نشست اردیبهشتماه روسای کمیسیونهای تخصصی و هیئترئیسه اتاق تهران به منظور واکاوی وضعیت تامین مواد اولیه فولادی و همچنین بررسی راهکارهای عملیاتی برای تسریع در تامین نهادههای مورد نیاز صنایع پاییندست برگزار شد. فعالان اقتصادی در این نشست، ضمن اعلام مخالفت با ایجاد انحصار در واردات مواد اولیه در بخش فولاد از الزام شفافیت و زماندار بودن مجوز واردات و همچنین اولویتدهی به تامین اقلامی که دارای کسری هستند سخن گفتند.
در نشست روسای کمیسیونهای یازدهگانه اتاق تهران که با حضور نمایندگانی از انجمنهای تولیدکنندگان فولاد و صنایع لوازم خانگی برای بررسی گلوگاههای زنجیره تامین و توزیع مواد اولیه فولادی برگزار شد، بهرهگیری از سازوکارهایی نظیر واردات بدون انتقال ارز، تهاتر و تجارت مرزی (کولبری و ملوانی) در چارچوب اختیارات تفویضشده به استاندار تهران، بهعنوان راهکارهای پیشنهادی برای مدیریت چالشهای این بخش مطرح شد.
در ابتدای این جلسه، رئیس اتاق تهران در سخنانی با اشاره به پیگیریهای صورت گرفته از سوی اتاق برای واگذاری اختیارات استانهای مرزی به استاندار تهران و موافقت هیئت وزیران با این درخواست توضیح داد: این امکان برای واردات کالاهای اساسی فراهم شده و استفاده از روشهایی چون تهاتر، کولبری و واردات بدون انتقال ارز در چارچوب این اختیارات در دست پیگیری قرار دارد.
محمود نجفیعرب افزود: ما در نامهای جداگانه به استاندار تهران این درخواست را نیز مطرح کردهایم که ماشینآلات و قطعات یدکی مورد نیاز تولیدکنندگان و همچنین دارو، شیرخشک و تجهیزات پزشکی نیز به کالاهای مشمول این طرح افزوده شود. همچنین فرآوردههای پتروشیمی و ورقهای فولادی نیز میتواند در این فهرست قرار گیرد.
نجفیعرب در ادامه به تصمیم وزارت صمت مبنی بر تامین ورق فولادی توسط یکی از شرکتهای بزرگ تولیدکننده فولاد اشاره کرد و گفت: به دلیل شکلگیری شائبه انحصار در واردات ورقهای فولادی، پیشنهاد ما این است که فولاد مبارکه صرفا به عنوان یک هماهنگکننده موقت واردات، نقشآفرینی کند. در عینحال، واردات طی فرایندهای شفاف صورت گیرد و مجوز ویژه واردات زماندار باشد. همچنین شورای رقابت از منظر عدم شکلگیری انحصار بر این فرایند نظارت کرده و اولویت واردات نیز به اقلام دارای کسری معطوف شود.
ارز صادراتی فولاد در خدمت تولید قرار گیرد
در ادامه این جلسه، محمدرضا غفرالهی، رئیس کمیسیون تسهیل و توسعه تجارت اتاق تهران با اشاره به نیاز صنایع به تامین ورقهای فولادی گفت: تسهیل واردات ورقهای فولادی از طریق تامین منابع ارزی میسر میشود. یکی از راهحلها برای تامین ارز مورد نیاز واردات این کالا آن است که کسبوکارها از محل ارزهای صادراتی خود، اقلام مورد نیاز خود را وارد کنند.
او تامین ارز از محل ارزهای صادراتی صنایع فولادی و بهرهگیری از سازوکار تهاتر را راهکاری موثر برای دسترسی به مواد اولیه مورد نیاز صنایع عنوان کرد و گفت: جلوگیری از شکلگیری انحصار در واردات، تسهیل رفع تعهدات ارزی و حمایت از حقوق مصرفکنندگان از جمله موضوعات کلیدی است که بخشخصوصی با جدیت باید آنها را مورد پیگیری قرار دهد.
درخواست آزادسازی واردات بدون انتقال ارز مواد اولیه
در ادامه، علیرضا محمدی دانیالی، رئیس هیئتمدیره انجمن صنایع لوازم خانگی با اشاره به دغدغههای فعالان این صنعت، نسبت به افزایش نرخ بیکاری و کمبود مواد اولیه در این حوزه هشدار داد و همچنین آزادسازی واردات بدون انتقال ارز و تسهیل تامین مواد اولیه را از جمله مطالبات جدی فعالان این صنعت عنوان کرد.
دانیالی با تاکید بر ضرورت پیگیری مسائل اقتصادی، گفت: در این شرایط، ضمن حفظ اشتغال باید تلاش کنیم از وارد آمدن خدشه به رشد اقتصادی نیز جلوگیری شود.
او در ادامه به افزایش قیمت مواد اولیه نیز اشاره کرد و گفت: این عارضه، نرخ تمامشده محصولات را افزایش داده و فشار مضاعفی را بر مصرفکنندگان وارد میکند.
دانیالی، پیشگیری از شکلگیری انحصار در تامین مواد اولیه، اصلاح سیاستهای مربوط به واردات و تعهدات ارزی و همچنین استفاده از ارز صادراتی برای واردات نهادهها را برای رفع بخشی از چالشهای این صنعت، راهگشا دانست.
بازنگری در قوانین تجاری در دستور کار قرار گیرد
در بخش دیگری از این نشست، محمدرضا نجفیمنش، رئیس کمیسیون بهبود محیط کسبوکار و رفع موانع تولید اتاق تهران، واردات بدون انتقال ارز و حذف ثبت سفارش را مهمترین مطالبه تولیدکنندگان دانست و خواستار بازنگری در قوانین تجاری شد.
حمایت از تولید با بهرهگیری از ابزارهای نوین تامین مالی
علیرضا کیانی، رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران نیز پیشنهاد بهرهگیری از ابزارهای نوین تامین مالی از جمله اوراق سلف ارزی و اوراق مرابحه برای تامین مالی بنگاهها را مطرح کرد و گفت: این ابزارها مختص یک صنعت نبوده و میتوان از ظرفیت آنها برای توسعه سایر صنایع نیز بهره گرفت.
آمادگی تولیدکنندگان فولاد برای مشارکت در متعادلسازی بازار
سیدرسول خلیفهسلطان، دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران نیز با اشاره به ممنوعیت صادرات اسلب و انواع ورقهای فولادی تا ۹ خرداد ۱۴۰۵ گفت: در صورت تداوم شرایط اضطراری، احتمال تمدید این محدودیت وجود دارد. از سوی دیگر به موجب این مصوبه، تصمیماتی برای تامین ورقهای فولادی از طریق فولاد مبارکه و سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران اتخاذ شده است.
او با بیان اینکه «این مصوبه با هدف تنظیم بازار صادر شده است» خاطرنشان کرد: طبق این مصوبه، فولاد مبارکه تا نهم خردادماه با مکانیزمهای تسهیلشده و بدون انتقال ارز میتواند ورقهای فولادی موردنیاز را وارد کند.
دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، همچنین با اشاره به آمادگی فعالان این حوزه برای مشارکت در واردات و متعادلسازی بازار سخن گفت و افزود: طبق مذاکراتی که با بورس کالا صورت گرفتهاست، چنانچه فعالان اقتصادی اقدام به واردات ورق کنند، امکان عرضه آن در بورس کالا بر مبنای قیمت تمامشده وجود دارد.
خلیفهسلطان ضمن اشاره به تجربه ایران در واردات فولاد، استفاده از ظرفیت کشورهای اوراسیا و بهرهگیری از مازاد تولید این کشورها را راهکاری برای جلوگیری از کمبود ورق در کشور دانست و افزود: بخشخصوصی زمانی به واردات از طریق روشهایی مانند بدون انتقال ارز اقبال نشان خواهد داد که سیاستهای قیمتی، واردات را از نظر اقتصادی توجیهپذیر نشان دهد.
صنعت لوازم خانگی نیازمند تسهیل تامین فولاد است
نسرین اوجاقی، دبیرکل انجمن صنایع لوازم خانگی نیز تسهیل واردات فولاد را یکی از اصلیترین الزامات تابآوری صنعت لوازم خانگی عنوان کرد و گفت: در صورتی که امکان واردات فولاد از طریق واردات بدون انتقال ارز فراهم شود، اعضای این انجمن میتوانند مواد اولیه مورد نیاز خود را با سرعت بیشتری تامین کنند. او همچنین تاکید کرد که حل مسائل لجستیکی واردات مواد اولیه در مقیاس کوچک، سادهتر است و شرکتهای بزرگ درصورت ایفای نقش واردکننده عمده، احتمالا با مشکلات بیشتری مواجه شوند.
مسیر مصرف ورق فولادی به بازمهندسی نیاز دارد
در ادامه این نشست، وحید یعقوبی، معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، بازمهندسی در ساختار تولید و عرضه ورق را از موضوعات مهم صنعت فولاد عنوان کرد و گفت: ورقهای تولیدی در شرکت فولاد مبارکه از نوع کیفی بوده و این محصولات اغلب در صنایعی چون پروفیلسازی و صنعت ساختمان مورد استفاده قرار میگیرد. در حالی که این نوع فولاد میتواند به صنایع لوازم خانگی که به مواد اولیه کیفی نیاز بیشتری دارند، هدایت شود.
یعقوبی با بیان اینکه «اوراق مرابحه ارزی یکی از بهترین ابزارها برای تامین سرمایه در صنعت فولاد است» ادامه داد: بانک مرکزی بهعنوان یکی از طرفهای عرضه این اوراق با آن مخالفت میکند. همچنین استفاده از اعتبارات اسنادی ( LC) نیز میتواند راهگشا باشد.
پس از طرح این نظرات، محمود نجفیعرب، رئیس اتاق بازرگانی تهران، ضمن جمعبندی موضوعات مطرح شده در این نشست و تاکید بر ضرورت بازنگری در سیاستهای قیمتی و فرایند ثبت سفارش، از آمادگی اتاق تهران برای هماهنگی با وزارت صمت برای رفع چالشهای مرتبط با واردات ورقهای فولادی و پیگیری تسهیل استفاده از روشهایی چون واردات بدون انتقال ارز و تهاتر برای تامین مواد اولیه سخن گفت.
