موسسه آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی، در گزارشی روند صادرات و واردات ایران در شش ماه نخست سال جاری را بررسی کرد. در این گزارش که واردات و صادرات در آن بر اساس نوع کاربرد کالای تجاری  تفکیک شده است، کالاهای وارداتی و صادراتی به سه دسته مصرفی، واسطه ای و سرمایه ای تقسیم شده اند.

براساس گزارش موسسه نیاوران از تحولات گمرکی در شش ماه اول سال 94، واردات کالاهای صادراتی که بطور معمول سهمی نزدیک به 60 درصد از واردات ایران را بخود اختصاص می دادند، در شش ماه اول امسال با رشد منفی 19.3 درصدی مواجه شده است.

این در حالی است که صادرات کالاهای واسطه ای از ایران به طرف های تجاری کشورمان در شش ماه نخست سال 94 کاهش قابل توجهی داشته به نوعی که روند کل صادرات غیر نفتی ایران را تحت تاثیر قرار داده است. موسسه نیاوران علت کاهش صادرات کالاهای واسطه ای در سال جاری را، کاهش تقاضای جهانی برای این نوع کالاها ذکر کرده است. کالاهای مصرفی و واسطه ای بصورت پایدار سهم غالب را در صادرات ایران دارند.

در این گزارش ارزش صادرات غیرنفتی کشور درچهار گروه اصلی کالاهای صنعتی، سنتی و کشاورزی، کلوخه های کانی فلزی و کالاهای طبقه بندی نشده مورد بررسی قرار گرفته است. بررسی ها نشان می دهد که تمام این گروه های کالایی در شش ماه اول سال 94، با افت صادرات مواجه شده اند. دلیل اصلی این کاهش، در کالاهای صنعتی و طبقه بندی نشده، کاهش قیمت؛ در گروه کلوخه های کانی فلزی، کاهش قیمت و مقدار و در گروه کشاورزی، کاهش مقدار صادرات عنوان شده است.

ارزش واردات تمام گروه های کالایی جز موادخام غیرخوراکی و مواد معدنی غیرسوخت در شش ماهه سال 1394 نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش پیدا کرده است. در این میان واردات گروه مواد غذایی و حیوانات زنده، تحت تاثیر کاهش مقدار واردات گندم، بیش از سایر گروه ها کاهش داشته است. هم چنین کاهش در مقدار وزنی واردات ماشین آلات و لوازم حمل و نقل می تواند به دلیل رکود طرف تقاضا در صنایع خودروسازی باشد. رشد فزاینده واردات این نوع کالاها از نیمه اول سال سال 1392 تا نیمه اول 1393 به دلیل کاهش تحریم های تجاری اعمال شده بر این کالاها در این دوره بوده است. میانگین قیمت هر تن کالای وارداتی هم در تمامی گروه ها به جز کالاهای متفرقه و طبقه بندی نشده کاهش یافته است.