محمود نجفی عرب، رئیس اتاق بازرگانی تهران، طی نامهای به محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، از آمادگی بخش خصوصی برای همکاری با دولت در تامین کالاهای اساسی، تسهیل تجارت خارجی، دیپلماسی اقتصادی، مدیریت بحران و اطلاعرسانی خبر داد و عنوان کرد دولت نیز با اقداماتی مانند اعطای مهلت برای ایفای تعهدات مالیاتی و بیمهای میتواند تابآوری بخش خصوصی را در شرایط خطیر کنونی بالا ببرد.
رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران طی نامهای به معاون اول رئیسجمهور، ضمن اعلام اخذ تدابیر مناسب از سوی اتاق بازرگانی تهران، برخی راهکارهای این اتاق با هدف همافزایی بیشتر با دولت در جهت عبور از شرایط خطیر و کنونی کشور را اعلام کرد.
به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، محمود نجفیعرب در این نامه از جمله اقدامات اتاق تهران را «تشویق بخش تولید و خدمات به ادامه فعالیتهای اقتصادی»، «همکاری مشترک با دولت در جبران خسارتهای وارده به شهروندان» و «استفاده از ظرفیت ارتباط خارجی اتاق برای اطمینان از تحکیم مناسبات اقتصادی با شرکای تجاری» بیان کرد و یادآور شد که اتاق تهران همچون گذشته، آماده تشکیل کارگروهی مشترک با وزارتخانههای ذیربط برای پیگیری جزئیات اجرایی موارد پیشنهادی این اتاق است.مادآ
در این نامه، افزایش ذخایر کالاهای اساسی طی همکاری دولت و بخشخصوصی و تشکیل کمیته مشترک توزیع در کشور، پیشنهاد و تاکید شده است که برای کاهش وابستگی به واردات، یارانههای هدفمند به تولیدکنندگان داخلی مواد غذایی و دارویی تخصیص یابد.
در نامه رئیس اتاق تهران، با تاکید بر تسریع فرآیندهای گمرکی در وضعیت دفاع از حملات متخاصمان به کشور، پیشنهاد شده است که ترخیص کالاهای اساسی و مواد اولیه در کمتر از 48 ساعت انجام شود. همچنین، در این نامه آمادگی اتاق تهران برای مذاکره با برخی کشورهای همسایه در جهت ایجاد کریدورهای تجاری امن برای صادرات و واردات اعلام شدهاست.
اصلاح نظام تخصیص ارز، تشکیل صندوق اضطراری حمایت از تولید، اعطای مهلت برای تعهدات بیمهای و مالیاتی، ایجاد کارگروه اطلاعرسانی مشترک و حمایت از شرکتهای نوپا و فناور، از دیگر پیشنهادهای اتاق تهران در برهه حساس کنونی کشور است که در نامه رئیس اتاق تهران به معاون اول رئیسجمهور پیرامون نحوه اجرا و همچنین آمادگی اتاق تهران برای تسریع در روند پیادهسازی آن، تاکید شده است.
همچنین محمود نجفیعرب طی این نامه، تصریح کردهاست که اتاق تهران آماده است با هماهنگی وزارت امور خارجه و سازمان توسعه تجارت، همکاری نزدیک با اتاقهای بازرگانی کشورهای دوست از جمله چین، هند، ترکیه، عمان و روسیه، را برای مدیریت چهره اقتصاد ایران و حفظ جریان تجارت را در پیش گیرد.
متن کامل نامه رئیس اتاق تهران به معاون اول رئیسجمهور به این شرح است:
جناب آقای دکتر محمدرضا عارف
معاون اول محترم رئیس جمهور
با سلام و تحیات؛
احتراماً، با نظر به شرایط خطیر کشور و لزوم آمادهسازی، انطباق و بازآرایی بخشهای گوناگون اقتصاد کشور اعم از دولتی، عمومی و خصوصی با وضعیت کنونی، در وهله اول اتاقهای بازرگانی به ویژه اتاق تهران خود را مکلف دانسته که به اتخاذ تدابیر مناسب شامل موارد ذیل اقدام نماید:
در تکمیل ماموریت «همبستگی ملی و میهنی» که نمیتواند جز با همکاری نزدیکتر میان دولت و بخش خصوصی تحقق یابد، اقدامات مشترک زیر در راستای همافزایی مذکور پیشنهاد میگردد:
تأمین کالاهای اساسی
افزایش ذخایر استراتژیک: دولت با همکاری بخش خصوصی، ذخایر کالاهای اساسی (گندم، برنج، روغن، شکر، دارو، و سوخت) را در انبارهای امن و توزیعشده در سراسر کشور افزایش دهد. اتاق بازرگانی میتواند در شناسایی تأمینکنندگان معتبر و مدیریت لجستیک کمک کند.
تشکیل کمیته مشترک توزیع: کارگروهی متشکل از نمایندگان اتاقهای بازرگانی، اصناف، تعاون و وزارتخانههای اقتصاد، صمت، و کشاورزی تشکیل شود تا با پایداری شبکه توزیع و کاهش التهاب بازار، عرضه کالاها بهصورت عادلانه و شفاف در سطح کشور انجام گیرد. این کمیته میتواند از سامانههای دیجیتال برای رصد موجودی و توزیع استفاده کند.
حمایت از تولید داخلی: برای کاهش وابستگی به واردات، یارانههای هدفمند به تولیدکنندگان داخلی مواد غذایی و دارویی تخصیص یابد. اتاق بازرگانی میتواند فهرستی از تولیدکنندگان کلیدی را برای دریافت این حمایتها ارائه دهد.
بیمه کالا و کارگاههای تولیدی: در وضعیت جاری لازم است شرایط بیمه کالا و کارگاههای تولیدی متناسب با شرایط دفاع مالی و شامل خسارتهای احتمالی ناشی از وقوع جنگ باشد؛ از جمله تمدید خودکار بیمهها و اطلاع رسانی آن به کارفرمایان.
تسهیل تجارت و گمرک
تسریع فرآیندهای گمرکی و حفظ جریان تجارت خارجی برای جلوگیری از توقف صادرات و واردات شامل:
ترخیص سریع کالاها: گمرک ایران با کاهش تشریفات اداری، ترخیص کالاهای اساسی و مواد اولیه را در کمتر از ۴۸ ساعت انجام دهد و با حذف انبار در گمرکات، کالاهای انبار شده در گمرکات به انبار کارخانجات (کاهش زمان انبارش در گمرکات به کمتر از 3 روز) انتقال یابد. اتاق بازرگانی میتواند فهرستی از کالاهای اولویتدار (مانند مواد اولیه صنعتی و دارویی) را ارائه دهد.
متنوعسازی کریدورهای تجاری امن: با همکاری کشورهای همسایه (نظیر ترکیه، عراق، و ارمنستان)، کریدورهای تجاری امن برای صادرات و واردات ایجاد شود. اتاق بازرگانی میتواند از طریق ارتباطات بینالمللی خود، مذاکرات لازم را صورت داده و این روند را تسهیل کند.
تمرکززدایی از مبادی بندری: به منظور کاهش خطرپذیری و وابستگی کشور به بنادر اصلی، پیشنهاد میگردد دستگاههای مسئول نسبت به توزیع بار ترافیکی، بارگیری و تخلیه بار در بنادر تدابیر لازم را اتخاذ نمایند.
اصلاح نظام تخصیص ارز: در راستای حفظ امنیت غذایی و حفظ سطح تولید و اشتغال، مناسب است نسبت به اصلاح نظام تخصیص ارز با تمرکز بر واردات کالاهای اساسی، مواد اولیه و ماشین آلات ضروری تولید اقدام شود. همچنین پیشنهاد میگردد در شرایط کنونی کشور، سازوکارهای تامین ارز از محل صادرات برای صادرکنندگان و انتقال ارز بدون در نظر گرفتن منشا ارزی برای تامین کالاهای اساسی مورد بازنگری قرار گیرد.
حمایت از تابآوری بخش خصوصی
تشکیل صندوق اضطراری حمایت از تولید: دولت با همکاری اتاق بازرگانی، صندوقی برای حمایت مالی از بنگاههای کوچک و متوسط آسیبپذیر ایجاد کند. همچنین بانک مرکزی با همکاری وزارت اقتصاد میتواند به منظور مدیریت نقدینگی بنگاهها، خطوط اعتباری ویژهای با نرخ بهره پایین برای کسبوکارهای کوچک و متوسط و صنایع کلیدی نظیر کشاورزی، تولید مواد غذایی و دارو تخصیص دهد. این تسهیلات میتواند بهصورت وامهای کوتاهمدت با دوره تنفس ۳ماهه ارائه شود تا بنگاهها قادرشوند نقدینگی لازم برای پرداخت حقوق کارکنان و تأمین مواد اولیه را حفظ کنند.
اعطای مهلت برای تعهدات بیمهای و مالیاتی: اعطای مهلت برای تعهدات بیمهای و مالیاتی و بخشودگی جرائم برای بنگاههای تولیدی و خدماتی که در شرایط بحرانی با کاهش درآمد مواجه شدهاند. اتاق بازرگانی میتواند معیارهای واجد شرایط بودن این سری از فعالیت ها و بنگاه ها را تعیین کند.
حمایت از شرکتهای نوپا و نوآور و فناور: با توجه به نقش این شرکتها در نوآوری و تابآوری اقتصادی و حفظ نخبگان، یارانههای تحقیق و توسعه و تسهیلات ویژه برای آنها در نظر گرفته شود. اتاق بازرگانی میتواند با شناسایی این شرکتها، اولویتبندی را تسریع کند.
دیپلماسی اقتصادی
رایزنی با اتاقهای بازرگانی بینالمللی: اتاق بازرگانی تهران آمادگی دارد با هماهنگی و همکاری نزدیک دستگاههای دولتی به ویژه وزارت امور خارجه و سازمان توسعه تجارت با اتاقهای بازرگانی کشورهای دوست (مانند چین، هند، ترکیه، عمان و روسیه) برای مدیریت چهره اقتصاد ایران و حفظ جریان تجارت و جذب سرمایهگذاری تعامل کند.
مدیریت بحران و اطلاعرسانی
کارگروه اطلاعرسانی مشترک: تشکیل کارگروهی با حضور نمایندگان وزارت اقتصاد، وزارت صمت، وزارت ارشاد و وزارت جهاد کشاورزی، بانک مرکزی و اتاق بازرگانی برای اطلاعرسانی به جامعه اقتصادی و فعالان کسبوکار کشور
متنوعسازی خدمات پنجره واحد دولت: با توجه به تمرکز تهدیدات در استانهای اصلی کشور به ویژه شهر تهران، پیشنهاد میشود در راستای تسهیل و تابآوری خدمات دولت به فعالان اقتصادی، بهصورت اضطراری برخی از خدمات دولت در حوزه کسبوکار از طریق «پنجره واحد خدمات اتاق تهران» به بنگاهها و فعالان اقتصادی ارائه گردد.
بازتعریف شمول دورکاری: با توجه به شرایط ویژه در استان تهران، مناسب است جهت تداوم تولید و خدمات، شمول دورکاری کارکنان اولاً در تهران به جریان روزمره خدمات بخش دولتی آسیب نزند، ثانیاً استانهای کمتر در معرض تهدید از شمول دورکاری کارکنان خارج شده و به شکل منطقه ای و استانی فعالیت نمایند.
در خاتمه، اتاق بازرگانی صنایع معادن و کشاورزی تهران همچون گذشته آمادگی خود را جهت «تشکیل کارگروهی مشترک با وزارتخانههای ذیربط» به منظور پیگیری جزییات اجرایی موارد پیشنهادی و سایر اقداماتی که احیاناً مد نظر جنابعالی باشد، اعلام میدارد.
محمود نجفی عرب