علی اکبر ترکان، مشاور رییس جمهور در اولین همایش تخصصی حمل و صادراتی ایران حاضر شد و درباره مناطق آزاد تجاری که افزایش کمی آن آن در دو سال گذشته، زمینه انتقاد به دولت یازدهم را فراهم کرده بود صحبت کرد. در ادامه 12 نکته از صحبت های علی اکبر ترکان،مشاور رییس جمهور و رییس شورای مرکزی مناطق آزاد تجاری را می خوانید.

1- آنچه که امروز به عنوان انتقاد از مناطق آزاد کشور مطرح می‌شود، همان سیاست‌هایی است که رئیس‌جمهور دو سال قبل، برای اجرا ابلاغ کرده بود. تا به امروز دستاوردهای متعددی در حوزه مناطق آزاد به‌دست آمده است که امیدواریم با سیاست‌های ابلاغی رئیس‌جمهور بتوانیم سرانجام خوبی را برای مناطق آزاد رقم بزنیم، این در شرایطی است که در دو سال گذشته مناطق آزاد کشور به ریل اصلی خود بازگردانده شده‌اند.

2-راه اندازی سکوهای صادراتی در اولویت توسعه صادراتی مناطق آزاد است. امسال دو سکوی صادراتی در شلمچه و ماکو افتتاح شده‌اند و هم‌اکنون نیز پایانه صادراتی سرخس در دست ساخته بوده و منطقه آزاد ارس نیز در حال توسعه است.

3-رییس جمهور دستور ویژه دادند تا پایانه دوم صادراتی کشور در جاسک افتتاح شود. این منطقه آزاد، صادرات نفت در دریای عمان را ساماندهی کند.

4-انتخاب مناطق آزاد براساس رویکرد گسترش صادرات به کشورهای همسایه است، چرا که فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی، بازارهای جهانی دارند و باید برای کالاهای صادراتی به کشورهای همسایه بازارسازی کرد.

5-بازار کشورهای همسایه، بازار کمی نیست. به همین دلیل منطقه آزاد مهران به عنوان سکوی صادراتی به عراق تعیین شده و منطقه «بانه-مریوان» نیز برای گسترش صادرات به اقلیم کردستان طراحی شده است. در ضمن منطقه آزاد اردبیل برای کار با جمهوری آذربایجان و اینچه‌برون برای کار با قزاقستان و ترکمنستان ایجاد خواهد شد.

6- سهم مناطق آزاد و ویژه اقتصادی را از کل صادرات کشور، ۷۰ درصد است.

7- توسعه فرودگاه ها و بنادر از مهم ترین برنامه ها در مناطق آزاد تجاری است. در هندورابی یک فرودگاه و بندر در دست ساخت است و در قشم نیز بندر توسعه‌ای را در دست ساخت داریم. البته بندر کاوه در خلیج‌فارس نیز از گذشته در دست ساخت بوده است. در کیش ساخت یک بندر ۳۷ هزار تنی در دولت یازدهم آغاز شده است و در جزیره هندورابی نیز یک فرودگاه و بندر جدید در دست ساخت داریم که امسال ساخت باند فرودگاه تمام می‌شود.

8- زمانی برداشته شدن تعرفه‌ها مطرح می‌شود که علاوه بر کالا از خدمات نیز تعرفه دریافت کنیم بطوری که زمانی برای ناوگان‌های خارجی 20 درصد تعرفه دریافت می‌شد اما اکنون از این تعرفه برای ناوگان های خارجی استفاده نمی‌شود.

9- اگر امروز شاهد کمپین تحریم خودرو داخلی هستیم به دلیل فاصله گرفتن از فناوری‌های روز جهان است که در صنایع نساجی و پوشاک نیز به دلیل عقب افتادن از فناوری‌های روز دنیا بازار ما توسط دیگران اشغال شده است.

10- با وجود جغرافیای مطلوب ایران چینی ها در حال احداث دالان رقیب برای ما هستند. دو کریدور بزرگ در شرق و غرب کشور ایران ساخته می‌شود که از گوادر پاکستان در پاکستان شروع و با گذشت از قره‌قوم با مساحت 2500 کیلومتر به کاشقر چین ختم می‌شود که برای ساخت آن قصد سرمایه‌گذاری 46 میلیارد دلاری دارند. در فاو عراق نیز کریدور دیگری در حال احداث است که بندر خورعبدالله با ظرفیت 100 میلیون تنی ایجاد می‌شود و به نوعی کانال سوئز خشک است. عراق با احداث این بندر خشک در خورعبدالله فاو را به لازقیه منتقل می‌کند و کانالی موازی کانال سوئز خواهد بود. تمام این موارد مانند موقعیت شرق به غرب و شمال به جنوب کریدور ایران نخواهد بود اما اگر دیر بجنبیم ترانزیت رقیب در حال جایگزینی است. 

11- امیدواریم که داستان سنگ آهن ایران دوباره درباره حمل و نقل ایجاد نشود چون به دلیل بالا بودن هزینه‌های حمل و نقل صادرات یک و نیم میلیارد دلاری سنگ آهن ایران از دست رفت و اکنون تقریبا صفر است

12- 70 درصد جمعیت دنیا در کنار سواحل هستند این در حالی است که در ایران تنها دو درصد جمعیت در کنار سواحل خرمشهر تا چابهار زندگی می‌کنند.