بیست‌و‌هفتمین نشست کمیسیون امور اجتماعی و تشکل‌های اتاق تهران به بررسی ماهیت نظام تشکلی در دیگر کشورهای جهان پرداخت و با بررسی اجمالی روند شکل‌گیری و فعالیت تشکل‌ها در ایران به لزوم ساماندهی آنان رسید. در این نشست عنوان شد که اگرچه بنگاه‌های اقتصادی در قالب تشکل‌ها سعی در هم‌افزایی و هماهنگی برای پیشبرد منافع خود هستند اما تشکل‌های موجود فاقد هماهنگی لازم با یکدیگر هستند و هنوز نتوانسته‌اند زیر لوای یک تشکل بزرگتر تجمیع شوند. در این نشست هم‌چنین به مساله بحران آب و آغاز بارش‌های پاییزی و کمبود امکانات و تجهیزات در مدارس در فصل سرما پرداخته شد. به گزارش سایت خبری اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران، در ابتدای این نشست محمدمهدی راسخ با تسلیت به مناسبت فرارسیدن ماه محرم و ایام عزاداری امام حسین (ع) و یاران ایشان و درگذشت آیت‌الهت مهدوی‌کنی، ایشان را از بزرگان انقلاب و از یاران وفادار نظام خواند. راسخ از آغاز بارش‌های پاییزی در شهرهای مختلف کشور استقبال و نسبت به تداوم این بارش طی روزها و هفته‌های آینده اظهار کرد که برای رفع موقت بحران آب در کشور علاوه بر مدیریت آب، نیاز شدیدی به به نزولات آسمانی داریم. رئیس کمیسیون امور اجتماعی و تشکل‌های اتاق تهران با ابراز تاسف و تاثر از جنایت اسیدپاشی‌های اخیر در شهر اصفهان تاکید کرد که مسببان این جنایت باید هر چه سریع‌تر دستگیر و با آنان در دادگاه‌ و برابر قانون برخورد شود. او گفت: «اصلاً اتفاق خوبی نیست که در شهری چون اصفهان که جاذبه گردشگری کشور ماست و در حالی که قصد داریم به دنیا نشان دهیم کشوری امن هستیم چنین اتفاقاتی رخ دهد.» راسخ در ادامه سخنانش به بازگشایی مدارس و شروع فصل سرما در برخی نقاط کشور پرداخت و با ابراز تاسف از این که هنوز هم در مناطق محروم از بخاری‌های نفتی و ناایمن که در سال‌های گذشته آسیب‌های زیادی وارد کرده و تلفات جانی هم برای دانش‌آموزان داشته، استفاده می‌شود گفت: «حتی چند روز گذشته در اخبار دیدم که دانش‌آموزان شین‌آباد هنوز به دنبال درمان و دریافت هزینه‌های درمان خود هستند. این امری است که باید توسط دولت پیگیری شود. امیدواریم استفاده از وسایل گرمایشی ایمن نیز در تمام مدارس کشور برقرار شود.» رئیس کمیسیون امور اجتماعی و تشکل‌های اتاق تهران در انتهای سخنان خود به عملکرد سیدحسن قاضی‌زاد هاشمی، وزیر بهداشت و درمان دولت یازدهم اشاره کرد و با تحسین رفتارهای اخیر او در بازدید از بیمارستان‌ها، اراده خدمات و معاینه برخی بیماران از جمله دختری که به روی او اسیدپاشی شده بود گفت: «دکتر قاضی‌زاده، فرد بسیار مناسبی برای این پست بود که خوشبختانه توسط رئیس‌جمهور انتخاب شد. ایشان فردی متخصص و غیرسیاسی است که از بخش خصوصی آمده و خودش بنگاه‌داری کرده است به همین دلیل می‌توانیم امیدوار باشیم که بهره‌وری در بخش بهداشت و درمان کشور را نیز بالا ببرد.» نقطه آغاز بی‌عدالتی از مدارس است پس از این سخنان رئیس کمیسیون، اکبر افشار، نماینده انجمن صنفی شرکت‌های مهندسی و ساخت صنایع نفت و نیرو، عنوان کرد که روز شنبه 26 مهرماه خیرین مدرسه‌ساز در سالن حجاب جلسه‌ای داشتند و طی آن به وزیر اموزش و پرورش پیشنهاد دادند که در حال حاضر به‌جای ساخت به تجهیز و نگهداری بپردازند. افشار گفت: «اکنون بیش از شش هزار واحد مدرسه نیمه‌تمام داریم. در اغلب این تعداد ساخت مدرسه با مشارکت خیرین و دولت بوده است، خیرین سهم خود را ساخته‌اند و مدرسه نیمه‌تمام شده اما دولت سهم خود را پرداخت نکرده است.» محمدمهدی راسخ نیز در ادامه این اظهارات اولین نقطه آغاز بی‌عدالتی در جامعه را مدارس خواند. رئیس کمیسیون با توضیح این که در کنار مدارس مدرن و مجهز، مدارس بدون تجهیزات و امکانات زیادی وجود دارد گفت: «برای اجرای عدالت باید تمام مدارس در سراسر کشور تجهیزات و امکانات مناسب داشته باشد و نباید تفاوت فاحشی بین مدارس کشور وجود داشته باشد.» راسخ تاکید کرد که برای جلوگیری از مهاجرت روستا به شهر، باید امکانات را توزیع کرد و به ویژه به تجهیز مدارس پرداخت. بررسی اجمالی دوره‌های آموزشی برگزارشده ویژه تشکل‌ها پس از این سخنان رئیس کمیسیون امور اجتماعی و تشکل‌های اتاق تهران با اشاره به بحث دوره‌های آموزشی برای کمیسیون‌ها که مطرح و در مورد گزارش نتیجه آن سوال شده بود کمی توضیح داد. به گفته راسخ ابتدا هشت دوره کارگاه آموزشی برگزار شده و دوباره نیز تجدید شده است. او هم‌چنین از برگزار شدن دوره‌هایی آموزشی در سال جاری خبر داد و افزود که در ادامه نیز قرار است دوره‌های دیگری برگزار شود که پس از پایان برنامه‌ریزی و تدوین موضوعات قابل طرح، برنامه آن به تشکل‌ها اعلام خواهد شد. محمدمهدی راسخ در ادامه علاوه بر توزیع گزارش‌هایی مکتوب از دوره‌های برگزار شده از علیرضا سیاسی‌راد که مسئولیت برگزاری دوره‌های آموزشی برای تشکل‌ها را برعهده داشته و دارد خواست تا بیشتر در مورد تشکل‌ها، ماهیت و فعالیت آنها در ایران و جهان توضیح دهد. او هم‌چنین انتصاب سیاسی‌راد به عنوان دبیرکل اتحادیه صادرکنندگان سنگ آهن را نیز از طرف اعضای کمیسیون به او تبریک گفت. علیرضا سیاسی‌راد در ابتدای سخنان خود با اشاره به استقبال تشکل‌ها و اتاق‌های بازرگانی از دوره‌های آموزشی تاکید کرد که درخواست برای برگزاری مجدد دوره‌ها، نشانه موفقیت آن است. سیاسی‌راد گفت: «خوشبختانه رضایت از دوره‌ها و کارگاه‌های آموزشی بسیار بالا بوده و به همین جهت اکنون اتاق‌های بازرگانی در استان‌های مختلف به شدت پیگیر این هستند که دوره‌های مختلفی برگزار کنند.» او هم‌چنین شرایطی فعلی ایجاد شده در فضای فعالیت بخش خصوصی را نیز مفید و موثر دانست که باعث شده فعالان این حوزه تمایل داشته باشند بیش از گذشته در فعالیت‌ها و کارهای تشکلی حضور داشته باشند. سیاسی‌راد افزود: «مثلاً در انتخاباتی که اخیراً یکی از تشکل‌ها برگزار کرده بود، رقابت بسیار خوب و شدیدی شکل گرفت و استقبال بسیار خوب بود که نشانه بسیار خوبی می‌تواند باشد. دوره‌های آموزشی کارگاه بود نه کلاس درس سید ابراهیم حسینی مهربان از مهمانان حاضر در نشست کمیسیون در ادامه مباحث از سیاسی‌راد سوال کرد که مفاد آموزشی این دوره‌ها چطور انتخاب شده و آیا برای این امر نیازسنجی صورت گرفته است یا خیر. علیرضا سیاسی‌راد در پاسخ به او توضیح داد که همه مباحث با آسیب‌شناسی شروع شده است چرا که دوره‌های آموزشی به صورت کارگاه برگزار شده است نه کلاس درس. او افزود: «در این کارگاه‌ها یک موضوع کلی را که مورد اجماع بود را مثل تامین مالی، خدمات تشکل‌ها به اعضا یا نحوه تعامل تشکل‌ها با دولت انتخاب کردیم و بعد به طور گروهی با مشارکت اعضای دوره بحث را جلو بردیم و هدایت کردیم.» در ادامه این توضیحات، محمدمهدی راسخ تاکید کرد اتاق تهران و کمیسیون امور اجتماعی و تشکل‌ها در کنار برگزاری دوره‌های آموزش، کمک‌های دیگری هم برای تقویت تشکل‌ها در نظر گرفته که شرح کامل آن در سایت اتاق تهران برای همه تشکل‌ها در دسترس است. رئیس کمیسیون گفت: «تشکل‌ها می‌توانند با کمک اتاق تهران در نمایشگاه‌ها شرکت کنند و در هیات‌های تجاری حضور داشته باشند؛ از نظر نرم‌افزاری خود را ارتقا دهند یا این که دایرکتوری درست کنند و جامعه آماری داشته باشند.» راسخ با بیان این که تعداد تشکل‌های توانمند در جامعه اقتصادی چندان قابل‌توجه نیست افزود: «اگر اعضای یک تشکل فعال باشند اتفاقات خوبی می‌افتد و تشکل‌ها پیشرفت می‌کنند؛ همان‌طور که نمونه‌های بارز آن را امروز می‌توانیم در جامعه تشکلی ببینیم. به نظر من بعد از برگزاری دوره‌های آموزشی باید جلساتی برگزار کنیم و طی آن روند حرکت تشکل‌های موفق را بررسی کنیم و ببینیم در چند سال اخیر چطور توانسته‌اند امور مربوط به تشکل و اعضایشان را مدیریت کنند.» ماهیت و فعالیت تشکل‌ها در دیگر کشورها پس از این مباحث علیرضا سیاسی‌راد به ارائه توضیحاتی در مورد ماهیت و فعالیت تشکل‌ها در دنیا پرداخت. او با بیان این که تشکل‌ها چه ان‌جی‌او باشند چه نباشند جزو جامعه مدنی محسوب می‌شوند گفت: «یک تشکل مجموعه افرادی است که برای تاثیرگذاری بر سیاست‌گذاری عمومی در راستای اهداف و منافع مشترک گرد هم می‌آیند.» او مشکل کنونی تشکل‌ها را این عنوان کرد که نمی‌توانند صدای واحدی داشته باشند. سیاسی افزود: «مثلاً یکبار بیایید مجموع مباحثی که اعضای هیات رئیسه اتاق‌های بازرگانی داشته‌اند را گردآوری کنید. می‌بینید که در کمتر موضوعی وحدت نظر و هماهنگی وجود دارد. در حالی که اتاق بازرگانی آمریکا با استفاده از صاحب‌نظران و اخذ نظرات تمامی یک دستورکار ملی منتشر می‌کند که شامل تمامی برنامه‌هایی است که می‌خواهد در یک سال پیگیری کند.» پس از این مباحث محمدمهدی راسخ در مورد اسامی مختلفی که برای نام‌گذاری تشکل‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد سوال کرد. او با اشاره به عناوینی مثل انجمن، سندیکا، اتحادیه، کنفدراسیون و ... که در کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد پرسید که آیا در دیگر کشورهای دنیا نیز چنین تشتتی وجود دارد یا این که هرکدام از این اسامی تعاریف مشخص و مخصوص به خود را دارند. علیرضا سیاسی‌راد در پاسخ عنوان کرد که تشکل‌ها به طور معمول در کشورهای توسعه‌یافته روی فعالیت‌هایشان طبقه‌بندی می‌شوند به این صورت که مثلا مثلا انجمن سنگ آهن را association می‌گویند چون روی یک پایه کسب‌و‌کار متمرکز است. او افزود: «با این همه این اسامی در کشورهای مختلف، متفاوت است و سیر تاریخی مخصوص به خود دارد. می‌توان در ایران این اسامی مختلف را نظام‌مند کرد تا این تشتت وجود نداشته باشد.» سیاسی اظهار کرد که کشوری مثل آمریکا حدود یک میلیون و 238 هزار تشکل دارد که شامل تشکل‌های ملی کسب‌و‌کار و تشکل‌های اقتصادی و حرفه‌ای می‌شود. او افزود: «اما در نهایت تمام این تشکل‌ها ذیل سه تشکل اصلی اتاق بازرگانی، میزگرد کسب‌و‌کار و انجمن صنایع تولیدی قرار می‌گیرند و این سه تشکل بزرگ بقیه تشکل‌ها را رهبری می‌کنند. با این که آمریکا نظامی فدرالیستی و تکثرگرا دارد، در سطوح بالا بنگاه‌های بزرگ یک نماینده، بنگاه‌های کوچک و متوسط یک نماینده و تشکل‌های بخش‌های جغرافیایی هم یک نماینده دارند که همان اتاق بازرگانی است. و در نهایت این شه تشکل هستند که با یکدیگر جلسات مشترک دارند و سر موضوعات مهم اقتصادی تعامل می‌کنند. حالا مقایسه کنید با کشور ما که از نظر ساماندهی بسیار عقب هستیم و مشخص نیست مثلا نماینده بنگاه‌های متوسط و خرد ما کیست.» او در ادامه توضیح داد که در کشور انگلستان نیز بالغ بر 1600 تشکل ملی وجود دارد که ذیل سه تشکل مهم آن یعنی کنفدراسیون صنعت؛ اتاق بازرگانی و انجمن مدیران صنایع هستند. سیاسی‌راد توضیح داد که در دوران تاچر سه تشکل صنعتی بزرگ در کنفدراسیون صنعت ادغام شدند تا در برابر اتحادیه‌های کارگری قدرت داشته باشند. در ادامه بحث باز هم رئیس کمیسیون بود که پرسش مطرح کرد. راسخ با اشاره به وجود تشکل‌های موازی در یک حوزه در کشور از سیاسی‌راد پرسید که در کشورهای دیگر هم ممکن است دو یا چند تشکل در یک حوزه کار کنند یا خیر. سیاسی‌راد در پاسخ به این سوال توضیح داد که در مدل آلمان و اتریش که کورپوراتیستی است و نظارت بسیار زیاد است، به سادگی اجازه نمی‌دهند تشکل‌هایی با ماموریت مشابه ایجاد شوند اما در انگلیس و امریکا هیچ مساله و محدودیتی وجود ندارد و حتی دونفر با هم می‌توانند یک انجمن ثبت کنند. سیاسی‌راد افزود: «با وجود این آزادی، خود تشکل‌های موجود از یک مرحله به بعد پی بردند که با ادغام‌سازی قدرت بیشتری خواهند داشت و به همین دلیل به سمت ادغام و تشکیل نشکل‌های بزرگتر و قوی‌تر رفتند.» او تاکید کرد که با این وجود از نظر قانونی آزادی کامل وجود دارد و منعی برای ثبت تشکل در آمریکا و انگلیس و کشورهای مشابه وجود ندارد. علیرضا سیاسی‌راد در ادامه این نشست به توضیحاتی پیرامون فدارسیون‌ها و کنفدراسیون‌ها و تفاوت‌های آنان پرداخت و فدراسیون‌ها را سازمان‌هایی پوششی دانست که چند تشکل را پوشش می‌دهند و منافع مشترک آنها را دنبال می‌کنند و بر دو نوع فدراسیون‌های نهادی یا منطقه‌ای هستند. او تفاوت بین فدراسیون و کنفدراسیون را نیز در این دانست که کنفدراسیون اگرچه بزرگتر است اما نمی‌تواند به طور مستقیم بر شهروندان حکمی اعمال کند و نمونه آن اتحادیه اروپاست در حالی که فدراسیون تصمیماتش نافذ است و باید اجرا شود و می‌تواند از دولت آلمان به عنوان یک فدراسیون نام برد. این پژوهشگر اقتصادی با اشاره به مشکلاتی که در حوزه تشکل‌ها در ایران وجود دارد، فقدان پایداری مالی را یکی از مشکلات اساسی دانست. سیاسی‌راد هم‌چنین عدم ساماندهی را مشکلی دیگر خواند و گفت: «ما انجمن‌هایی داریم که بنگاه‌های اقتصادی در آن عضو هستند اما تشکلی نداریم که انجمن‌ها در آن عضو باشند. سلسله مراتب باید به این صورت باشد که بنگاه‌های اقتصادی عضو انجمن‌ها باشند و انجمن‌ها خود زیرنظر کنفدراسیون‌ها قرار بگیرند و در نهایت این سلسله به یک تشکل فراگیر چون اتاق بازرگانی ختم شود.» سیاسی‌راد در پایان عنوان کرد که برابر پژوهش‌های او لااقل 10 کنفدراسیون لازم است که تشکیل شود تا تشکل‌های اقتصادی بخش خصوصی را در بر بگیرد و در نهایت این کنفدراسیون‌ها در اتاق بازرگانی تجمع کنند. او به عنوان نمونه از آلمان نام برد که چهار تشکل اصلی، کل منافع کسب‌و‌کار را پیگیری می‌کنند. در انتهای این نشست محمدمهدی راسخ از علیرضا سیاسی‌راد خواست تا برای نشست‌های بعدی نظام تشکلی چند کشور مشابه و هم‌رده مانند هندوستان، ترکیه یا مالزی مورد بررسی قرار گیرد و بیشتر روی مسایلی تمرکز شود که در نظام تشکلی ایران محل اختلاف است.رئیس کمیسیون امور اجتماعی و تشکل‌های اتاق تهران گفت: «ما در برخی کسب‌وکارها هیچ تشکلی نداریم اما در چند کسب‌و‌کار به تعداد بالایی تشکل همسو داریم. در مورد بنگاه‌های کوچک و متوسط و تشکل‌های کارآفرینی و نوآفرینی هم باید روشن‌تر بحث کنیم و آسیب‌شناسی داشته باشیم.» براین اساس مقرر شد تا کمیسیون این بحث را در نشست‌های بعدی نیز پیگیری کند.