دنیای اقتصاد-هما کبیری: هر چند که صادرات کالاهای غیرنفتی در نیمه نخست سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته از نظر وزنی با رشد 10/10درصدی و از نظر ارزش دلاری با رشد 62/19درصدی همراه بوده، اما در مقابل با رشد وزنی 16/46 درصدی و رشد ارزشی 54/19درصدی واردات با احتساب میعانات گازی، تراز تجارت خارجی کشور را با کسری 2 میلیارد و 822 میلیون دلاری همراه کرده است. این در حالی است که عمده تجارت خارجی ایران در این مدت با 7 کشور چین، عراق، امارات متحده عربی، افغانستان، هند، ترکیه و جمهوری کره صورت گرفته و تراز تجاری خارجی ایران تنها با عراق و افغانستان مثبت بوده و در تجارت با سایر کشورها کسری تراز تجاری وجود دارد. براساس نتایج حاصل از آمار مقدماتی گمرک، ارزش صادرات قطعی کالاهای غیرنفتی بدون احتساب میعانات گازی در 6 ماه نخست سال 93، رقم 12 میلیارد و 662 میلیون یورو (معادل 16 میلیارد و 685 میلیون دلار) و ارزش کل واردات در این مدت نزدیک به 19 میلیارد و 149 میلیون یورو (معادل 26 میلیارد و 21 میلیون دلار) بوده که با مقایسه این ارقام، در این مدت تراز بازرگانی خارجی ایران (بدون احتساب صادرات نفت خام و سایر موارد مندرج در توضیح کالاهای غیرنفتی) با کسری 6 میلیارد و 487 میلیون یورو (معادل کسری 9میلیارد و 336 میلیون دلار) مواجه بوده است. بنابراین ارقام، ارزش واردات 93/60 درصد از ارزش کل مبادلات خارجی کشور را به خود اختصاص داده است. این نسبت در مدت مشابه سال گذشته 82/56 درصد بوده است. در این مدت تراز تجاری خارجی کشور (بدون احتساب نفت، گاز و خدمات) با 87 کشور دنیا منفی و با 87 کشور دیگر مثبت بوده است. در این مدت بیشترین تراز تجاری مثبت ایران با کشورهای عراق، افغانستان، ترکمنستان، پاکستان و مصر بوده و بیشترین تراز تجاری منفی ایران با کشورهای امارات متحده عربی، جمهوری کره، چین، آلمان و ترکیه بوده است. تراز تجاری مثبت با عراق و افغانستان براساس گزارش گمرک، در 6 ماه نخست سال جاری 19میلیون و 588 هزار تن کالا به ارزش 26 میلیارد و 21 میلیون دلار از بیش از 50 کشور دنیا وارد ایران شده که کشورهای امارات متحده عربی، چین، هند، جمهوری کره و ترکیه در صدر آنها قرار دارند. در این مدت، 4 میلیون و 517 هزار تن کالا از کشور امارات متحده عربی به ارزش 6میلیارد و 544 میلیون دلار وارد ایران شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته با رشد 91/90 درصدی در وزن و رشد 20/60درصدی در ارزش دلاری همراه بوده است. در این مدت، واردات از کشور چین به‌عنوان دومین مبدا کالاهای وارداتی ایران 2 میلیون و 527 هزار تن به ارزش 5 میلیارد و 896 میلیون دلار بوده که 44/53 درصد از نظر وزن و 48/61 درصد از نظر ارزش دلاری افزایش داشته است. یک میلیون و 829 هزار تن کالا به ارزش 2 میلیارد و 11 میلیون دلار از کشور هند وارد ایران شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته با رشد 57/14 درصدی در وزن و رشد 75/2 درصدی از نظر ارزش دلاری همراه بوده است. همچنین 638 هزار تن کالا به ارزش یک میلیارد و 984 میلیون دلار از جمهوری کره و یک میلیون و 607 هزار تن کالا به ارزش یک میلیارد و 899 میلیون دلار از کشور ترکیه وارد ایران شده است. آلمان، سوئیس، ایتالیا، هلند و تایوان به‌عنوان مبادی بعدی واردات کشور در جدول قرار گرفته‌اند. نکته قابل توجه دیگر این است که تراز تجاری ایران با مهم‌ترین شرکای تجارت خارجی غالبا منفی است و در این میان، تراز تجاری ایران تنها با دو کشور عراق و افغانستان مثبت است. براساس گزارش‌های موجود، در نیمه نخست سال جاری، ایران بیش از 4 میلیارد و 575 میلیون دلار کالا به کشور چین به‌عنوان نخستین مقصد صادراتی، صادر و بیش از 5 میلیارد و 895 میلیون دلار کالا از این کشور وارد کرده است؛ به این ترتیب تراز تجاری با کسری یک میلیارد و 320 میلیون دلاری همراه است. همچنین در این مدت صادرات ایران به امارات متحده عربی بیش از یک میلیارد و 858 میلیون دلار بوده و در مقابل بیش از 6 میلیارد و 544 میلیون دلار کالا از این کشور وارد ایران شده است. به این ترتیب کسری تراز بازرگانی بیش از 4 میلیارد و 686میلیون دلاری برای ایران حاصل شده است. صادرات ایران به هند به‌عنوان پنجمین مقصد کالاهای صادراتی در 6 ماه نخست سال جاری بیش از یک میلیارد و 128میلیون دلار بوده و در مقابل بیش از 2 میلیارد و 10 میلیون دلار کالا از این کشور وارد ایران شده است. تراز تجاری منفی 882 میلیون دلاری برای مبادله با این کشور در نیمه نخست سال جاری رقم خورده است. کسری تراز تجاری ایران با کشور ترکیه نیز به‌عنوان پنجمین مبدا واردات در نیمه نخست سال جاری بیش از 887 میلیون دلار بوده است. این در حالی است که در این مدت بیش از یک میلیارد و 12 میلیون دلار از محصولات غیرنفتی ایران به ترکیه صادر شده و در مقابل بیش از یک میلیارد و 899 میلیون دلار کالا از این کشور وارد ایران شده است. تراز تجاری ایران با جمهوری کره به‌عنوان چهارمین مبدا وارداتی نیز با کسری مواجه است که میزان آن بیش از یک میلیارد و 832میلیون دلار اعلام شده است. در این مدت بیش از 151میلیون دلار کالای ایرانی به کره‌جنوبی صادر شده و در مقابل بیش از یک میلیارد و 984میلیون دلار کالا از این کشور وارد شده است. این در حالی است که تراز تجاری ایران در سال‌های گذشته نیز با این 5 کشور همواره با کسری مواجه بوده است. در مقابل، ایران با دو کشور عراق و افغانستان به‌عنوان دومین و چهارمین مقاصد کالاهای صادراتی، تراز تجاری مثبت داشته است. به این ترتیب که در 6 ماه نخست سال جاری بیش از 2 میلیارد و 771 میلیون دلار کالای ایرانی به کشور عراق صادر شده و تنها حدود 37 میلیون دلار کالا از این کشور وارد ایران شده است. بنابراین تراز تجاری مثبت 2 میلیارد و 735 میلیون دلاری ارمغان این تجارت خارجی برای ایران بوده است. همچنین صادرات ایران به افغانستان در این مدت بیش از یک میلیارد و 237میلیون دلار بوده و در مقابل تنها 4 میلیون و 481 هزار دلار کالا از این کشور وارد ایران شده است. تراز تجاری یک میلیارد و 233میلیون دلاری نیز به نفع ایران مثبت بوده است. لازم به توضیح است که تراز تجاری ایران با این دو کشور در سال‌های گذشته نیز به این شکل مثبت بوده است. تراز تجاری مثبت می‌شود؟ میزان صادرات محصولات غیرنفتی ایران در نیمه نخست سال جاری 23میلیارد و 669میلیون دلار اعلام شده و میزان واردات نیز 26میلیارد و 21میلیون دلار بوده که به این ترتیب تراز تجاری 6ماهه با کسری 2میلیارد و 352میلیون دلاری همراه بوده است. این نخستین باری نیست که تراز تجاری کشور در نیمه نخست سال جاری منفی بوده؛ براساس آمار حداقل در سه سال گذشته نیز در نیمه سال این اتفاق تکرار شده است؛ به طوری‌که کسری تراز تجاری در نیمه نخست سال 90 رقمی معادل 13میلیارد و 664 میلیون دلار اعلام شده و این میزان در مدت مشابه سال 91 به رقم 5 میلیارد و 921میلیون دلار رسیده است. همچنین تراز تجاری در نیمه نخست سال 92 نیز با کسری 693میلیون دلاری همراه بوده که در مقایسه این سال‌ها کمترین رقم ثبت شده است. به گفته برخی از کارشناسان، افزایش تحریم‌های بین‌المللی در این مدت موجب شده تا واردات به کشور کاهش یابد و همین موضوع کسری تراز تجاری را در فاصله 6 ماه نخست سال، از همیشه کمتر کرد. در نیمه نخست سال جاری نیز با وجود آنکه کسری تجاری وجود دارد، اما رئیس سازمان توسعه تجارت این رقم را ناچیز دانسته و ابراز امیدواری کرده که در نیمه دوم سال جاری تراز تجاری کشور مثبت شود.