زمان زيادي از سفر اخير رئيس‌جمهور به‌همراه برخي از وزیران به كشورهاي فرانسه و ايتاليا نگذشته كه دلواپسان دوباره دلواپس شده‌اند. آنها مي‌گويند قرارداد خريد ١٣٨ هواپيما از فرانسه نياز اصلي ايران نبود كه وزير راه و شهرسازي در اولين اقدام امضا کرد. حالا هم كار به مجلس كشيده و عباس آخوندي ديروز براي ارائه پاره‌اي از توضيحات به مجلس رفت. هرچند زمان براي ارائه توضيحات او اندك بود و به گفته علي لاريجاني، رئيس مجلس، كار به جلسه ديگري برای پاسخ به سؤال‌های نمايندگان خواهد كشيد.
نوسازي صنعت هوانوردي در ٨ سال
وزیر راه و شهرسازی در جلسه علنی روز سه‌شنبه مجلس برای ارائه گزارشی درباره قراردادهای منعقدشده با فرانسه در زمینه حمل و نقل هوایی که در سفر اخیر رئیس‌جمهوری به فرانسه برگزار شد، گفت: ١٣٨ فروند هواپیما برای نوسازی کل صنعت هوانوردی از سال جاری میلادی (٢٠١٦) از سوی فرانسه به ایران تحویل داده می‌شود. تحویل این هواپیماها از سال جاری به کشورمان آغاز می‌شود و در هشت سال به‌صورت اجاره به شرط تملیک در اختیار ما قرار می‌گیرد. آخوندی افزود: مهم‌ترین اقدام این وزارتخانه، انعقاد دو قرارداد بزرگ برای نوسازی ناوگان هوانوردی ایران بود، به‌طوری که در یکی از قراردادها با شرکت ایرباس، ١١٨ فروند هواپیما به‌صورت اجاره به شرط تملیک با اعتباری حدود ١٠,٥ میلیارد دلار برای ایران خریداری شد. آخوندی افزود: ٤٥ هواپیمای خریداری‌شده از شرکت ایرباس A٣٢٠، ٤٥ هواپیمای دیگر A٣٣٠، ١٦ فروند A٣٥٠ و ١٢ فروند نیز A٣٨٠ است که این هواپیماها برای برد متوسط و قاره‌پیما استفاده می‌شود. او ادامه داد: همچنین قراردادی با شرکت ATR برای خرید ٢٠ هواپیمای جت ملخی با ظرفیت ٧٠ نفر منعقد شده که از نظر تعداد صندلی، میزان قرارداد مربوطه بیش از کل صندلی‌های پروازی موجود در ایران است و با این قرارداد ظرفیت ناوگان هوایی ایران به بیش از دو برابر افزایش می‌یابد. وزیر راه و شهرسازی خاطرنشان کرد: درباره نحوه تحویل هواپیماها براساس قرارداد منعقدشده قرار است از سال جاری (٢٠١٦ میلادی) تحویل هواپیماهای ایرباس آغاز و در هشت سال به تدریج به ایران عرضه شود. همچنین هواپیماهای ATR در سه سال به ایران تحویل داده می‌شود. آخوندي تصريح كرد: تأمین منابع مالی این قرارداد نیز یکی از شاهکارهای صنعت هوانوردی است که ٨٥ درصد آن توسط شرکت‌های خارجی و ١٥ درصد آن توسط شرکت ایران‌ایر با قرارداد اجاره به شرط تملیک تأمین می‌شود.
برای خرید هواپیماها هیچ تضمینی از بانک مرکزی و دولت دریافت نشده
آخوندی ادامه داد: قراردادهای منعقدشده میان ایران و فرانسه به صورت اجاره به شرط تملیک بوده و منابع اولیه اعتباری توسط خود شرکت ایرباس و شرکت ATR به میزان ١٥ درصد تأمین شده است؛ از طرف دیگر برای خرید هواپیماها هیچ تضمینی از بانک مرکزی و دولت دریافت نشده و تضمین بازگشت منابع اعتباری همان عملکرد هواپیماهاست و دولت هیچ تضمین رسمی‌ای نداده است. او تأکید کرد: انعقاد قرارداد میان ایران و فرانسه برای خرید هواپیماهای مسافربری، یک اتفاق بی‌نظیر و بی‌سابقه در تاریخ مالی ایران است، در کنار بحث خرید هواپیما، سه یادداشت تفاهم نیز میان ایران و فرانسه امضا شد.
فقط ١٥٠ فروند هواپیمای فعال با عمر حدود ٢٠ سال داریم
وی ادامه داد: امروزه اتفاق مهمی در صنعت هواپیمایی در حال شکل گیری است، اگرچه ما حدود ٢٥٦ هواپیما در کشور داریم، اما تنها حدود ١٥٠ فروند هواپیمای فعال با عمر حدود ٢٠ سال داریم. وزیر راه و شهرسازی تأکید کرد: هم‌اکنون ٥٤ فرودگاه در کشور موجود است، ولی ٨٠ درصد پروازها تنها در هشت فرودگاه صورت می‌گیرد و ٨٠ درصد پروازهای بین‌المللی نیز تنها از طریق سه فرودگاه انجام می‌شود؛ درآمد فرودگاه امام خمینی(ره) به تنهایی برابر کل ٥٣ فرودگاه دیگر است که این نشان از عدم تعادل مطلق در وضعیت هوانوردی ایران و عدم تعادل جغرافیایی و توجه‌نکردن به مناطق محروم است.
انعقاد قرارداد ١٦ ساله برمبنای عملکرد هواپیماها
وی افزود: این قراردادها به صورت درازمدت است، دوره تحویل ایرباس هشت سال طول می‌کشد و هشت سال دوره بازگشت خرید است؛ که این بدان معناست که دنیا پذیرفته با ایران یک قرارداد ١٦ ساله برمبنای عملکرد هواپیماها انعقاد کند و این بزرگ‌ترین نشانه برای آن است که دنیا پایداری و سرافرازی ایران را بعد از برجام پذیرفته است. وی خاطرنشان کرد: دوره بازپرداخت قرارداد نوسازی فرودگاه امام خمینی(ره) حداقل ٢٠ سال طول می‌کشد؛ بنابراين شرکتی که صددرصد سرمایه‌گذاری را می‌پذیرد و می‌خواهد در ایران سرمایه‌گذاری کند، نشان‌دهنده پایداری جمهوری اسلامی است که توسط تمام قدرت‌های جهانی پذیرفته شده است.وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: ما می‌خواهیم در سطح منطقه و جهان رقابت کنیم و سهم ایران را از سهم بازار جهانی داشته باشیم. برآورد سازمان هواپیمایی کشور آن است که ایرانیان از سال ٩٠ تا ٩٣ بیش از ١٢ میلیارد دلار از شرکت‌های هواپیمایی خارج فقط بلیت خریده‌اند.وی گفت: ما باید قدرت اول منطقه باشیم؛ یعنی آنکه باید برگردیم به اینکه سهم ما از زنجیره جهانی و ارزش افزوده جهان افزایش یابد. ما درحال‌حاضر برای ١٢ فروند A٣٨٠، قرارداد می‌بندیم تا سهمی از زنجیره ارزش تجارت جهانی در صنعت هوانوردی داشته باشیم؛ این اتفاق ایران را سرافراز می‌کند و ما می‌توانیم سهم خود را از صنعت هوانوردی جهان داشته باشیم.
اشتغال‌زايي با خريد هواپيما
وی ادامه داد: در چهارسال گذشته ١٢ میلیارد دلار ارز این کشور به کشورهای خارجی تنها برای پرواز داده شد که ما می‌خواهیم اینها را در مدت هشت سال پرداخت کنیم. کافی است ما فقط ٤٠ درصد این سهم را وارد بازار ایران کنیم، آن زمان خواهید دید که تا چه اندازه اشتغال ایجاد می‌شود. آخوندی تأکید کرد: عدالت جغرافیایی و توجه به مناطق محروم جزء اهداف این وزارتخانه است و از اقداماتی که در این زمینه صورت گرفت، آن است که ٢٠ فروند هواپیمای ATR خریداری کردیم و تلاش داشتیم تمامی این ٥٤ فرودگاه را فعال و شبکه پروازی را ایجاد کنیم و امید است با این قرارداد ناوگانی ویژه مناطق محروم تأسیس کنیم. وی تصریح کرد: اگر به دنبال توسعه مناطق محروم کشور هستیم، سریع‌ترین و ارزان‌ترین راه، توسعه صنعت هوانوردی کشور است. به دنبال آن هستیم که ایران را به پنج الی شش منطقه تقسیم کنیم تا سیستم هوانوردی گسترده در کشور ایجاد شود، قرارداد برای ATR عمدتا یک شبکه هوانوردی برای توسعه کشور است و برنامه ما نوسازی ٥٠٠ هواپیما در ایران است.
دريافت تسهيلات از صندوق توسعه ملي
وزیر راه و شهرسازی افزود: ما به دنبال تشکیل یک شرکت کمپانی ملی هستیم، شرکت لیزینگ هواپیمایی محدودیتش این است که ٢٠٠ هواپیما اضافه کند و در اختیار شرکت‌های خصوصی قرار دهد، ATR  و ایرباس را تشویق کردیم که از صندوق توسعه ملی به آنان تسهیلات خواهیم داد تا به توسعه شرکت‌های خصوصی اختصاص دهند. آخوندی توضیح داد: حالا هم‌زمان با این قرارداد، قرارداد دیگری با ایرباس بسته‌ایم که مرکز تعمیر، نگهداری و اورهال تمامی هواپیماها در تهران انجام شود و پیش‌نویس این قرارداد را امضا کرده‌ایم.وی با اشاره به اینکه از تعلیق تحریم‌ها دو هفته گذشته است، اظهار كرد: تصور اینکه همه اجزای قرارداد ١٠,٥ میلیارد دلاری تدوین و نهایی شود، گزافه‌گویی است. این امر بسیار طبیعی است که برای قراردادهای بزرگ در ابتدا یک پیش‌نویس قرارداد را امضا می‌کنند و سپس مراحل آن طی می‌شود.وزیر راه و شهرسازی همچنين با اشاره به جزئيات قرارداد گفت: در قراردادهای اجاره به شرط تملیک خرید ١١٨ هواپیمای ایرباس هیچ بندی برای پرداخت خسارت از سوی این شرکت به ایران در صورت اعمال تحریم‌های مجدد علیه کشورمان، وجود ندارد.