کمیسیون انرژی اتاق تهران، در بیست و هشتم نشست خود که نشستی فوق‌العاده بود، میزبان معاون امور مهندسی وزارت نفت بود. سیدعماد حسینی که پیش از این نیز در دو دوره حضور خود در مجلس توجه ویژه‌ای به حوزه انرژی و صنایع نفت و گاز داشت، با روی کار آمدن دولت یازدهم به عنوان معاون امور مهندسی وزیر نفت وارد دولت شد. او در جمع فعالان بخش خصوصی از لزوم شفاف‌سازی واگذاری پروژه‌ها طی مناقصات گفت و قول داد با بهره‌برداری از سامانه تامین کالای وزارت نفت، تجهیزات و ابزار لازم برای پیشبرد پروژه‌های نفتی را حتی‌الامکان از طریق سازندگان داخلی تامین کند. در این نشست هم‌چنین فعالان بخش خصوصی از تداوم وجود رانت طی سال‌های گذشته در واگذاری پروژه‌ها انتقاد کردند و خواستار روشن شدن واگذاری‌ها شدند. به گزارش سایت خبری اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران، در ابتدای این نشست سیدحامد واحدی که به اخبار روز حوزه انرژی اشاره‌ای داشت، در باب ارزان شدن قیمت جهانی نفت اعلام کرد که این کاهش اثری روی قیمت محصولات پتروشیمی نگذاشته است. او هم‌چنین نوسان قیمت نفت و به ویژه ارزان شدن آن را بهانه خوبی برای دست بردن دولت‌ها در ذخایر درآمدهای نفتی دانست و نسبت به این امر هشدار دارد. رئیس کمیسیون انرژی اتاق تهران در ادامه سخنان خود با بیان این که در چهار ماه ابتدای سال جاری 92 درصد صادرات خدمات فنی مهندسی مربوط به بخش‌های آب و برق و به مقصد کشورهایی چون عراق و تاجیکستان بوده است تاکید کرد که باید بخش‌های دیگر مثل پتروشیمی و نفت هم در حوزه صادرات خدمات فنی و مهندسی فعال شود. واحدی هم‌چنین اعلام کرد که کشور پاکستان اعلام کرده که شدیداً به گاز ایران نیاز دارد در حالی که پیش از این در برابر امضای قرارداد خط لوله انتقال گاز موسوم به خط لوله صلح که بین ایران، پاکستان و هند بود مانع‌تراشی می‌کرد. واحدی هم‌چنین به قانونی اشاره کرد که وزارت نیرو را موظف به تولید 1000مگاوات برق با استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر کرده است و گفت: «ما این را چندان امکان‌پذیر نمی‌دانیم. با نگاه به سابقه وزارت نیرو و بدهکاری‌های بالای این وزارتخانه بعید می‌دانیم چنین اتفاقی بیفتد.» او هم‌چنین با انتقاد از دولت به خاطر سپردن برخی پروژه‌ها به شرکت‌های شبه‌دولتی افزود: « دولت یازدهم که اعلام کرده بود که به شرکت‌های فوق‌الذکر کار واگذار نمی‌کند اما آنچه ما تاکنون دیده‌ایم تفاوت چندانی با رویکرد دولت دهم در این زمینه نداشته است. کارهای بزرگ به بخش خصوصی واگذار نمی‌شود و هم‌چنان پروژه‌های بزرگ در اختیار خصولتی‌هاست.» سیدحامد واحدی در مورد بحث خوراک پتروشیمی‌ها که مجدداً در بودجه مطرح شده است توضیح داد که پیشنهاد ما این است که 65 درصد سبد گاز صادراتی برای قیمت مدنظر قرار بگیرد نه این که فقط گاز صادراتی به ترکیه را مدنظر قرار دهند. رئیس کمیسیون انرژی اتاق تهران در پایان این بخش از سخنان گفت: «ما با پایین آمدن قیمت نفت دوباره این ترس را داریم که دولت سراغ احکام مالیاتی برود و به بخش خصوصی فشار بیاورد. گرچه امیدواریم دولت خودش را در تقابل با بخش خصوصی نداند.» نیازمند تدوین سند ملی نفت هستیم ساسان شاه‌ویسی پژوهشگر اقتصادی-سیاسی و استاد دانشگاه تهران بعد از سخنان آغازین واحدی، تریبون را در اختیار گرفت تا در مورد مساله نفت و اقتصاد آن کمی صحبت کند. شاه‌ویسی در ابتدا اذعان کرد که بین کشور ایران که 105 سال است از نفت استفاده می‌کند و کشورهایی که سابقه چندانی ندارند اما توانسته‌اند از نفت همه‌گونه استفاده ببرند، ایجاد شده است. شاه‌ویسی با اشاره به این که در حوزه ارزیابی‌های کلان هنوز جایگاه بخش نفت در اسناد کلان و بالادستی تعریف نشده است گفت: «این در حالی است که نفت تبیین‌کننده اقتصاد ماست. قرار بود سند ملی نفت در سال‌های 89 تا 90 با محوریت بخش خصوصی تدوین شود که ما این کار را کردیم اما کل آن سند را کنار گذاشتند.» شاه‌ویسی با انتقاد از عدم وجود نظارت و رهگیری اثرگذاری نفت و حوزه نفت معتقد است با این روش با هر دولتی که انتخاب شود و با هر مدیری که بر سر کار بیاید، گرهی از مشکلات باز نخواهد شد. او افزود: «در برنامه پنجم حدود 360 طرح راهبردی تعریف کردیم و کاملاً مشخص شده بود که چه مقدار از هر طرح با چه مقدار سرمایه از داخل و چه مقدار جذب سرمایه خارجی باید اجرا شود یا این که سهم بخش خصوصی و دولتی و اوراق مشارکت تعیین شده بود. اما ارزیابی پایان سال گذشته نشان می‌دهد کمتر از 30 درصد این پروژه‌ها محقق شده است.» این محقق حوزه اقتصاد سیاسی انتخاب محمدحسین عادلی به عنوان ریاست اوپک گازی را یکی از تلاش‌های موفقیت‌آمیز اخیر خواند و با اشاره به مسایلی چون فروش نفت به بخش خصوصی تاکید کرد که اگرچه در این مساله اشکالاتی وجود داشت اما بجای حل آن مشکلات صورت مساله پاک شد. او افزود: «چطور است که بخش خصوصی خارجی را می‌پذیریم که بیاید در صنعت نفت ما کار کند اما به بخش خصوصی خودمان اعتماد نمی‌کنیم؟ برابر برنامه پنجم قرار بود بانک توسعه نفت تاسیس شود که این کار هم صورت نگرفت. ما امروز بیش از 55 میلیارد دلار اوراق مشارکت در اختیار داریم که همه خارجی مربوط به کشورهای هند و چین است. باید یکبار بگوییم سیاست‌ها و برنامه‌ها این است و بعد از بخش خصوصی بخواهیم که خودش را با این برنامه‌های درازمدت هماهنگ کند و بدون شک هم بخش خصوصی می‌تواند این کار را بکند.» سید حامد واحدی با تایید سخنان ساسان شاه‌ویسی تاکید کرد که بخش خصوصی در دوران تحریم بسیجی اول بوده و در دورانی که مشکلات فراوانی وجود داشته است، بخش خصوصی با تمام قوا وارد شده و کار کرده است. او گفت: «چرا حالا نمی‌توانیم از فرصت طلایی ایجاد شده و از آمادگی مجلس و ابلاغیه مقام معظم رهبری استفاده کنیم؟ کار بخش خصوصی و دولت مثل داستان پیدایش مرغ و تخم‌مرغ شده است. از طرفی می‌گوییم بخش خصوصی توانمند نشده پس کار بزرگ به او نمی‌دهیم از طرفی می‌گوییم بخش خصوصی کار بزرگ انجام نداده و توانمند نمی‌شود.» وزارت نفت یک وزارتخانه غیرسیاسی است در ادامه کمیسیون انرژی سیدعماد حسینی معاون وزیر نفت در امور مهندسی که مهمان فعالان بخش خصوصی بود با اشاره به سابقه دو دوره حضورش در مجلس عنوان کرد که همواره تلاش داشته تا در هر مسندی مشکلات حوزه نفت را حل کند و اکنون همین کار را از درون وزارت نفت دنبال می‌کند. حسینی تاکید کرد وزارت نفت یک وزارت تخصصی است و باید غیرسیاسی مدیریت شود. او معاونت امور مهندسی را نیز یکی از تخصصی‌ترین معاونت‌های وزارت نفت دانست و با اشاره به شناسایی برخی مشکلات در این حوزه گفت: «سوال اول ما این بود که چرا اجرای پروژه‌ها، حالا توسط هر پیمانکاری چه داخلی و چه خارجی، تا این اندازه طولانی است؟ برای پاسخ باید ذی‌نفعان استراتژیک را شناسایی کنیم. طولانی شدن روند ساخت پروژه‌ها هزینه بسیار زیادی ایجاد کرده که دیگر قابل تحمل نیست.» او هم‌چنین سرنوشت درآمدهای هنگفت نفتی در دولت نهم و دهم، مشکلات بازیگران فضای کسب‌وکار در صنعت نفت و رشد تصاعدی پیمانکاران ممنوع‌المعامله را از دیگر سوالات پیش روی خود و همکارانش در وزارت نفت خواند که باید با بررسی و تحقیق به پاسخ‌های مناسب برای آنها رسید. معاون امور مهندسی وزیر نفت در ادامه عنوان کرد که سازندگان و پیمانکاران تنها از 30 درصد ظرفیت خود استفاده می‌کنند و 70 درصد ظرفیت خالی دارند که در صورتی پویایی کمک شایانی به صنعت نفت کشور خواهد کرد. او گفت: «ما اکنون در وزارت نفت یک اتاق فکر تشکیل داده‌ایم که در آن با متخصصان صنعت نفت و پیمانکاران دور یک میز می‌نشینیم و چندین جلسه تاکنون برگزار کرده‌ایم. هم چنین پژوهشگران و و دانشگاهیان حوزه نفت و انرژی نیز در این جلسات حضور دارند و ممکن است مناقصات برگزار شده بیشتر تشریفاتی بوده است سیدعماد حسینی در بخش بعدی سخنان خود به شناخت تهدیدها و تحدیدها در حوزه صنعت نفت اشاره کرد و توضیح داد که باید مشخص شود تعدیل نرخ ارز و قیمت حامل‌های انرژی، انبوه شکایات و اختلاف‌های قراردادی، رفتارهای ناخوشایند میان کارفرمایان با کارآفرینان و کم‌توجهی به توان داخلی سازندگان و پیمانکاران و مسایلی از این قبیل به چه دلیل بوده و چه راهکارهایی برای آن متصور است. او اقداماتی چون صدور بخشنامه‌های تعدیل نرخ ارز و حامل‌های انرژی، ابلاغ شیوه‌نامه نوین و روزآمد حل اختلاف از سوی وزیر نفت، به روزرسانی آیین‌نامه مناقصات با تاکید بر حمایت از بخش داخلی و حمایت از سازندگان داخل را راهکارهای کوتاه مدت خواند که می‌تواند به فعال شدن بیشتر بخش خصوصی در این حوزه کمک کند. حسینی افزود: «ابلاغ شیوه‌نامه نوین و روزآمد حل اختلاف در اختیار دکتر شجاع‌الدین بازرگانی قرار دارد که معاون حقوقی وزارت نفت است. از طرفی می‌دانیم بعضی مناقصات درست برگزار نشده و بیشتر تشریفات است. ظاهر مناقصه را دارد اما مناقصه نیست و باید برایش کاری کرد.» معاون وزیر نفت تاکید کرد که بخشنامه تعدیل نرخ ارز برای کمک به بخش خصوصی صادر شده است و وزارت نفت بیش از این نمی‌توانسته کمک کند. او افزود: «ما حتی از نهاد ریاست جمهوری هم پایمان را جلوتر گذاشتیم اما دیگر قوانین کشور اجازه جلو رفتن بیشتر را به ما نمی‌داد. با این حال مشکل برخی فعالان بخش خصوصی حل شدو بسیاری هم مشکل‌شان تا حدودی حل شد.» او تاکید کرد که بها دادن به بخش خصوصی در وزارت نفت عملی و اجرایی شده است. او هم‌چنین توضیح داد که وزارت نفت برای کمک به بخش داخلی و توانمندسازی سازندگان و پیمانکاران داخل، مزیت‌هایی برای آنان در نظر گرفته است تا آنها بهتر بتوانند قیمت بدهند که کمک بزرگی برای بخش خصوص است. معاون وزیر نفت با اشاره به تدوین سند راهبردی مدیریت خوردگی در صنعت نفت توضیح داد که خسارات و صدمات زیادی از خوردگی ناشی می‌شود که به طوری که براساس آمارهای بین‌المللی اگر این عیوب و نقایص اصلاح شود کشورها می‌توانند تا پنج درصد بر تولید ناخالص داخلی خود بیفزایند. اما یکی از مسایلی که معاون امور مهندسی وزیر نفت نسبت به اجرایی شدن آن ابراز امیدواری کرد راه‌اندازی سامانه الکترونیک تامین کالا وتجهیزات صنعت نفت بود. سیدعماد حسینی با راه افتادن این سامانه که با کمک سازندگان تجهیزات داخلی تکمیل می‌شود عنوان کرد که علاوه بر شفاف‌سازی در فرآیند خرید کالا یک بانک اطلاعاتی جامع به دست می‌آید که می‌توان فهمید چه کالاهایی در انبارها موجود است و یا این که توان تولید سازندگان داخلی از قطعات موردنیاز چقدر است. او هم‌چنین تاکید کرد که برای برگزاری مناقصات نیز سامانه‌ای راه‌اندازی خواهد شد که این کار با شفافیت هرچه تمام‌تر صورت بگیرد رانت‌ها باید برچیده شود نادر عطایی اولین فعال بخش خصوصی بود که بعد از سخنان معاون وزیر میکروفن خود را روشن کرد و از وجود رانت در اعطای پروژه‌ها گلایه کرد. عطایی گفت: «ما با 107 سال تجربه برای ساخت‌وساز مشکلی نداریم اما رانت برای پیمانکاران ما ایجاد مشکل کرده است. ما زمانی به خاطر از بین بردن همین رانت‌ها انقلاب کردیم اما هنوز هم گرفتار رانت هستیم. در پروژه‌هایی که به صورت رانتی واگذار شده هیچ‌گاه پیشرفت خوبی حاصل نمی‌شود.» او هم‌چنین عدم پرداخت مطالبات پیمانکاران را یکی از مشکلاتی دانست که باعث می‌شود پیمانکاران بخش خصوصی نتوانند پروژه‌هایشان را پیش ببرند.عطایی هم‌چنین عدم واگذاری پروژه‌ها به صورت مستقیم را یک معضل دیگر عنوان کرد و گفت: «در کجای دنیا دیده‌اید که یک بانک شرکت پیمانکاری داشته باشد و پروژه نفتی را یک بانک بردارد؟» مطالعات و پژوهش‌ها دور انداخته نشود کاظم سماک دیگر فعال بخش خصوصی حاضر در این نشست با اشاره به تحقیقات و فعالیت‌های موسسه تحقیق و توسعه صنعت احداث گفت: «روزهای پنجم و ششم بهمن ماه سال جاری سمیناری سراسری توسط این موسسه برگزار می‌شود که حضور مسئولان و مدیران وزارت نفت می‌تواند در این سیمنار مفید باشد.» سماک هم‌چنین با اشاره به فعالیت‌های پژوهشی که اثرات آن نادید گرفته می‌شود افزود: «ما سه سال در سازمان برنامه نوشتیم؛ هفته‌ای دو روز کار کردیم و طرحی نوشتیم اما بعد به طور کامل کنار گذاشته شد.» او در پایان تاکید کرد که امیدوار است به نتایج پژوهش‌ها و تحقیقات انجام شده توجه شود. سماک تاکید کرد که موسسه تحقیق و توسعه صنعت احداث می‌تواند در اتاق فکر به معاونت امور مهندسی وزارت نفت کمک کند. شرکت نفت رویکرد شرکت گاز را در پیش بگیرد احمدی دیگر فعال بخش خصوصی با انتقاد از برخی شرایط نامناسب موجود در شرکت نفت، با اشاره به پیشرفت‌هایی که در بخش گاز صورت گرفته عنوان کرد که چون در بخش گازی به بخش خصوصی میدان داده شده است در این بخش به خارج بی‌نیاز هستیم و اگر شرکت نفت نیز رویکرد مشابهی در پیش گیرد در ابن حوزه نیز بخش خصوصی تقویت می‌شود.احمدی افزود: «بخش خصوصی نمی‌تواند به تنهایی سرمایه‌گذاری کند و برای اجرای پروژه‌ها باید هم‌زمان از سرمایه دولت، نیروی کار، مدیر و تخصص شرکت‌های بخش خصوصی داخلی، ابزار و تجهیزات تولید داخل استفاده کنیم و در کنار آن از تکنولوژی و قطعات های‌تک شرکت‌های خارجی استفاده کنیم.» او تاکید کرد که باید بتوانیم اندک اندک دانش تولید قطعات های‌تک را بومی کنیم شود تا بیشتر گرفتار شرکت‌های خارجی نشویم. شرکت نفت را واگذار کنید جالب‌توجه‌ترین پیشنهاد را حمیدرضا صالحی عضو کمیسیون انرژی اتاق تهران داد. صالحی گفت که شرکت نفت باید در بورس واگذار و حداقل 70 درصد سهام آن به بخش خصوصی واگذار شود. او گفت: «دولت نیز می‌تواند 30 درصد از سهام را برای خودش حفظ کند تا بتواند نقش اصلی را در مدیریت داشته باشد.» او این کار را متضمن ملی کردن واقعی صنعت دانست و عنوان کرد که آنچه در دوران دکتر مصدق انجام شد دولتی کردن نفت بود. صالحی افزود: «متاسفانه بروکراسی نمی‌گذارد در این کشور کاری انجام شود و اگر می‌خواهیم کار انجام دهیم باید بروکراسی را از بین ببریم.» پیشنهاد ایجاد معاونت ساخت داخل برای رییس‌جمهور بعد از این سخنان فعالان بخش خصوصی، فریبرز گردانی‌نژاد مدیر سامانه تامین کالای وزارت نفت با بیان این که در بخش استفاده از کالا و تجهیزات داخلی حرکت قابل‌توجهی رخ داده گفت: «ما در یک سامانه کالاهایی که تاکنون استفاده کرده‌ایم را به تولیدکنندگان معرفی می‌کنیم و تک‌تک سازندگان داخلی اکنون می‌توانند ببینند که ما چه تجهیزاتی می‌خواهیم تا کالاهایی که می‌سازند بر اساس نیاز موجود باشد.» او افزود: «تولیدکنندگان داخلی می‌توانند در این نمایشگاه فضای مجازی حاضر شوند به نوعی که ما از ظرفیت انبار آنها اطلاع داشته باشیم و از ظرفیت خالی آنها هم آگاه باشیم تا همه تولیدکنندگان داخلی منتفع شوند. او توضیح داد که در یک مناقصه یک شرکت 20 میلیارد تومان قرارداد برنده شده در حالی که 5 میلیارد دلار بیشتر ظرفیت نداشته است و دو شرکت بازنده دیگر هم ظرفیت خالی داشتند. گردانی‌نژاد در اهمیت توجه به تولیدات داخلی و استفاده از تجهیزات ساخت داخل پیشنهاد کرد که رئیس‌جمهور یک معاونت ساخت داخل داشته باشد که به طور کامل استفاده از تولیدات داخلی را رصد و توصیه کند. پس از این سخنان سیدحامد واحدی با تقدیر از حضور سیدعماد حسینی معاون وزیر نفت در نشست کمیسیون انرژی اتاق تهران و جمع فعالان بخش خصوصی بر لزوم تداوم همکاری و همفکری بیشتر دولت و بخش خصوصی تاکید کرد. رئیس کمیسیون انرژی اتاق تهران ابراز امیدواری کرد در دولت یازدهم تفکر رقابت دولت با بخش خصوصی به تدریج حذف شود.