موضوع قيمت خوراک يکي از مهم ترين چالش هايي است که شرکت هاي پتروشيمي را درگير کرده است. اين چالش نه تنها بر پتروشيمي هاي فعال در کشور تاثير گذاشته، بلکه سرمايه گذاراني را که مي خواهند به سمت اين صنعت بيايند را نيز به تامل وامي دارد. «قيمت خوراک» و «مدت قرارداد خوراک» مهم ترين مسائلي هستند که به چالشي بزرگ در چند سال گذشته در کشور بدل شده اند. اينکه شما خوراک را با چه قيمتي و در چه مدتي قرار است دريافت کنيد موضوع مهمي براي سرمايه گذاران است؛ چراکه سرمايه گذاري در بخش هاي پتروشيمي حدود 500 يا 600 ميليون دلار سرمايه نياز دارد. بنابراين سرمايه گذار مي خواهد دوران بازگشت سرمايه و سود خود را محاسبه کند. از سوي ديگر موضوع مهمي که سرمايه گذاران به شدت به آن توجه مي کنند وجود زيرساخت هاي لازم براي بخش پتروشيمي است که اين زيرساخت ها بايد از سوي دولت فراهم شود. اين زيرساخت ها هم اکنون در بنادر چابهار، عسلويه و ماهشهر از سوي دولت فراهم شده است و سرمايه گذاران خارجي نيز تمايل به حضور در اين بخش ها دارند.
    بنابراين اگر ما زودتر بتوانيم چالش قيمت خوراک را براي پتروشيمي ها برطرف کنيم، گام بزرگي را براي صنعت پتروشيمي و همچنين سرمايه گذاري هاي آينده در اين بخش چه داخلي و چه خارجي برداشته ايم. به اعتقاد من تمايل سرمايه گذارها در زمان حاضر سرمايه گذاري در صنايع بالادستي نيست، بلکه آنان مزيت ايران را پتروشيمي مي دانند و تمايل به سرمايه گذاري در اين حوزه دارند. به رغم کاهش قيمت نفت کل محصولات پتروشيمي که در حال حاضر توسط ايران فروخته مي شود ارزشي بالاتر از نفت خام فروخته شده دارد و اساسا به نظر من بايد وزارت نفت را به وزارت پتروشيمي تغيير دهيم؛ چرا که ديگر فروش نفت در بازارهاي دنيا با اين قيمت توجيه اقتصادي ندارد و بايد ظرفيت کشور را با توجه به منابع عظيم گازي که در اختيار داريم روي توليد پتروشيمي و صنايع تکميلي پتروشيمي متمرکز کنيم.
    به اعتقاد من بايد طرح هاي تکميلي پتروشيمي را جدي بگيريم و براي اين طرح ها نيز طرح جامعي تدوين شود تا نقشه راهي براي حرکت در سال هاي آينده باشد.به اعتقاد من، چالش کاهش قيمت نفت نيز چالش مهمي است که مي توان از آن با استراتژي ها و سياست گذاري هاي درست عبور کرد.کاهش قيمت نفت حتما روي قيمت پتروشيمي اثر خواهد داشت، به ويژه پتروشيمي هايي که توليد محصولاتشان براساس مايعات نفتي همچون نفتا است. کاهش قيمت نفت در کاهش قيمت تمام شده محصول اين گروه تاثير دارد و اين اثر را مي توان به صورت مثبت ارزيابي کرد، اما اکنون ما در بازار مي بينيم که کاهش قيمت نفت اثري روي قيمت هاي پتروشيمي نگذاشته است، چراکه قيمت هاي پتروشيمي در دنيا متاثر از کاهش قيمت نفت نيستند و بيشتر متاثر از توليد مجتمع ها و نوع مصرف مصرف کنندگان احتمالي هستند. اين به آن معنا است که قيمت ها وقتي کاهش پيدا مي کند مصرف کننده نيز به صورت هفتگي و روزانه خريد مي کند و محصولات را انبار نمي کند، چرا که مي داند با نزديک شدن به پايان سال ميلادي قيمت ها نيز کاهش پيدا مي کند.
    بنابراين نمي توان کاهش قيمت نفت را چالشي بزرگ در وضعيت محصولات پتروشيمي ارزيابي کرد؛ چرا که قيمت محصولات پتروشيمي متاثر از کاهش قيمت نفت نيست و تنها قيمت نفت به عنوان خوراک قيمت تمام شده محصولات اثر کاهش هزينه اي دارد.اما چالش سوم که چالش جذب سرمايه گذار در سال هاي آتي است موضوعي است که بايد با دقت به آن پرداخته شود؛ چراکه سرمايه گذاران به سمت سرمايه گذاري در فضاي امن و شفاف مي روند و ما با تعيين قيمت خوراک پتروشيمي و مدت زمان هر قرارداد براي تامين خوراک مي توانيم فضاي شفافي را در اين زمينه ايجاد کنيم. همچنين بايد براي سرمايه گذاران خارجي پروژه هايي مشخص را تعريف کنيم که در آن ميزان سرمايه گذاري تعيين شود. از سوي ديگر مقررات موجود در کشور را براي ورود آنان تسهيل کنيم. براين اساس اگر سرمايه گذاران بدانند که چه ميزان تسهيلات دريافت مي کنند و در چه فضايي با چه قوانين و چارچوب هايي قرار است حرکت کنند سريع تر و راحت تر براي سرمايه گذاري در آن بخش حاضر خواهند شد.
    همچنين بايد وضعيت سرمايه گذاران در زمينه سود حاصل از سرمايه گذاري هاي آنان و خروج اين سود از کشور نيز معين باشد. رفع سه چالش «نرخ خوراک» و «کاهش قيمت نفت» و «ايجاد زمينه براي سرمايه گذاري بيشتر» مي تواند زمينه رشد و توسعه صنعت پتروشيمي در ايران را فراهم کند. خوشبختانه کشور ما پتانسيل لازم در اين زمينه را دارد و تاکنون نيز گام هاي موثري با سرعت زياد در اين مسير برداشته شده است. سودمندي سرمايه گذاري در زمينه پتروشيمي نيز کاملامشهود و قابل توجه است، بنابراين بايد تمام زمينه ها را براي ظهور و بروز بيشتر توانايي هاي کشور در زمينه پتروشيمي فراهم کرد.  

*مدیرعامل شرکت بازرگانی پتروشیمی

منبع:روزنامه دنیای اقتصاد