دیاکو حسینی، معاون مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق بازرگانی تهران، در یک سخنرانی در دهمین دوره نمایشگاه ایران فارما، با توضیح و تبیین مفهوم «ژئوفارماپولتیک» از تبدیل صنعت ساخت دارو به یک مساله امنیت ملی در دنیا پس از همهگیری کووید19 سخن گفت و دارو و واکسن را ابزاری برای نفوذ دانست.
معاون مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق بازرگانی تهران در یک ارائه با عنوان «ارزیابی شاخصهای کلیدی صنعت داروسازی بر قدرت ملی ایران و چشمانداز آن» به بررسی شرایط این صنعت در ایران و جهان پرداخت و توضیح داد که چگونه موقعیت جغرافیایی کشورها، روابط بینالملل، منازعات سیاسی، تحریمها، اتحادها و رقابتهای قدرت، بر تولید، توزیع، دسترسی و امنیت دارویی در جهان اثر میگذارد.
به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، دیاکو حسینی گفت: واژه «ژئوفارماپولتیک» که آن را در حین مطالعه برای این ارائه ساختم، مفهومی است که به مطالعه و تحلیل پیوند میان قدرتهای ژئوپولتیکی جهانی و زنجیره ارزش دارو و درمان میپردازد و چهار وجه ژئوپولتیکی، اقتصادی، امنیتی و انسانی دارد.
او با بیان اینکه دارو و واکسن به عنوان ابزار قدرت ژئوپولتیک شناخته میشوند، گفت: چین با تولید واکسنهای سینوفارم و سینواک در آفریقا، خاورمیانه و آمریکا لاتین نفوذ سیاسی خرید. روسیه نیز با تولید واکسن اسپوتنیک به دنبال اعتبار ژئوپولتیک بود. در همین حال آمریکا و اروپا هم ابتدا واکسنهایشان را برای مصرف داخلی انحصاری کردند و بعد از آن بود که واکسنهای مازاد را در قالب کمکهای دیپلماتیک به کشورهای دیگر عرضه کردند.
او تاکید کرد که نابرابری دارویی در جهان نشان میدهد که سلامت عمومی هم مثل انرژی و غذا به کالای ژئوپولتیک تبدیل شده است. حسینی افزود: کووید۱۹ نشان داد که دارو و واکسن تنها ابزار درمان نیستند، بلکه به سلاح ژئوپولیتیک و سرمایه دیپلماتیک تبدیل میشوند؛ چیزی که دقیقاً جوهره مفهوم ژئوفارماپولیتیک است
معاون مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق تهران همچنین با وضعیت بازار دارویی جهان پرداخت و گفت: اندازه بازار دارو در سال 2024 به قیمت فاکتور حدود 1.7 تریلیون دلار برآورد شده و بزرگترین بازار دارویی در جهان هم ایالات متحده آمریکاست. همچنین بالاترین هزینه دارویی در سال 2024 مربوط به داروها سرطان با مقدار تقریبی 252 میلیارد دلار است.
دیاکو حسینی با اشاره افزایش قابل توجه هزینههای تحقیق و توسعه در صنعت دارو گفت: در سال 2024 حدود 190 میلیارد دلار برای تحقیق و توسعه هزینه شده است. یعنی برای نخستین بار 25درصد از کل فروش صنعت دارو به تحقیق و توسعه اختصاص یافته است.
او همچنین با ارزیابی وضعیت بازار دارو در ایران به مولفههای توانایی تامین بازار داخل، بازارهای صادراتی و نقش در زنجیره ارزش جهانی پرداخت و از سهم حدوداً 20درصدی داروهای وارداتی در کل فروش شرکتهای دارویی خبر داد. حسینی صادرات دارو در سالهای اخیر را افزایشی دانست و نشان داد که در سال 1403 معادل 136 میلیون دلار داروهای انسانی از کشور صادر شده است.
معاون مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق تهران ویژگیهای ضروی سیاست صنعتی ایران در حوزه دارو را تعیین اولویت در تولید دارو، انتخاب حوزههای با امکان رقابت منطقهای، اجتناب از پراکندگی سرمایهگذاری در اقلام دارویی کوچک، ارتقای کیفیت دارو و همراستایی با استانداردهای بینالمللی و همچنین تکمیل زنجیره ارزش و عمق تولید عنوان کرد.
فایل ارائه دیاکو حسینی در مورد صنعت دارو را اینجا دریافت و مطالعه کنید.