در نشست مشترک دو کمیسیون بازار پول و سرمایه و اقتصاد سلامت اتاق تهران، ظرفیتهای اوراق گام برای تامین مالی در حوزه سلامت مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در این جلسه، تامین ارز شرکتهای واردکننده برای واردات اقلام سلامت محور در چارچوب قانون بودجه سال 1404، فروش مدتدار ارز به شرکت واردکننده و پذیرش اوراق گام بابت کارمزد فروش اعتباری ارز به میزان 24 درصد در سال از جمله مزایای ویژه اوراق گام برای صنایع دارویی عنوان شد.
فعالان صنعت دارو و تجهیزات پزشکی در جریان نشست مشترک دو کمیسیون تخصصی اتاق تهران در جریان مزایای استفاده اوراق گام برای تامین مالی در صنایع متبوع خود قرار گرفتند. بر اساس آنچه در این جلسه درباره مزایای ویژه اوراق گام مطرح شد، عدم نیاز به مسدودی سپرده، قابلیت انتقال اوراق در زنجیره و قابلیت تنزیل در بازار سرمایه و تنزیل در خارج از آن (بدون درگیر شدن مصوبه تسهیلات شرکت در بانک) به عنوان امتیازات این ابزار در تامین مالی معرفی شد.
در ابتدای این نشست و پیش از آغاز این بحث، محمد عبدهزاده، رئیس کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق تهران به تغییر اساسنامه سازمان غذا و دارو و موضوعات مربوط به لایحه بودجه ۱۴۰۵ و کمبود نقدینگی بنگاههای اقتصادی در حوزه سلامت اشاره کرد و گفت:کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق تهران همواره در تلاش است تا راهکارهایی را برای حل مشکلات فعالان حوزه دارو و تجهیزات پزشکی ارائه کند. بر این اساس، احصای راهحلهایی برای تامین نقدینگی و تامین مطالبات ارزی فعالان این بخش در دستور کار این کمیسیون قرار دارد و این نشست به همین موضوع اختصاص پیدا کرده است.
اوراق گام، تنها راه بقا در رکود تورمی
در ادامه این جلسه، علیرضا کیانی، رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران، بودجه ۱۴۰۵را واقعیترین بودجه پیشبینیشده در سالهای اخیر دانست و گفت: با بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۵، بهنظر میرسد این بودجه از شفافیتهای لازم برخوردار بوده و درآمدها در آن تاحدودی واقعگرایانه دیده شده است. همچنین، بودجه نهادهای کمبازده در لایحه بودجه سال آینده افزایش نیافته است. با این حال، کشور ما همواره با کسری بودجه مواجه بوده که همین مسئله باعث افزایش تورم میشود.
او افزود: با تغییر سیاستهای ارزی و با نگاه به لایحه بودجه سال آینده، بهنظر میرسد برای هشتمین سال متوالی با رکود تورمی مواجه خواهیم شد؛ پدیدهای که البته در اغلب کشورها هر ۷۰ یا ۸۰ سال یکبار رخ میدهد.
کیانی با اشاره به کسری بودجه و مابهالتفاوت نرخ ارز ترجیحی و نرخ ارز در بازار آزاد خاطرنشان کرد: با این تغییرات، نیاز ارزی فعالان اقتصادی به حدود ۴ تا ۵ هزار همت افزایش مییابد و در چنین شرایطی، به نظر میرسد، بهرهگیری از ابزارهای غیرپولی یا بهعبارتی ابزارهای اعتباری راهگشا باشد؛ این ابزار در حوزه محصولات سلامتمحور، اوراق گام خاص است.
رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران به فعالان اقتصادی توصیه کرد در شرایط کنونی، صورتهای مالیشان را نه بهصورت سالانه و فصلی بلکه حداکثر ۵ تا ۱۰ روز پس از پایان ماه تکمیل کنند. همچنین در شرایط اقتصادی فعلی، دیگر استراتژی پاسخگو نبوده و صاحبان کسب وکارها باید هوشمندی را جایگزین استراتژی کنند.
او همچنین گفت: لازم است جلسات هفتگی برای بررسی نقدینگی بنگاههای اقتصادی برگزار شود و آنها همان اندازه که به بهینهسازی محصولاتشان توجه میکنند، کیفیت درآمد و نقدینگیشان را بالا ببرند. به همین خاطر، موضوع بهرهبرداری از اوراق گام در صنعت سلامت کشور در این نشست مورد بحث و تبادلنظر قرار میگیرد و در دیگر جلساتی که این کمیسیون با فعالان اقتصادی صنایع مختلف خواهد داشت، بهرهگیری از این ابزار در این بخشها مورد بررسی قرار خواهد گرفت. او در ادامه پیشنهاد ساخت یک فیلم آموزشی در حوزه اوراق گام برای استفاده فعالان صنعت دارو و تجهیزات پزشکی را مطرح کرد.
تامین نقدینگی و سرمایه در گردش فعالان حوزه اقتصاد سلامت با اوراق گام
در ادامه، حمید آذرمند، مشاور این کمیسیون به ارائه مباحث مربوط به اوراق گام پرداخت و فرصتی که این اوراق برای تامین مالی فعالان صنعت دارو ایجاد میکند را شرح داد. بهگفته آذرمند، شش سال است که اوراق گام وارد اکوسیستم مالی کشور شده است تا چالشهای مربوط به نقدینگی و تامین سرمایه در گردش بنگاههای اقتصادی از طریق آن برطرف شود.
آذرمند افزود: دستورالعملهای استفاده از اوراق گام بهتازگی اصلاح و امکانات استفاده از آن نسبت به قبل بهبود یافته است. امکان تخصیص ارز در زنجیره دارو و تجهیزات پزشکی و تزریق مابهالتفاوت ارز ترجیحی و نرخ ارز بازار آزاد با ابزار گام برای فعالان این صنعت فراهم شده است.
او با بیان اینکه «با افزایش نیاز به سرمایه در گردش بنگاههای اقتصادی، بهرهمندی از فناوریهای مالی و مدیریت یکپارچه جریان کالا ضروری است» گفت: گواهی اعتبار مولد که بهاختصار به آن «گام» میگویند، یک اوراق بهادار قابل انتقال است که بر اساس یک یا چند معامله، به درخواست خریدار (متعهد) توسط بانک عامل صادر و ذینفع آن فروشنده (متقاضی) است.
آذرمند با بیان اینکه«با توجه به شرایط کنونی اقتصاد کشور، نیاز به منابع مالی در بنگاههای اقتصادی افزایش خواهد یافت» افزود: اشخاص حقیقی نیز میتوانند متعهد اوراق گام باشند. ضمن آنکه، تنزیل سریع نیز از مزایای این اوراق به شمار میآید و۵۰ درصد از مبلغ اوراق گام دریافتی، قابلیت تنزیل در بازار را دارد؛ بدون آنکه به رکن بازارگردان نیاز داشته باشند. همچنین، تنزیل گام در بازار، برخلاف خرید دین توسط بانکها روی حدود اعتباری و سقف تسهیلاتی شرکت تاثیری ندارد. قابلیت انتقال گام به حلقه بالایی برای تسویه خریدهای شرکت، قابلیت خرد شوندگی، تسویه بدهی دولتی و پرداخت هزینههایی چون مالیات، بیمه، قبوض برق، آب، حقوق ورودی و تضمین قطعی وصول مطالبات مبتنیبر اوراق گام مانند LC توسط بانک از دیگر از دیگر مزایای این اوراق است.
حمید آذرمند، مشوقهای خریدار در حوزه اوراق گام را سقف تامین مالی بلندتر، حجم تامین مالی بیشتر و کارت بازی قویتر عنوان کرد و مزیتهای بهرهگیری از این اوراق در صنعت دارو را مورد اشاره قرار داد.
به گفته او، تامین ارز شرکتهای واردکننده جهت واردات اقلام سلامت محور در چهارچوب بند «خ» تبصره (2) قانون بودجه سال 1404، فروش مدتدار ارز به شرکت واردکننده و پذیرش اوراق گام بابت کارمزد فروش اعتباری ارز به میزان 24 درصد در سال از جمله مزایای ویژه اوراق گام برای صنایع دارویی است. او این اوراق را ابزاری برای پرداخت بدهیهای مالیاتی و گمرکی نیز عنوان کرد.
در همین حال، کیانی تاکید کرد که کمیسیون بازار پول و سرمایه پیگیر رفع موانع استفاده از اوراق گام در حوزه رفع تعهدات مالیاتی و گمرکی است.
ضرورت همافزایی بیننهادی برای حل مشکلات اقتصادی بنگاهها
در ادامه این نشست، فعالان حوزه دارو و تجهیزات پزشکی به بیان دیدگاهها و نظرات خود در مورد استفاده از روشهای اعتباری برای تامین مالی پرداختند و نگرانی خود را در مورد اختلال در چرخه تامین مالی پس از استفاده از روشهای اعتباری مطرح کردند.
عباس کبریاییزاده، رئیس فدراسیون اقتصاد سلامت در این جلسه اعلام کرد که ۸۵ درصد تعهدات در حوزه تجهیزات پزشکی، مربوط به دولت بوده و مدت زمان تسویه مطالبات در این بخش طولانی است. بهمن صبور، قائممقام رئیس سازمان نظام پزشکی نیز به ضرورت مشورتخواهی از فعالان اقتصادی پیش از طراحی چنین ابزارهایی اشاره کرد و گفت: عملیاتیشدن چنین طرحهایی نیازمند همکاریهای همهجانبه سازمانها و نهادهای مختلف است و برای رفع نگرانی از برهمخوردن تعاملات اقتصادی لازم است این طرح بهصورت آزمایشی در مقیاسی کوچک اجرایی شود.
سید ابراهیم هاشمی، رئیس هیئتمدیره انجمن پخش دارو و مکمل ایران نیز بهرهمندی از اوراق گام را در شرایط کنونی ضروری دانست و تاکید کرد: بهعنوان یکی از افرادی که از این اوراق استفاده کرده و با سازوکار آن آشناست، معتقدم این اوراق تنها در صورتی کارگشا خواهد بود که دولت برای صدور آنها تضامینی را در نظر بگیرد و این اوراق فقط برای مطالبات دولتی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین نقدشوندگی آنها بدون وابستگی به محدودیت ارزی طراحی شود.
در پایان این جلسه، رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران از ایجاد یک کارگروه متشکل از متخصصان و صاحبنظران حوزه سلامت و حوزه مالی و اعتباری برای بررسی دقیقتر کاربردهای اوراق گام در زنجیره دارو و تجهیزات پزشکی خبر داد و تاکید کرد: اوراق گام، بهعنوان یک ابزار نوین در حوزه مالی کار میکند. اگرچه این اوراق بخشی از مشکلات فعالان اقتصادی را برطرف میکند اما تلاش ما در کمیسیون این است که این راهکار به بهترین شیوه اجرایی شود تا چرخ اقتصاد کشور بچرخد و تضمینی برای بقای بنگاههای اقتصادی باشد.
