در اجلاس سلامت کشورهای عضو بریکس که پیش از افتتاحیه رسمی یازدهمین نمایشگاه ایرانفارما برگزار شد، موضوعاتی چون ایجاد شبکههای ارتباطی میان فعالان صنعت دارو، سرمایهگذاری مشترک و همافزایی در حوزههای پژوهشی و انتقال فناوری مورد تاکید قرار گرفت و رئیس اتاق تهران در این رویداد، پیشنهاداتی را برای همافزایی میان کشورهای عضو بریکس در بخش دارو و محصولات سلامتمحور مطرح کرد که مهمترین آن، تعریف پروژههای کوتاهمدت و کاربردی برای افزایش فرصتهای همکاری بود.
اجلاس سلامت کشورهای عضو بریکس با حضور محمود نجفیعرب، رئیس و فریدون وردینژاد، دبیرکل اتاق تهران، عباس کبریاییزاده، رئیس فدراسیون اقتصاد سلامت ایران، حجتالله سلطانی، معاون مدیرکل هماهنگی امور سازمان همکاری شانگهای و بریکس در وزارت امور خارجه، حسامالدین حلاج، معاون امور بینالملل اتاق تهران، جمعی از سفرا و نمایندگان کشورهای عضو بریکس و همچنین صاحبنظران حوزه اقتصاد سلامت در مصلای تهران برگزار شد.
صنعت سلامت با همکاریهای بینالمللی تابآور میشود
محمود نجفیعرب، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در ابتدای اجلاس سلامت کشورهای عضو بریکس، نمایشگاه ایران فارما را فرصتی برای شکلگیری همکاریهای صنعتی و تجاری منطقهای و بینالمللی عنوان کرد و ضمن تقدیر از فدراسیون اقتصاد سلامت، سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران و سایر دستاندرکاران نمایشگاه ایران فارما، اعلام کرد که بیش از ۷۰۰ شرکت در حوزههای بیوتکنولوژی، دارو و کالاهای سلامتمحور در این رویداد نمایشگاهی شرکت کردهاند.
رئیس اتاق تهران در ادامه با اشاره به آثاری که اختلال در زنجیرههای تامین دارو و محصولات حوزه سلامت در زندگی مردم ایجاد میکند، تاکید کرد: دارو یک کالای معمولی نیست و سلامت نیز نمیتواند تابعی از مناسبات سیاسی باشد. اختلال در تامین ملزومات این زنجیره، دسترسی به مواد اولیه و تجهیزات سلامت را کاهش میدهد و در عینحال، محدودیتهایی را برای بیماران ایجاد میکند.
او افزود:صنعت سلامت جهان اکنون با نااطمینانیهای ژئوپولیتیک، محدودیتهای مالی و تجاری و اختلال در زنجیرههای تامین روبهرو شده است و تابآوری حوزه سلامت بدون همکاری میان کشورها امکانپذیر نخواهد بود.
نجفیعرب در ادامه سخنان خود به ظرفیتهای گسترده کشورهای عضو بریکس در زمینه تولید مواد اولیه دارویی، بیوتکنولوژی، تامین واکسن، تجهیزات پزشکی، تحقیق و توسعه فناوریهای سلامت اشاره کرد و افزود: توان تولیدی، بازارهای بزرگ، سرمایه انسانی متخصص و ظرفیتهای قابلتوجه سرمایهگذاری نیز در اختیار این کشورهاست و ایران نیز در این همکاری فقط یک بازار مصرف نبوده و صنعت داروی ایران صنعتی ریشهدار است که طی دههها، توان تولیدی، علمی و انسانی قابلتوجهی ایجاد کرده و اکنون از ظرفیتهای ارزشمندی در حوزههای مختلف برخوردار است.
او سپس تاکید کرد که نقطه شروع همکاری ایران و کشورهای عضو بریکس نباید در قالب رابطه خریدار و فروشنده ادامه یابد؛ بلکه ظرفیت واقعی در تولید و سرمایهگذاری مشترک، تحقیق و توسعه، انتقال و توسعه فناوری، تامین متقابل مواد اولیه و حضور مشترک در بازارهای ثالث است. این همان نقطهای است که بریکس میتواند ارزش افزوده واقعی ایجاد کند.
پیشنهادات بخشخصوصی برای تقویت همکاریهای بینالمللی در بخش سلامت
نجفیعرب با بیان اینکه «اتاق تهران در این دوره از نشست شورای تجاری بریکس در هند حضوری فعال داشته است» هدف از این مشارکت را ارتباط مستقیم شرکتها، ایجاد پروژههای مشترک، سرمایهگذاری، انتقال فناوری، توسعه بازار و استفاده از ظرفیتهای خالی برشمرد و تاکید کرد که حوزه سلامت یکی از مناسبترین زمینهها برای تحقق این اهداف است.
او در ادامه پنج پیشنهاد راهبردی را برای تقویت همکاری با کشورهای عضو بریکس در حوزه دارو و کالاهای سلامتمحور ارائه کرد که«ایجاد شبکه منظم همکاری میان صنایع و تشکلهای دارویی کشورهای عضو بریکس و انتخاب تعداد محدودی پروژه مشترک در حوزههایی مانند مواد اولیه دارو، بیوتکنولوژی، واکسن، تجهیزات پزشکی و فناوریهای نوین سلامت»، «همکاری برای افزایش تابآوری زنجیره تامین سلامت»، «شکلگیری گفتوگوی منظم میان نهادهای تخصصی و رگولاتوری کشورهای عضو» و «تبدیل این نشست به یک رویداد منظم و سالانه در حوزه سلامت» از جمله این پیشنهادات بود.
نجفیعرب در ادامه از آمادگی اتاق تهران برای راهاندازی یک شبکه ارتباطی میان فعالان صنعت دارو در کشورهای عضو بریکس سخن گفت و پیشنهاد کرد که این شبکه ارتباطی شرکتها را بر اساس ظرفیت تولید و فناوری، نیازهای سرمایهگذاری و بازارهای هدف به یکدیگر متصل کند.
او با بیان اینکه «بهتر است پروژههای کوچکتر و با مدتزمان مشخص، بهصورت مشترک اجرا شوند» بر ضرورت تمرکز بر طرحهای عملیاتی و قابل اجرا تاکید کرد.
نجفیعرب خاطرنشان کرد: شناسایی ظرفیت کشورهای عضو در تامین مواد اولیه، داروهای حیاتی، تجهیزات و فناوریهای تولید میتواند در شرایط بحران یا اختلال در مسیرهای تجاری، امنیت بیشتری برای زنجیره سلامت کشورهای ما ایجاد کند. همچنین، با ایجاد فضایی برای گفتوگوهای برنامهریزیشده میان نهادهای تخصصی و رگولاتوری کشورهای عضو بریکس، میتوان فرایند تولید، استانداردسازی و الزامات رگولاتوری را بررسی و بدون کوچکترین افت در استانداردهای ایمنی و کیفیت، برای شناخت متقابل مقررات و تسهیل همکاری میان بازارهای کشورهای عضو گفتوگو کرد.
رئیس اتاق تهران در ادامه گفت: بهتر است این نشست بهصورت منظم و سالانه برگزار شود . با این ملاحظه که در سالهای آینده، صرفا به طرح ظرفیتها و فرصتهای موجود بسنده نشود، بلکه گزارشهای مشخصی از نتایج و دستاوردهای عملیاتی نیز تهیه و ارائه شود؛ چراکه شکلگیری اقتصادی سالم و تابآور، مستلزم توسعه روابطی متنوع، متوازن و مبتنی بر دستاوردهای عملی است.
ارتقای صنعت دارو با همافزایی کشورهای عضو بریکس
در ادامه این رویداد، عباس کبریاییزاده، رئیس فدراسیون اقتصاد سلامت ایران به تشریح قابلیتهای صنعت داروی ایران پرداخت و گفت: صنعت داروی ایران در سالهای گذشته پیشرفت قابلتوجهی داشته است؛ رشد انتشار مقالات علمی در حوزههای داروسازی و شیمی و افزایش توان تولید انواع مولکولهای دارویی مورد نیاز در مواد اولیه، داروهای شیمیایی، داروهای طبیعی و واکسن، از ظرفیتهای مهم کشور به شمار میرود.
وی افزود: مطالعه تاریخچه صنعت دارو در کشورهای مختلف نیز نشان میدهد که اعضای گروه بریکس، به ویژه چین و هند، مسیر رشد و توسعه را به سرعت طی کردهاند. این تجربهها نشان میدهد که همکاری و همافزایی میان کشورهای عضو میتواند فرصتهای تازهای را برای ارتقای صنعت سلامت و حضور موثرتر در بازارهای جهانی ایجاد کند.
کبریاییزاده با تاکید بر ضرورت افزایش تعاملات کشورهای عضو بریکس بهخصوص در حوزه تنظیمگری دارو تصریح کرد: ایجاد همکاری مشترک میان این کشورها، بهویژه در زمینه هماهنگسازی مقررات دارویی و تجهیزات پزشکی، ظرفیتهای تولید را تقویت و دسترسی مردم به دارو و خدمات سلامت را سادهتر خواهد کرد.
رئیس فدراسیون اقتصاد سلامت ایران در ادامه با ابراز نگرانی نسبت به تحریمهایی که منجر به ایجاد محدودیتهای حملونقل، انتقال دارو و مواد اولیه شده است، خواستار ارائه راهکارهایی برای تامین دارو و تجهیزات پزشکی شد.
حجتالله سلطانی، معاون مدیرکل هماهنگی امور سازمان همکاری شانگهای و بریکس در وزارت امور خارجه نیز تقویت ارتباطات تجاری با کشورهای عضو بریکس را یکی از روشهای تقویت زنجیره تامین دارو عنوان کرد.
اقدامات در دست بررسی بریکس در حوزه سلامت
ویشوش نگی، سفیر هند در ایران با اشاره به میزبانی این کشور از اجلاس بریکس در شهریورماه ۱۴۰۵توضیح داد که این اجلاس با شعار «تابآوری، نوآوری، همکاری و پایداری» برگزار شد و موضوع سلامت و اقتصاد سلامت نیز بهعنوان یکی از ارکان اصلی این نشست مورد توجه قرار گرفت.
سفیر هند در ایران توضیح داد: تمرکز بر گسترش همکاری میان نهادهای ناظر و رگولاتوری محصولات پزشکی و حمایت از پروژههای تحقیقوتوسعه در زمینه پیشگیری از بیماریها یکی از سرفصلهایی است که هیئتهای بریکس آن را دنبال میکنند. همچنین در زمینه آمادگی در برابر بحرانها یک کارگروه فرعی و اختصاصی در حال توسعه سامانه هشدار سریع و یکپارچه بریکس برای بیماریهای عفونی فراگیر، تبادل بهموقع اطلاعات، شبکهسازی آزمایشگاهی و اطلاعرسانیهای بهموقع است.
او خاطرنشان کرد که در بریکس مبحث سلامت دیجیتال در اولویت قرار دارد و یک نقشه راه با عنوان «چشمانداز بریکس برای سبک زندگی سالم» در حال تدوین است. بهگفته سفیر هند، بریکس در زمینه سلامت روان نیز اقدامات پژوهشی متعددی را در دست انجام دارد و برای نخستین بار، رهبران بریکس یک بند از بیانیه خود در حوزه سلامت را به طب سنتی، مکمل و تلفیقی اختصاص دادهاند.
ویشوش نگی در بخش دیگری از سخنان خود، ظرفیتهای دارویی این کشور را در قالب آمار بیان کرد و افزود: هند با بیش از ۳۰۰۰ شرکت داروسازی فعال، رتبه سوم را از نظر حجم تولید دارو در جهان داراست. ارزش صادرات دارویی هند در سال ۲۰۲۵، نزدیک به ۳۶ میلیارد دلار برآورد شده و این کشور در تولید و توزیع واکسن در سالهای اخیر پیشرفتهایی حاصل کردهاست.
او با بیان اینکه «گسترش ارتباطات تجاری دو کشور در حوزه دارو با استفاده از ظرفیتهای بریکس امکانپذیر است» افزود: مشارکت شرکتهای داروسازی هندی در نمایشگاه ایران فارما را گامی موثر در جهت تقویت مراوادات ایران و هند در زمینه دارو و محصولات حوزه سلامت برشمرد.
تاکید نمایندگان کشورهای عضو بریکس بر انتقال فناوری
لئوناردو لوت رودریگرز، رئیس ترویج تجارت سفارت برزیل در ایران ، آمادگی کشور خود را برای تقویت زیرساختهای دیجیتال حوزه سلامت و انتقال فناوریهای نو در حوزه دارو اعلام کرد. رودریگرز، حضور در نمایشگاههای تخصصی را فرصتی برای آشنایی شرکتهای برزیلی با ظرفیتهای شرکتهای ایرانی و ارائه طرحهای همکاری دانست.
در ادامه این نشست، ویکتوریا یانینا، رایزن بازرگانی سفارت روسیه در ایران به همکاریهای مشترک ایران و روسیه اشاره کرد و گفت: بیش از ۶۰۰۰ دانشجوی ایرانی در دانشگاههای روسیه مشغول به تحصیل هستند که نشان میدهد ارتباطات ایران و روسیه به مراودات اقتصادی محدود نمیشود. همچنین دو کشور در حوزههای تولید دارو و واکسن و انتقال فناوریهای علمی و پژوهشی نیز با یکدیگر همکاری دارند.
نوین لوئونگناک، سفیر ویتنام در ایران نیز با بیان اینکه« ویتنام تمرکز خود را بر پژوهش در زمینه محصولات فناورانه معطوف کردهاست» ادامه داد: ما علاقهمند هستیم در زمینه دسترسی به واکسنها، تبادل اطلاعات پزشکی، تولید داروهای ژنریک و هوش مصنوعی ارتباطات خود را با ایران و سایر کشورهای عضو بریکس تقویت کنیم.
او همچنین آمادگی خود را برای برقراری ارتباطات بیشتر میان شرکتهای داروسازی، موسسات پژوهشی، دانشگاهها و نهادهای قانونگذار دو کشور اعلام کرد و گفت: این تعاملات باید به همکاریهای عملیاتی تبدیل شوند تا در نهایت راهکارهای درمانی بهتر و دسترسیپذیرتری را برای مردم به ارمغان بیاورند.
احمد سامح، معاون رئیس نمایندگی سفارت مصر در ایران با استقبال از پیشنهادات رئیس اتاق تهران مبنی بر راهاندازی پروژههای کوچک و محدود بهجای پروژههای کلان گفت: ایران فارما به ما کمک میکند تا با توانمندی شرکتهای ایرانی در حوزه دارو آشنا شویم و نشستهایی را برای طرح پروژههای کوچک و راهبردی که در مدت زمان کوتاهی عملیاتی میشوند، برگزار کنیم.
بیلی کومان، دبیر سفارت آفریقایجنوبی نیز همافزایی کشورهای عضو بریکس در بخش سلامت را یک الزام برشمرد و تاکید کرد که این همکاریها بهویژه در دوران شیوع یک بیماری واگیردار در دنیا کمککننده است.
در پایان این نشست، رئیس فدراسیون اقتصاد سلامت ایران، برگزاری سلسله نشستهایی برای آشنایی کشورهای عضو بریکس با طب سنتی هر کشور را پیشنهاد کرد و گفت که زنجیره تامین دارو با همکاریهای بینالمللی تکمیل خواهد شد.
پس از برگزاری این نشست، یازدهمین دوره از نمایشگاه بینالمللی با شعار «ایران سلامت میماند» افتتاح شد و رئیس اتاق تهران که خود از چهرههای شناختهشده این صنعت است، از این نمایشگاه بازدید کرد.
یازدهمین دوره از نمایشگاه دارو و صنایع وابسته (ایرانفارما) با حضور ۶۸۰ شرکت داخلی و خارجی برگزار میشود و شرکتکنندگان در این رویداد نمایشگاهی، آخرین دستاوردها، خدمات و محصولات خود را در حوزههای تخصصی صنعت دارو مانند مواد اولیه دارویی، بستهبندی، ماشینآلات، فناوریهای زیستی و فراوردههای نهایی سلامتمحور به نمایش میگذارند.
نمایشگاه بینالمللی ایرانفارما از اول تا سوم مهرماه ۱۴۰۵ در مصلای امام خمینی(ره) میزبان مدیران شرکتهای دارویی و صنایع وابسته، داروسازان، پژوهشگران و سایر بازیگران صنعت داروی کشور است.