محمد عبدهزاده، رئیس کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در گفتوگویی به مناسبت روز داروساز با اشاره به چالشهای پیشروی تداوم تولید دارو در کشور، مشکلات لجستیکی و کمبود منابع مالی برای تامین و واردات مواد اولیه مورد نیاز را دو گلوگاه اصلی زنجیره دارو عنوان کرد و پرداخت بهموقع مطالبات شرکتهای دارویی، تامین مستمر ارز، تسهیل در فرایندهای حملونقل و لجستیک و همچنین اصلاح سازوکار قیمتگذاری را از الزامات تابآوری صنعت دارو برشمرد.
رئیس کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق تهران با بیان اینکه«صنعت داروی ایران، بهویژه در محصولات دانشبنیان و هایتک، ظرفیت قابلتوجهی برای ارزآوری و دستیابی به تراز تجاری مثبت دارد» توضیح داد که بهرهگیری از این ظرفیت برای توسعه صادرات، وابستگی بسیاری به رفع موانع تجاری و بانکی و از همه مهمتر تحریمهای بینالمللی دارد.
محمد عبدهزاده به وضعیت تامین مواد اولیه شرکتهای دارویی اشاره کرد و گفت: هرچند روند تخصیص و تامین ارز با همکاری بانک مرکزی نسبت به گذشته منظمتر شده است، اما چالش اصلی صنعت دارو همچنان کمبود نقدینگی و دشواری تامین منابع ریالی است؛ مسئلهای که توان شرکتها برای خرید مواد اولیه، تامین هزینههای تولید و حفظ ذخایر راهبردی را کاهش داده است.
رئیس کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق تهران، اختلالات پیشآمده در مسیرهای حملونقل را مهمترین چالش زنجیره تامین دارو در شرایط کنونی عنوان کرد و گفت: بخش قابلتوجهی از مواد اولیه دارویی، بهویژه اقلام حجیم با ارزش کمتر، پیشتر از مسیرهای دریایی وارد کشور میشد، اما محدودیتهای ایجادشده در این مسیرها، تامین این مواد و همچنین تجهیزات و ماشینآلات مورد نیاز صنعت دارو را با دشواری مواجه کرده است.
عبدهزاده افزود: در مسیر چین، حمل هوایی همچنان برقرار است و بخشی از نیاز تولیدکنندگان را پوشش میدهد. علاوه بر این، بخشی از محمولهها از راه زمینی و ریلی به کشور منتقل میشود. بنابراین، با وجود افزایش هزینه و زمان حمل، تامین مواد اولیه از چین تا حد زیادی در جریان است اما شرایط در مورد هند متفاوت بوده و در برخی موارد، ارز تخصیص یافته، مواد تولید شده و محموله آماده حمل است، اما امکان انتقال آن به کشور فراهم نمیشود. این وضعیت، تامین مواد اولیه و ماشینآلات مورد نیاز شرکتها را دچار مشکل کرده است.
رئیس کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق تهران با اشاره به پیگیریهای مشترک بخشخصوصی و دستگاههای اجرایی برای حل این مسائل گفت: وزارت بهداشت، وزارت راهوشهرسازی و وزارت امور خارجه در محدوده اختیارات خود موضوع را دنبال میکنند. در عین حال، شرکتهای تولیدکننده دارو، شرکتهای حملونقل، فورواردرها و تشکلهای تخصصی نیز برای شناسایی مسیرهای جایگزین و حفظ جریان تامین، بهطور مستمر در تعامل و فعالیت هستند.
او با بیان اینکه«در این شرایط، بسیاری از شرکتهای حملونقل از رویکردهای صرفا تجاری فاصله گرفتهاند» گفت: فعالان این بخش، تامین مواد اولیه دارویی را موضوعی مرتبط با سلامت مردم میدانند و حتی با وجود رشد هزینهها، برای تداوم حمل تلاش میکنند. با این وجود، افزایش هزینه حملونقل اجتنابناپذیر بوده و در نرخ تمامشده تولید دارو اثر میگذارد.
عبدهزاده، درباره چشمانداز صادرات دارو نیز گفت: محدودیتهای بانکی، دشواری ورود و بازگشت ارز، اختلال در حملونقل، مقررات سختگیرانه بازارهای مقصد و تحریمها، مسیر توسعه صادرات زنجیره دارو را پیچیده کرده است. صنعت داروی ایران، بهویژه در محصولات دانشبنیان و هایتک، ظرفیت قابلتوجهی برای ارزآوری و دستیابی به تراز تجاری مثبت دارد؛ اما بهرهگیری از این ظرفیت برای توسعه صادرات، وابستگی شدیدی به رفع موانع تجاری و بانکی و از همه مهمتر تحریمهای بینالمللی دارد.
او در ادامه، پرداخت بهموقع مطالبات شرکتهای داروسازی، تامین مستمر ارز، تسهیل در فرایندهای حملونقل و لجستیک، همچنین اصلاح سازوکار قیمتگذاری را از الزامات تابآوری صنعت دارو برشمرد و گفت: اگر سیاستهای مرتبط با قیمتگذاری دارو بهصورتی تدوین شود که دارو با قیمتی منصفانه به دست بیمار برسد و بیمهها توان ایفای تعهدات خود را داشته باشند و تولیدکننده نیز با وجود افزایش هزینهها سرپا بماند، تابآوری این صنعت ارتقا مییابد.