به طور کلی ظرفیت هر نوع سرمایه گذاری مشترک در صنعت داروسازی ما فراهم است و فکر نمی کنم آن بخش صنعت داروسازی که توسط موسسات شبه دولتی اداره می شوند، مشکلی با سرمایه گذاری مشترک با کشورهایی چون امریکا و ایرانیان در این حوزه داشته باشند. هر چند بهتر است فضای بخش خصوصی برای انجام چنین اقداماتی توسعه پیدا کند زیرا طبیعی است خصوصی سازی و وابستگی کم تر صنعت دارو به موسسه های شبه دولتی و دولت، برای توسعه سرمایه گذاری های مشترک و پویایی این حوزه بهتر است.

به نظرم با وجود وابستگی درصد بالایی از صنعت دارو به دولت، این مسئله ملاکی در مشارکت و سرمایه گذاری مشترک با کشورهایی چون آمریکا باشد. تا جایی که من خبردارم علاقمندی به صنعت داروی ایران در شرکت های خارجی وجود دارد مثلا چندی پیش شرکت داروسازی دانمارکی برای تاسیس داروسازی و تولید انسولین توافق نامه ای با طرف ایرانی امضا کرد و طبیعی است شرکت های آمریکایی که به طور عمده در بازار داروی جهانی حضور موثر دارند، تمایل به همکاری با ما داشته باشند. کشورهای پیرامون ما علاوه بر اینکه توانایی تولید دارو را ندارند، به دلیل شرایط ویژه شان نیازمبرم به آن دارند، بازاری نردیک به 300 میلیون نفر جمعیت در کشورهایی چون عراق، افغانستان و آسیای میانه امکان سرمایه گذاری در حوزه دارو را از نظر سخت افزاری و نرم افزاری ندارند اما ایران این توانمندی را دارد و از طرفی بازار فروش آن ها را هم در کشورهای منطقه دارد. ما با شرکت های آمریکایی در صنعت دارو، پیش از انقلاب همکاری داشتیم؛ 16 شرکت چند ملیتی قبل از انقلاب داشتیم که به صورت 100 درصد سرمایه گذاری کرده بودند و به طور عمده آمریکایی بودند مثل شرکت های پارک دیویس و.. یا همکاری مشترک با کی. بی. سی و وارتنر اپل داشتیم. شرکت های اروپایی هم در آن زمان همکاری هایی در صنعت داروسازی با ما داشتند اما بیشتر آمریکایی ها بودند. آن زمان سرمایه گذاری در صنعت داروی ایران به دلیل بازار مناسب و شرایط تولید خوب، به صرفه بود. بخش زیادی از کسب و کار دارویی دست آمریکایی ها بود و علی الاوصول محصولات کیفیت و قیمت مناسب تری داشتند.

در حال حاضر ایران در صنعت دارو در فناوری های نوین و هم در جوینت ونچرها ظرفیت بسیار خوبی دارد؛ 50 درصد تولید کارخانه های داروی ما مازاد است. صنعت دارو در بخش خصوصی شرکای خودش را می شناسد و بالاخره این ارتباطات وجود دارد، ما حتی در شرایط سخت تحریم ارتباطات تجاری مان را داشتیم اما در مورد برخی ماشین آلات و فرآوردها مشمول مشکلات شدیم و نتوانستیم به طور گسترده ماشین آلات داروسازی تهیه کنیم. البته به طور محدود این کار از طریق اروپایی ها انجام دادیم. امدیواریم در فضای پساتحریم بتوانیم در زمینه تجارت دارو، صنایع و ماشین آلات داروسازی و تولید فرآورده های تحت لیسانس و احداث کارخانه های دارویی با آمریکایی ها همکاری کنیم. این فرصت هم برای آن ها و هم برای اروپایی ها هست. از طرفی نباید فراموش کرد که ما دانشکده های داروسازی قابل توجهی داریم که داروسازان خوبی تربیت می کنند و این خود امتیاز دیگر کشورمان برای سرمایه گذاران در حوزه داروست که می توانند در صورت احداث کارخانه از نیروی داخل کشور کمک بگیرند و این کمکی به اشتغال ایران هم هست.

رئیس کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق تهران