تحریم‌های غرب علیه صنعت هوانوردی ایران به‌ویژه بخش مسافری از نخستین تحریم‌ها پس از انقلاب بود که در ابتدا با ممنوع‌شدن فرود در برخی از فرودگاه‌های خارجی شروع شد تا این‌که به فروش هواپیما رسید. به‌طوری که شرکت‌های هواپیمایی برای خرید یک فروند هواپیماها باید از روش‌های گوناگونی استفاده می‌کردند و هزینه‌های اضافی پرداخت می‌کردند تا درنهایت هواپیما به ایران می‌رسید. گاه این خرید پردردسر هواپیماهای فرسوده، ٣٠ تا ٤٠‌درصد گران‌تر از نرخ بازار برای شرکت‌های هواپیمایی کشورمان تمام می‌شد. در سال‌های اخیر نیز این تحریم‌ها شکل جدیدی به خود گرفت و شرکت‌های هواپیمایی ایرانی حتی اجازه سوخت‌گیری و تنظیم باد چرخ‌های هواپیما را در برخی از فرودگاه‌های خارجی نداشتند. تحریم‌هایی که حدود نیمی از هواپیماهای ایران را زمینگیر کرد و در تمام ٣٦‌سال گذشته بار سنگین تقاضای حمل‌ونقل هوایی را حدود ١٠٠ تا ١٥٠ فروند هواپیمای فرسوده به دوش ‌کشیدند. در آن سال‌ها کسی گمان نمی‌کرد که در آینده نه‌چندان دور ایران میزبان یکی از بزرگترین اجلاس هوانوردی جهان در‌ سال ٢٠١٦ شود و غول‌های بزرگ هواپیماسازی جهان بر سر فروش هواپیماهای نو به ایران وارد فضای سنگین رقابتی شوند اما حالا درشرایطی که حدود یک هفته از لغو تحریم‌های اقتصادی علیه ایران سپری می‌شود، تهران امروز میزبان اجلاس هوانوردی ایران ٢٠١٦ است که در آن بیش از ١٦٠ شرکت شامل ٨٠ شرکت و سازمان بین‌المللی فعال در صنعت هوانوردی از ٣٥ کشور حضور دارند. نمایندگانی از کمپانی‌های بزرگ سازنده و اجاره‌‌دهنده هواپیما همچون بمباردیر کانادا، امبرانر برزیل، ای.تی.آر (فرانسوی- ایتالیایی) و شرکت ایرباس فرانسه در اجلاس هوانوردی ایران ٢٠١٦ درحالی قرار است به مدت ٢روز راهکارهای فروش هواپیما به شرکت‌های ایرانی را مورد بررسی قرار دهند که جای خالی شرکت‌هایی همچون بوئینگ که از مدت‌ها پیش در تلاش برای ورود به بازار ایران بوده، احساس می‌شود. شرکتی که براساس اظهارات احمدرضا بیاتی دبیر اجلاس هوانوردی «ایران ٢٠١٦»، به دلیل مشکلات صدور روادید، نتوانسته در این اجلاس شرکت کند، با این وجود گفته می‌شود، بوئینگ برای این‌که از این اجلاس جانماند، نمایندگان اروپایی خود را به ایران می‌فرستد. با این حال حمل‌ونقل هوایی در ایران و البته جهان روزهای امیدبخشی را پیش‌روی خود می‌بیند. درحالی قرار است که در آینده نه‌چندان دور ایران با ناوگان فرسوده خود خداحافظی کند و خرید حدود ٢٠٠ فروند هواپیما را در دستور کار خود قرار داده که رسانه‌های خارجی از تعبیر جنب‌وجوش در صنعت هوایی دنیا برای شرایط پیش‌آمده استفاده می‌کنند. شرایطی که آن را حاصل لغو تحریم صنعت هوایی ایران می‌دانند. دراین‌باره رویترز نوشته است که «تصمیم ایران برای خرید فوری ۱۰۰ تا ۲۰۰ فروند هواپیما که براساس قیمت‌های فعلی بیش از ۲۰‌میلیارد دلار می‌شود، صنعت هواپیماسازی جهان را که اکنون با افت بازار مواجه شده، به جنب‌وجوش انداخته است».
ورود ۱۰ فروند هواپیما به ناوگان تا پایان سال، موافقت اصولی‌ تأسیس دو ایرلاین‌ تا پایان سال، افزایش تعداد پروازهای خارجی درشرایط پساتحریم، افزایش فرکانس پروازی به اروپا و رفع محدودیت ارایه سوخت به پروازهای هما در فرودگاه فرانکفورت از دیگر اخبار خوش این روزهای صنعت هوایی است که روز گذشته در رسانه‌ها مخابره شد.  اما درحالی ‌که پیش‌بینی می‌شد بعد از لغو تحریم‌ها نوسازی ناوگان هوایی از طریق خرید هواپیما در دستورکار قرار گیرد، حالا مسئولان از معاون هوانوردی سازمان هواپیمایی تا دبیر اجلاس هوانوردی ایران ٢٠١٦ رویکرد اصلی این همایش را اجاره هواپیما، بررسی استراتژی شرکت‌های هواپیمایی ایرانی برای دوران پساتحریم در مهندسی و تعمیر و نگهداری هواپیماها اعلام می‌کنند.
اجاره به شرط تملیک بهترین گزینه نوسازی
 دراین‌باره بیاتی دبیراجلاس هوانوردی ایران ٢٠١٦ با بیان این‌که خرید هواپیما فعلا مدنظر نیست، کاهش نرخ نفت و عدم شرایط مناسب مالی ایرلاین‌ها برای خرید هواپیما را دو دلیل اصلی آن برشمرد و افزود: اجاره هواپیما در این شرایط برای ما مزیت بیشتری دارد. نکته‌ای که خداکرمی معاون هوانوردی سازمان هواپیمایی نیز بر آن صحه گذاشت و گفت: بهترین گزینه برای ایرلاین‌های ما درشرایط فعلی اجاره به شرط تملیک هواپیماست.
دبیر اجلاس هوانوردی «ایران ٢٠١٦» طی نشست خبری به مناسبت برگزاری این اجلاس، با تأکید بر این‌که در یکی، دو‌سال اول پس از رفع تحریم‌ها خرید هواپیما درشرایط مالی ایرلاین‌ها امکان‌پذیر نیست، گفت: موضوع همکاری با بانک‌ها برای تأمین مالی هواپیما هم در دستور کار این همایش قرار دارد. او همچنین از حضور بانک‌های خارجی که درحوزه حمل‌ونقل تسهیلات ارایه می‌دهند، در اجلاس هوانوردی ایران ٢٠١٦ خبر داد و گفت: همچنین دو بانک داخلی نیز در این همایش حضور دارند.
به گفته بیاتی، از نظر این‌که مرکز اجاره و لیزینگ هواپیما در اروپا قرار دارد شرکت‌هایی در این همایش حضور دارند که ٧٠‌درصد کل هواپیماهای دنیا را اجاره می‌دهند و از مهم‌ترین آنها می‌توان به شرکت آورون، ایرکپ و DAE امارات اشاره کرد.
تعیین سقف سنی ۱۲‌سال  
معاون هوانوردی سازمان هواپیمایی نیز در نشست خبری اجلاس هوانوردی ایران به میزان استقبال سفرهای هوایی به کشور درشرایط پساتحریم اشاره کرد و گفت: از ١٥ماه قبل با توجه به میزان سفرهای هوایی به ایران برای به‌روزکردن توافق‌های دوجانبه با کشورهای دنیا اقدام کرده‌ایم و اولویت ما کشورهای اروپایی بود.
 او افزود: در این راستا توافقنامه‌های دوجانبه با کشورهایی نظیر پرتغال، آلمان، اتریش، فرانسه، اسپانیا، یونان، بلژیک، لوکزامبورگ، ژاپن، چین و دیگر کشورها برای ارتقای پروازها به امضا رسید تا پروازهای مستقیم ما به کشورهای دیگر افزایش یابد. خداکرمی به افزایش تعداد پروازهای خارجی درشرایط پساتحریم اشاره کرد و گفت: همه این موارد منوط به توسعه تجهیزات هوانوردی و مذاکره شرکت فرودگاه‌ها با کشورهای دنیا برای ارتقای تجهیزات است تا درکنار خدمات‌دهی به پروازها، پروازهای عبوری نیز افزایش یابد. این مقام مسئول همچنین با بیان این‌که ایرلاین‌ها مایل به نوسازی هواپیماهای خود هستند، گفت: برنامه‌ریزی کرده‌ایم سقف سنی هواپیماهایی که اجاره می‌شود، کمتر از ١٢‌سال باشد. معاون هوانوردی سازمان هواپیمایی درباره خرید و اجاره ١١٤ فروند ایرباس برای ایران‌ایر گفت: ابتدا باید خرید و اجاره هواپیما به قرارداد تبدیل شود و پس از آن این تعداد هواپیماها وارد کشور خواهد شد.
ورود ١٠ فروند هواپیما   تا پایان سال
معاون هوانوردی سازمان هواپیمایی درادامه از ورود ۱۰ فروند هواپیما به ناوگان تا پایان‌ سال خبر داد و گفت: در راستای آماده‌سازی ناوگان برای نوروز، ایرلاین‌ها ملزم شده‌اند تا ۲۰ اسفند امسال چک‌های هواپیماهای خود را به پایان رسانده و آماده خدمت‌رسانی شوند.
خداکرمی با تأکید بر این‌که شرکت‌های هواپیمایی درشرایط پساتحریم به دنبال نوسازی ناوگان خود هستند، گفت: البته به موضوع ظرفیت‌های فرودگاهی باید توجه کرد، درحال حاضر فرودگاه‌های بزرگ ما از نظر ظرفیت اشباع شده‌اند و حتی بیش از ظرفیت اسمی خود اعزام و پذیرش دارند. او همچنین درباره نرخ بلیت هواپیما برای نوروز و آخرین جزییات جلسات هماهنگی با ایرلاین‌ها در این‌باره اظهار داشت: طبق قانون آزادسازی نرخ بلیت هواپیماهای داخلی اجرا شد و ادامه دارد. خداکرمی افزود: همان‌طور که از قبل اعلام شد، مقرر شده است طی هماهنگی با ایرلاین‌ها و انجمن شرکت‌های هواپیمایی نرخ بلیت پروازهای داخلی نوروزی طی تعامل با ایرلاین‌ها و در قالب آزادسازی مشخص شود.

منبع: شهروند