مهم ترین اقدامات ایران در جذب سرمایه گذاران خارجی در پسا تحریم چه خواهد بود؟

نکته مهم در جذب سرمایه گذاران خارجی در دوران پسا تحریم ایجاد جذابیت و نمایش جذابیت های مورد نظر سرمایه گذاران در کشورمان است. اولین جذابیتی که باید در کشور ایجاد کنیم وضع قوانین مناسب و بدون مشکل است. ما اگر هم قوانین خوبی در این زمینه داشته باشیم که نداریم، آیین نامه هایی داریم که سخت گیرانه و مغایر با قوانین، ظرفیت های قوانین را زیر سوال می برند. باید در این موارد تغییراتی ایجاد کنیم تا سرمایه گذاران بتوانند با حصول اطمینان از شرایط قانونی به ایران بیایند و سرمایه گذاری کنند.

سرمایه گذاران خارجی بیشتر تمایل به سرمایه گذاری در چه حوزه هایی دارند؟

سرمایه گذاران خارجی بیشتر در زمینه معدن و مسائل نفتی جذب ظرفیت های ایران شدند. ما باید تلاش کنیم تمایل آن ها را به سمت خدمات فنی مهندسی و دیگر خدمات سوق دهیم چون این زمینه ها، بیشتر به کاهش بیکاری و اشتغال زایی در ایران کمک می کنند. البته ممکن است با حضور سرمایه گذاران خارجی در این حوزه، کسب و کارهای سنتی ما شوکه شوند اما در نهایت، این حوزه هم به سمت استفاده از نیروهای ماهر و متخصص می روند.

 بخش خصوصی چه وظیفه ای در این حوزه دارد؟

بخش خصوصی برای ایجاد همان جذابیت هایی که عرض کردم باید فعال تر شود. واقعیت این است که در شرایط تحریم، بخش خصوصی منجمد شده بود و نمی توانست کار کند اما در پساتحریم با باز شدن فضا، بخش خصوصی جای کار بیشتری خواهد داشت. در مورد وضع قوانین شاید نقش دولت بسیار پررنگ تر باشد اما در مورد نمایش جذابیت های سرمایه گذاری در ایران در قالب برگزاری اکسپوها و مذاکرات اقتصادی در اتاق های مشترک، بخش خصوصی جایگاه ویژه ای دارد. این بخش به دلیل تولید منافع می تواند فعال تر کار کند. نکته مهم این است که ما باید در این زمینه زیاد کار کنیم چون در دوران تحریم، شاید در بخش دولتی، ارتباطی با سرمایه گذاران خارجی وجود داشت اما در بخش خصوصی، جذب سرمایه خارجی نزدیک به صفر بود. ما همین حالا در مقام ششم جذب سرمایه خارجی در منطقه خاورمیانه هستیم. عربستان، قطر، امارات متحده عربی، ترکیه و کویت از ما جلوترند و شاید ما تنها از عراق رتبه بهتری داشته باشیم. همه این ها نشان می دهد که خیلی باید در جذب سرمایه خارجی کار کنیم.

 فکر می کنید با توجه به شرایط اقتصادی کشورمان چقدر می توانیم در جذب سرمایه گذار خارجی موفق عمل کنیم؟

ببینید، یکی از راه های برون رفت از رکود فعلی اقتصاد کشورمان همین جذب سرمایه خارجی و البته مدیریت آن است. مدیریت این سرمایه اهمیت بسیار دارد. من برای روشن شدن حرفم، مقایسه کشورهای اروپایی و آمریکای لاتین به استثنای برزیل را مثال می زنم. هر دو گروه سرمایه خارجی جذب کردند اما در امریکای جنوبی، کشورها از این سرمایه ها در حوزه هایی استفاده کردند که سودآور نبود. این سرمایه ها با بی برنامگی هزینه شد و الان، این کشورها از بدهکارترین کشورهای جهان هستند. اما سرمایه خارجی در کشورهای اروپایی به حوزه هایی رفت که باید می رفت. این سرمایه مدیریت شد و این مدیریت توانست به اقتصاد این کشورها کمک کند. من فکر می کنم در ایران بخشی از این مدیریت به دولت و بخش دیگر، به فعالان بخش خصوصی برمی گردد و نکته مهم، همراهی و همکاری این دو بخش باهم هست.

 چقدر دولت یازدهم را در مدیریت سرمایه خارجی توانا می بینید؟ آیا اراده لازم در حل مشکلات مربوط به جذب سرمایه گذاران خارجی در این دولت وجود دارد؟

وقتی به تک تک اعضای اقتصادی دولت و مدیران دولت یازدهم نگاه می کنیم، می بینیم که هم آدم های باسابقه و خوش سابقه ای در عرصه اقتصادی اند. من به شخصه به اینکه بتوانیم کاری بکنیم خوش بین هستیم، رشدی که ما در مورد آن صحبت می کنیم، یعنی رشد 8 درصد، رشدی است که قسمت اعظمی از آن با سرمایه گذاری خارجی تامین خواهد شد. البته خوش بین نیستم که به این درصد از رشد برسیم. ما حتی اگر به 4 یا 5 درصد هم برسیم، باز قسمت بزرگی از آن را باید با سرمایه گذاری خارجی تامین کنیم. راهی جز این نداریم و دولتمردان ما هم متوجه این مهم شده اند و تلاش می کنند زمینه های جذب سرمایه گذاری خارجی را فراهم کنند. نکته مهم این است که ما نباید سرمایه گذاری را نباید با فاینانس اشتباه بگیریم. سرمایه گذاری خارجی فرایندی است که در آن، نتیجه برد-برد مطرح است. ایران باید با این دیدگاه سرمایه گذار خارجی بپذیرد.

 در اتاق تهران اقدامی برای فعال کردن بخش خصوصی در جذب سرمایه گذار خارجی انجام شده است؟

اولین جلسه کمیته سرمایه گذاری خارجی در اتاق تهران، با ریاست خانم مستوفی هم با محوریت همین موضوع برگزار شد. در این جلسه درباره جذب سرمایه گذار خارجی و میزان سرمایه ای که تا الان جذب شده صحبت کردیم. در این جلسه که به نظر من جایش در اتاق تهران بسیار خالی بود، اعضا گزارش های بسیار خوبی ارائه کردند. با توجه به همه این تفاسیر، اگر ما در مسیر درست و با برنامه حرکت کنیم، می توانیم به سرمنزل مقصود در جذب سرمایه گذار خارجی برسیم.