در نشست مشترک رئیس و دبیرکل اتاق تهران با فعالان اقتصادی مقیم شرق چین که با حضور سفیر ایران در چین و سرپرست کنسولگری ایران در شانگهای و در آستانه آغاز به کار نهمین نمایشگاه بین‌الملل واردات چین (CIIE2026) برگزار شد، ضمن شناسایی موانع توسعه تجارت ایران و چین، راهکارهایی برای تقویت مناسبات تجاری دو کشور در حوزه‌های سرمایه‌گذاری، شناسایی محصولات دارای ارزش افزوده بالا برای ورود به بازارهای هدف صادراتی و توانمندسازی فعالان اقتصادی مطرح شد..
اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران با همکاری سفارت جمهوری اسلامی ایران در پکن و کنسولگری کشورمان در شانگهای، نشستی با حضور ایرانیان مقیم شرق چین و جمعی از فعالان اقتصادی برگزار کرد. در این نشست که با حضور استاندار خراسان جنوبی، سرپرست سازمان سرمایه‌گذاری و کمک‌های اقتصادی و فنی ایران، رئیس اتاق بیرجند و نمایندگانی از سازمان توسعه تجارت و همچنین اتاق بازرگانی ایرانیان مقیم شرق چین برپا شده‌بود، ظرفیت‌ها و امکانات اتاق تهران برای خدمت‌رسانی به فعالان اقتصادی مقیم شرق چین تبیین شد.
در جریان این نشست مشترک، مهدی فرازی، سرپرست کنسولگری ایران در شانگهای از حضور ۲۰ فعال بخشخصوصی در این نشست به نمایندگی از بازرگانان و صاحبان کسب‌وکار ایرانی در شرق چین خبر داد.
به‌گفته وی، این جلسه با هدف بررسی بازارهای هدف، طرح دغدغه‌های فعالان اقتصادی و حل چالش‌های مرتبط با نقل و انتقالات پولی و بانکی، لجستیک، دستیابی به فروش پایدار و تقویت سرمایه‌گذاری صورت پذیرفته است.
آمادگی اتاق تهران برای توسعه مسیرهای جایگزین تجاری
در این گردهمایی، محمود نجفی‌عرب، رئیس اتاق تهران ضمن اشاره به حضور نمایندگانی از استان خراسان جنوبی مانند استاندار، رئیس اتاق بازرگانی و تولیدکنندگان محصولات کشاورزی و صنایع غذایی این استان در جلسه و همچنین ظرفیت‌های این منطقه برای توسعه صادرات، به چالش‌هایی که اعمال محدودیت در مسیرهای تجاری و تحریم‌های اقتصادی ایجاد کرده است پرداخت.
او در ادامه از همکاری مطالعاتی اتاق تهران با معاونت راهبردی ریاست جمهوری برای تمرکزدایی از بنادر جنوبی و تقویت مسیرهای جایگزین حمل‌ونقل و لجستیک با هدف تسهیل مراودات تجاری کشور سخن گفت.
نجفی‌عرب با بیان اینکه« چین در شمار شرکای اصلی تجاری ایران قرار گرفته و مراودات با این کشور را می‌توان از طریق سرمایه‌گذاری و انتقال دانش و فناوری گسترش داد» افزود: اتاق تهران در حال تاسیس دفاتر نمایندگی در برخی از شهرهای چین است تا تعاملات اقتصادی را برای فعالان بخشخصوصی ساده‌تر کند. با همین رویکرد، نمایندگی اتاق بازرگانی بین‌المللی خورگوس در اتاق تهران تاسیس شده و اتاق تهران نیز نماینده‌ای را در این منطقه مستقر کرده است.
رئیس اتاق تهران در بخش دیگری از سخنان خود از ضرورت تعامل مستمر دولت و بخشخصوصی برای توسعه صادرات محصولات ایرانی، تولید مشترک و افزایش سرمایه‌گذاری با هدف کنترل ناترازی انرژی در کشور سخن گفت.
وی با بیان اینکه«بسیاری از مواد اولیه کارخانجات، ماشین‌آلات داروسازی و تجهیزات پزشکی از مبدا چین به کشور وارد می‌شود» گفت که لازم است تدابیری برای حمایت از فعالان اقتصادی و تسهیل روند تجارت خارجی اتخاذ شود.
رئیس اتاق تهران، همچنین از تجار و صاحب‌نظران خواست تا با ارائه نظرات و پیشنهادات کاربردی، در راستای تبدیل تهدیدات به فرصت و توسعه مراودات اقتصادی کشور گام بردارند.
تلاش بخشخصوصی برای حفظ بازار صادراتی زنجیره ارزش زعفران
در ادامه این نشست، محمدعلی رضایی کمال آباد، رئیس اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی ایران از راه‌اندازی یک کارخانه در منطقه خورگوس برای ورود به بازار چین خبر داد و گفت: طبق گزارشی که در سال ۲۰۲۳ منتشر شده است، گردش مالی گیاهان دارویی در جهان حدود ۱۲۰ میلیارد دلار بوده و همچنان در حال افزایش است. همچنین پیشبینی می‌شود که به‌زودی گردش مالی این محصولات به ۲۰۰ میلیارد دلار برسد.
رضایی با ابراز تاسف از سهم اندک ایران از صادرات زعفران، اظهار داشت: با وجود فرهنگسازی برای استفاده از زعفران در مصارف غیردارویی، واردات این محصول به چین از مسیر ایران کمتر از ۳۰ تن بوده و این کشور، زعفران خود را از طریق کشورهای واسط مانند امارات و افغانستان تامین می‌کند.
او در ادامه ضمن قدردانی از اتاق تهران برای ایجاد سازوکارهایی جهت تسهیل حمل و نقل کالا در ارتباط با چین، از سفیر ایران در این کشور درخواست کرد که با توجه به ارزش افزوده بالای زعفران، روش‌هایی برای توسعه صادرات آن پیشبینی شود.
در بخش دیگری از این گردهمایی، فعالان اقتصادی مقیم شرق چین به طرح چالش‌هایی همچون محدودیت در مراودات پولی و بانکی، سهم اندک ایران از تجارت با چین نسبت به سایر کشورها، قیمت پایین محصولات و نبود بازار صادراتی مطمئن، فرایند طولانی ثبت‌سفارش، هزینه بالای لجستیک و محدودیت در مسیرهای حمل‌ونقل پرداختند.
عدم پذیرش دانشجوی ایرانی توسط برخی دانشگاه‌های چین از دیگر موضوعات مطرح شده در این نشست بود. به گفته فعالان اقتصادی این اقدام مانع توانمندسازی بخشخصوصی بوده و در ادامه این پیشنهاد نیز مطرح شد که فعالیت‌های زیربنایی در تعامل با دانشگاه‌های چین توسط سازمان‌ها و نهادهای مختلف انجام شود.
اعضای هیئت‌مدیره اتاق بازرگانی ایرانیان مقیم شرق چین نیز آمادگی این نهاد را برای آغاز پروژه‌های همکاری مشترک با اتاق تهران در بخش‌های مختلف تولیدی و تجای اعلام کردند.
نیاز به جذب سرمایه برای توسعه فعالیت‌های معدنی در خراسان جنوبی
علیرضا خامه‌زر، رئیس اتاق بیرجند نیز با اشاره به برپایی نخستین پاویون اتاق بازرگانی استان خراسان جنوبی در نمایشگاه واردات چین گفت:استان خراسان جنوبی با ۵۸ ماده معدنی فعال یکی از غنی‌ترین استان‌ها در این حوزه به‌شمار می‌رود و برای توسعه تجارت به سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی و ماشین‌آلات پیشرفته و به‌روز نیاز دارد.
رئیس اتاق بیرجند از تلاش بخشخصوصی در زمینه معرفی توانمندی‌ها و ظرفیت‌های استان به‌ویژه در کالاهایی همچون زرشک و زعفران سخن گفت و تاکید کرد که به دلیل برخورداری از ۳۰۰ روز تابش مستقیم، اقداماتی در راستای دستیابی به انرژی‌های خورشیدی و انرژی‌های بادی در استان انجام شده است که در این بخش نیز دسترسی به سرمایه و تجهیزات ضروری است.
تسهیل‌گری برای توسعه سرمایه‌گذاری
مهدی حیدری، سرپرست سازمان سرمایه‌گذاری و کمک‌های اقتصادی و فنی ایران نیز به ماموریت‌های این سازمان برای رفع بخشی از چالش‌های حوزه سرمایه‌گذاری، بهبود فرایندهای مجوزدهی و شفاف‌سازی پروژه‌ها اشاره کرد و گفت: سازمان سرمایه‌گذاری ایران به‌منظور گسترش تجارت بین‌المللی، مجوز آژانس جذب سرمایه‌گذاری خارجی را به شرکت‌های بخشخصوصی اعطا می‌کند. شرکت‌هایی که علاقه‌مند هستند این مجوز را دریافت کنند، با مراجعه به سایت investiniran می‌توانند درخواست خود را ثبت و اقدامات لازم را انجام دهند.
وی با تاکید بر نقش بخشخصوصی در تاب آوری اقتصادی کشور به‌ویژه در جنگ‌های ۱۲ و ۴۰ روزه، خاطرنشان کرد: اگرچه اکنون شرایط اقتصادی دشوار است و بنگاه‌های تجاری با معضلات فراوانی روبه‌رو هستند اما بخشخصوصی همواره نشان داده که در هر شرایطی تاب‌آوری‌اش را حفظ می‌کند. در عین حال با ایجاد کریدورهای جایگزین،تقویت زیرساخت‌های سرمایه‌گذاری برای افزایش درآمدهای ارزی و همچنین رفع موانع تجارت بین‌المللی، علاوه بر افزایش بهره‌وری، انگیزه بنگاه‌های اقتصادی نیز برای توسعه تجارت بیشتر خواهد شد.
او در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع اعتباربخشی به سرمایه‌گذار‌ان بخشخصوصی اشاره کرد و افزود: وزارت اقتصاد آماده است در زمینه تضامین و اعتبار بانکی، تسهیلاتی را در اختیار بخشخصوصی قرار دهد. این امکان وجود دارد که فعالان اقتصادی تضامین را از یک بانک داخلی دریافت کرده و از مسیر وزارت اقتصادی، گواهی اعتبارسنجی بگیرند.
عبدالساده نیسی، مدیرکل دفتر شرق آسیای سازمان توسعه تجارت ایران نیز طی سخنانی خواستار ظرفیت‌سنجی، تقویت بخش تجارت الکترونیک، طراحی مشوق‌های صادراتی، ساده‌سازی فرایندهای تاسیس مراکز تجاری در بازارهای هدف صادراتی و معرفی نمایشگاه‌های کاربردی در حوزه‌های مختلف تجاری شد.
براساس اعلام وی، سازمان توسعه تجارت آماده است در زمینه اعزام هیئت‌های تجاری و برگزاری پاویون در نمایشگاه‌های تخصصی با بخشخصوصی همکاری کند.
تقویت دیپلماسی اقتصادی تحریم‌ها را کم‌اثر می‌کند
در ادامه این نشست، عبدالرضا رحمانی فضلی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در چین در بخش پایانی این نشست بر ضرورت استمرار و پیگیری‌های جدی در حوزه تجارت بین‌الملل تاکید کرد و گفت که سفارت ایران در چین با هدف توسعه مناسبات تجاری و مقابله با فشارهای ناشی از تحریم و محاصره اقتصادی از فعالان اقتصادی حمایت می‌کند.
او در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت ایجاد کانون‌ها و زیرساخت‌های جدید تجاری و صنعتی، تقویت دیپلماسی اقتصادی را یکی از الزامات افزایش درآمدهای ارزی کشور برشمرد.
سفیر ایران در چین همچنین حضور مستمر اتاق تهران در نمایشگاه واردات چین را برای سومین سال متوالی ارزشمند توصیف کرد.
