ورود هیات های تجاری بعد از توافق ایران با 1+5 این روزها مثل نقل و نبات بر سر زبان دولتی ها و بخش خصوصی ها افتاده است. این در حالی است که نگرانی ها درمورد چگونگی تعامل با آنها و گرفتن امتیاز به نفع رشد اقتصادی کشور وجود دارد. بسیاری از فعالان بخش خصوصی بر این باورند که حضور هیات های تجاری بیشتر برای فروش کالاهای خودشان است و کمتر بوی از سرمایه گذاری به مشام می رسد. اما برخی دیگر بر این باورند که مذاکرات دو جانبه با غول های تجاری دنیا فقط زیر چتر دولت انجام می شود و بخش خصوصی ها از این گفت وگوها سهم آنچنانی ندارند. مهدی پورقاضی، رییس کمیسیون صنعت و معدن اتاق بازرگانی تهران درمورد حضور خارجی ها معتقد است که به دلیل اینکه بسیاری از هیات های که به تازگی وارد ایران شده اند دولتی هستند نباید انتظار داشت که بخش خصوصی بتواند تعامل زیادی با آنان برقرار کند. او در گفت وگو با صدای اقتصاد به این موضوع اشاره کرد که نبود بانک اطلاعاتی کارآمد در اتاق بازرگانی باعث شده که هیات های تجاری، آشنایی کامل با بخش خصوصی ها و توانایی های آنان نداشته باشند. در ادامه مشروح این گفت وگو را می خوانید.

 چرا بیشتر هیات های تجاری که وارد ایران می شوند بیشتر با دولتی ها وارد مذاکره می شوند و بخش خصوصی از این ملاقات ها سهم چندانی ندارند؟

موضوعی که وجود دارد این است که هیات های تجاری که وارد ایران می شوند به هیچ عنوان ترکیب مشخصی ندارند و خودشان یکدست عمل نمی کنند. تاکنون بیشتر هیات های که وارد ایران شده اند از بدنه بخش دولتی بوده اند. مثلا هیات ژاپنی کاملا دولتی ها را با خود آورده بود و هیات ایتالیا هم وزیر اقتصاد و معاونین وزارت خانه خود را به همراه داشت. بنابراین در چنین شرایطی طبیعی است که اگر قراردادی هم بسته می شود با دولتی ها و شبه دولتی ها باشد تا با بخش خصوصی ها. این در حالی است که در چنین شرایطی مذاکره با بخش خصوصی مطرح نمی شود. زیرا هیات ها بیشتر برای حل مسائل کلی می آیند نه جزئیات و خصوصی ها هم در بطن جزئیات قرار دارند.

 یعنی تاکنون هیات های تجاری با خود از اعضای بخش خصوصی شان افرادی را نیاورده اند؟

بعضی از هیات های تجاری با خود از نمایندگان بخش خصوصی شان افرادی را آورده اند اما عمده ای آنان دولتی بوده اند. خصوصی های که هم آمده اند معمولا در امور خاصی می خواهند فعالیت داشته باشند که قاعدتا محدودیت های نیز خواهد داشت. این در حالی است که حضور شبه دولتی ها هم همیشه یک پای ثابت ماجرا است.

 به نظر شما برای پررنگ شدن حضور بخش خصوصی در برقراری ارتباط با این هیات ها باید چه اقداماتی صورت گیرد؟

از دیدگاه من در این موقعیت که درهای دوجانبه ایران با کشورهای اروپایی باز شده اولین کار این است که به درستی تشخیص دهیم هیات های تجاری که وارد می شوند از بدنه دولت هستند یا از بدنه بخش خصوصی. زمانی که این موضوع به خوبی تشخیص داده شود می توانیم برای قرار ملاقات هایمان افراد مرتبط را وارد این نشست ها کنیم. تاکنون هیات های تجاری به ما نشان داده اند که بیشتر برای فروش کالاهایشان به ایران سفر کرده اند و خبری از سرمایه گذاری نیست. البته از نظر من این کار کاملا طبیعی است و باید به آنان حق داد. زیرا در گام اول باید حضور در بازار برای این کشورها فراهم شود و بعد انتظار مراحل بعدی را داشت. این در حالی است که باید در چنین شرایطی ما آرامش و صبر داشته باشیم و خیلی از این موضوع ناراحت نباشیم تا آنان جایگاه خود را در بازارهای ما پیدا کنند و بعد در پله های دیگر به توافق و سرمایه گذاری فکر کنیم.

 آیا تاکنون این هیات ها سراغ بخش خصوصی ها آمده اند؟

متاسفانه استقبال خوبی تاکنون از بخش خصوصی ها به عمل نیامده است. دلیل این موضوع هم این است که بانک اطلاعاتی کارآمدی درمورود جزئیات خصوصی ها حتی در اتاق بازرگانی وجود ندارد. این در حالی است که یکی از نیازهای مبرم برای شناساندن بخش خصوصی به همه دنیا نیاز به چنین بانک اطلاعاتی وجود دارد. این موضوع که هیات های تجاری از بخش خصوصی های ایرانی اطلاعات کافی داشته باشند می تواند در برقراری روابط دو جانبه تاثیرگذار باشد. آنان باید بدانند که مثلا فلان شرکت صنعتی در ایران چقدر سرمایه دارد؟ چقدر نیروی انسانی دارد؟ و یا تراز مالی آن چند است تا از این طریق با طرف معامله خود با چشمان باز وارد مذاکره شوند. متاسفانه اطلاعات محدود است و علاقه ای هم برای جمع اوری این اطلاعات تاکنون وجود نداشته است.