي‌گيرد و اين نشانگر آن است كه ماموران مرزباني بايد جدي باشند و نظارت را جدي بگيرند. براساس بررسي‌ها، اين ميوه‌ها به‌صورت رسمي وارد نشده است. در اين راستا، رييس سازمان حفظ نباتات نيز از ارسال نامه توسط وزير جهاد كشاورزي به وزير صنعت، معدن و تجارت درباره برخورد با ميوه‌هاي قاچاق خبر داد و گفت: به‌دليل ورود ميوه‌هاي قاچاق وزارت جهاد كشاورزي نامه‌يي را به وزارت صنعت ارسال كرد و در اين نامه‌ به وزير صنعت تاكيد شده كه نظارت در سطح خرده‌فروشي‌ها وظيفه وزارت صنعت، معدن و تجارت است. در همين حال، با بالا گرفتن اختلافات بر سر مسووليت رسيدگي به معضل افزايش قاچاق ميوه، اصناف نيز در زمينه مقابله با قاچاق ميوه قول داده‌اند كه بازرسان خود را در سطح بازار، در قالب تيم‌هاي ارزيابي افزايش دهند. اين در شرايطي است كه بخش خصوصي، جديت موضوع را بيشتر از آن چيزي كه هست، مي‌داند و معتقد است: در موضوع قاچاق ميوه، ردپاي برخي سازمان‌هاي رسمي در ميان است. همچنين براي پيدا كردن 98درصد قاچاقچيان، بايد در «اسكله‌هاي غيرقانوني»، «مرزهاي غيرگمركي» و «معابر قاچاق سازمان يافته» دنبال‌شان باشيم. براساس اين گزارش، محمد‌علي باغستاني‌ميبدي رييس سازمان حفظ نباتات نيز درباره موضوع قاچاق ميوه اظهار كرد: براساس قانون، دستگاه‌هاي متولي به‌محض كشف محموله‌هاي قاچاق ميوه و محصولات كشاورزي آن را به اطلاع سازمان حفظ نباتات مي‌رسانند و اين سازمان نيز براساس ماده12 آيين‌نامه اجرايي قانون سازمان حفظ نباتات با اين مساله برخورد خواهد كرد كه در اين زمينه قانون‌گذار تكليف را روشن كرده و ميوه‌هاي قاچاق كشف شده امحا مي‌شوند. رييس سازمان حفظ نباتات در گفت‌وگو با «مهر» ادامه داد: دستگاه‌هاي متولي مانند ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز بايد نسبت به اين مساله حساسيت بيشتري به خرج دهند.

معابر قاچاق ميوه سازمان‌يافته هستند

 در همين راستا، نايب‌رييس اتاق بازرگاني ايران نيز در گفت‌وگو با «ايسنا»، ضمن اظهار تاسف از حجم بالاي قاچاق به كشور ازجمله قاچاق ميوه گفت: كشوري كه حجم قاچاقش به 40درصد حجم واردات قانوني‌اش رسيده، قاچاق در آن به يك تجارت فراگير تبديل شده و از يك تخلف موردي و محدود به يك نظام سازمان‌يافته و گسترده بدل شده كه بسيار هم قدرتمند است. پدرام سلطاني ادامه داد: آن‌طور كه شخص رييس‌جمهور اعلام كرد؛ حتي بعضا ردپاي سازمان‌هاي رسمي در اين قاچاق ديده مي‌شود. بديهي است كه در چنين شرايطي هر كالايي را كه قاچاقچيان حرفه‌يي و سازمان‌يافته احساس كنند، براي‌شان سود دارد، وارد مي‌كنند. نايب‌رييس اتاق بازرگاني ايران در پاسخ به اينكه آيا قاچاقچيان از جايي حمايت مي‌شوند كه مي‌توانند ميوه‌هاي آسيب‌پذير را به‌صورت تازه و سالم در بازار عرضه كنند؟ گفت: اين سطح كلان قاچاق حتما يك عقبه‌ قوي پشت خود دارد.

ديوار بلند تعرفه‌اي به سود قاچاقچيان

سلطاني بااشاره به تعرفه‌هاي بالاي واردات كالا به ايران اظهار كرد: بايد توجه كنيم كه تعرفه‌هاي بالا براي واردات، در شرايطي كه يك قاچاق سازمان‌يافته داريم به هيچ‌وجه يك ديوار حمايتي از توليد داخلي نيست و اين موضوع موجب مي‌شود كه كالا به كشور وارد نشود و فقط سود قاچاق را افزايش مي‌دهد. قاچاق عملا با كالاهاي وارداتي با تعرفه‌ بالا رقابت كرده و بازار خود را پيدا مي‌كند. وي اضافه كرد: بارها توصيه ما به سازمان‌هاي ذي‌ربط در تعيين حقوق ورودي اين بوده كه حقوق ورودي كالاهاي قاچاق‌‌پذير را از يك حدي بالاتر نبرند، چراكه نه تنها ديوار حمايتي براي توليد داخل نيست، بلكه باعث مي‌شود دولت حتي از همان حقوق حداقلي‌اش كه ماليات بر فروش كالاست، محروم شود براي پيدا كردن 98درصد قاچاقچيان بايد در «اسكله‌هاي غيرقانوني»، «مرزهاي غيرگمركي» و «معابر قاچاق سازمان يافته» دنبال‌شان باشيم.

عرضه بيش از ۱۵هزار تن ميوه قاچاق

رييس اتحاديه ملي محصولات كشاورزي نيز با بيان اينكه قاچاقچيان ميوه دو تا سه برابر قيمت واقعي كالا سود مي‌كنند، گفت: واردات ميوه‌هاي مورد نياز بايد در ازاي صادرات محصولات مازاد انجام شود. سيدرضا نوراني به «مهر» گفت: افرادي، بدون اينكه حقوق و عوارض دولتي پرداخت كنند و بدون اينكه سازمان‌ حفظ نباتات روي محصول وارداتي آنان نظارت داشته باشد، سود مي‌كنند. ‌نوراني گفت: براساس آخرين آمارها، ۲۵درصد كل جمعيت كشور در حوزه توليد محصولات كشاورزي و صنايع جانبي آن اشتغال دارند كه از اين شرايط به نوعي آسيب مي‌بينند. وي گفت: در ۹ماه گذشته بيش از ۱۵هزار تن ميوه قاچاق كشف شده است. معاون نظارت اتاق اصناف تهران با اشاره به ورود ميوه‌هاي تابستانه قاچاق به بازار ميوه گفت: ميوه‌هاي قاچاق، شبانه به ميادين ميوه‌وتره‌بار وارد مي‌شوند كه بازرسان اصناف وظيفه رصد و نظارت بر درهاي ورودي ميادين را ندارند و ارگان‌هاي مربوطه بايد در اين زمينه اقدام كنند. حسين دروديان به «ايسنا» گفت: ميوه‌هاي قاچاق معمولا از مرزهاي غربي يا پاكستان توسط اتوبوس و كاميون‌ به كشور وارد مي‌شوند، موضوع مهم اين است كه در بحث ميوه بايد همكاري چند ارگان وجود داشته باشد كه چندان همكاري لازم در اين زمينه وجود ندارد.

ستاد مبارزه با قاچاق هم به صحنه آمد

در همين راستا، مديركل دفتر ميوه‌هاي گرمسيري و نيمه‌گرمسيري وزارت جهاد كشاورزي نيز با بيان اينكه ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا و ارز در ميادين و بازار با عرضه ميوه‌هاي قاچاق برخورد مي‌كند، گفت: اين محصولات قاچاق قطعا بايد امحا شوند. ابوالقاسم حسن‌پورگفت: مسوولان ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز در ميادين و بازار ميوه حضور پيدا كرده و مانع عرضه اين محصولات شدند. در بسياري از نقاط اين كار را متوقف كردند و خوشبختانه ماجرا در شرايط كنترل است.