در بیست و ششمین جلسه کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران مطرح شد

ضرورت توجه صنایع به قواعد بین‌المللی در حوزه مقابله با آلودگی پلاستیک

بیست و ششمین جلسه کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران با حضور سرپرست جدید مرکز امور بین‌الملل و کنوانسیون‌های سازمان حفاظت محیط زیست برگزار شد. در این جلسه گزارشی از محتوای دوره‌های پیشین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (cop) ارائه شد.

این جلسه با گزارش شهریار عامری، کارشناس حوزه انرژی و توسعه پایدار، در مورد پیش‌زمینه‌ها و سازمان‌های دخیل در شکل‌گیری کنفرانس‌های تغییرات اقلیمی سازمان ملل COP آغاز شد. او توضیح داد که در سال 1995 کشورها مذاکراتی را برای تقویت پاسخ جهانی به تغییرات آب وهوایی آغاز کردند، اولین اجلاس کاپ (COP)  به ریاست خانم «آنگلا مرکل» که در آن سال وزیر محیط زیست آلمان بود در برلین برگزار شد. به گفته او، در آن گردهمایی 117 کشور عضو و53 کشور به عنوان ناظر شرکت کردند. در این نشست به تعهد کشورهای صنعتی  (Annex I)برای کمک به کشورهای در حال توسعه در ماده 4.2 اشاره شد. در عین حال کشورهای اروپای مرکزی و شرقی با اقتصاد در حال گذار را Annex II خواندند. در آن سال انتظار می‌رفت که کشورهای صنعتی تا سال 2000 انتشار گازهای گلخانه‌ای را به سطح سال 1990 کاهش دهند.

عامری توضیح داد: یکی از مهم‌ترین نشست‌های کاپ، نشست سوم در سال1997 در کیوتوی ژاپن بود. در این نشست بود که پروتکل کیوتو به تصویب رسید. در آن نشست تعهد کشورهای Annex I در مورد کاهش انتشار کربن به صورت کمی تعیین شد.

 او با بیان اینکه سه مکانیزم برای کاهش کربن در نظر گرفته شد، ادامه داد: اغلب کشورهای صنعتی و کشورهای اروپای شرقی و مرکزی که با عنوان  Annex IIتعریف شده بودند پذیرفتند که انتشار گازهای گلخانه‌ای خود را تا سال‌های بین 2008 تا 2012 به سطحی بین 6 تا 8 درصد زیر سال 1990 برسانند. آمریکا در این نشست کاهش 7 درصد زیر 1990 را پذیرفت و کلینتون عهدنامه را امضا کرد ولی این تصمیمات در کنگره تصویب نشد و نهایتا بوش در 2001 کلا از پیمان خارج شد. در حال حاضر197 کشور عضو کنوانسیون و 192 کشور عضو پروتکل کیوتو هستند.

عامری در ادامه به آنچه در کاپ‌های بعدی رخ داد اشاره کرد و گفت: کاپ 29 در نوامبر سال 2024 در باکو، آذربایجان برگزار شد. بیش از 65هزار نفر برای شرکت در کنفرانس باکو ثبت نام کرده و بیش از 50هزار نفر شرکت کردند. این کنفرانس از نظر تعداد شرکت کنندگان بعد از کاپ 28 در دبی، بزرگ‌ترین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل بود که در یک فضای 112هزار متر مربعی در استادیوم باکو برگزار شد.

 به گفته این کارشناس حوزه انرژی و توسعه پایدار، انتخاب باکو که پایتخت یک کشور وابسته به صادرات سوخت‌های فسیلی و مشهور به فساد گسترده است، موجب اعتراض‌های فراوان شد و همین مساله سبب شد که بسیاری از سران کشورها و برخی هیات‌ها در این رویداد شرکت نکنند. در این نشست کشور آذربایجان با 2229 نفر بیشترین تعداد شرکت‌کننده را داشت و کشورهای برزیل با 1914نفر، ترکیه با1862 نفر، امارات با 1011 نفر و چین با 969 نفر، روسیه با 900 نفر، اندونزی با810 نفر، نیجریه با 634 نفر، ژاپن با 595 نفر و قزاقستان با 487 شرکت‌کننده در جایگاه‌های بعدی قرار داشتند.

عامری در ادامه توافقات این اجلاس را مورد اشاره قرار داد و گفت: سه بانک شامل بانک توسعه چندجانبه، بانک جهانی و بانک سرمایه‌گذاری اروپا برای افزایش وام‌های مربوط به تغییرات اقلیمی به 120 میلیارد دلار در سال متعهد شدند. تدوین چارچوب کلیدی برای ماده 6.4 توافق‌نامه پاریس و تعهد کشورهای توسعه‌یافته برای افزایش تعهدات مالی اقلیمی به سالانه 300 میلیارد دلار تا سال 2035 نیز از دیگر نتایج این اجلاس بود.

او افزود: کشورهای توسعه‌یافته نظیر اتحادیه اروپا و آمریکا می‌خواهند که کشورهای چین و کشورهای مرفه حاشیه خلیج فارس در تامین مالی برنامه‌های کاهش کربن شرکت کنند. گذار انرژی هم در این کاپ مانند کاپ 28 مورد توجه بود و بر حذف تدریجی زغال‌سنگ و سرمایه‌گذاری روی پروژه‌های هیدروژن سبز تاکید شد. این کارشناس حوزه انرژی و توسعه پایدار سپس از ضرورت تعامل با دولت و مجلس برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های بین‌المللی به نفع کشور سخن گفت و افزود: پیشنهاد ما این است که بخش‌خصوصی با محوریت اتاق‌ها و تشکل‌ها این موارد را مورد پیگیری قرار دهند.

در ادامه این جلسه، سعید تاجیک، رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران طی سخنانی به ضرورت برنامه‌ریزی به هنگام برای حضور در کنفرانس تغییرات اقلیمی سال‌‌ آینده و تعیین نقش دولت و بخش خصوصی برای حضور در این رویداد اشاره کرد.

او همچنین گفت که بخش خصوصی نسبت به راه‌اندازی بازار داوطلبانه کربن تمایل دارد و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست نیز به این امر علاقمند است که در صورت راه اندازی داوطلبانه چنین سازوکاری، می‌توان آن را در اجلاس کاپ آینده‌ نیز ارائه کرد.

غفلت صنایع از کاهش آلودگی‌ها

در ادامه آرمان خورسند به عنوان سرپرست جدید مرکز امور بین‌الملل و کنوانسیون‌های سازمان حفاظت محیط زیست طی سخنانی با اشاره به اینکه توجه به کنوانسیون مقابله با آلودگی پلاستیک نیز بسیار حائز اهمیت است، ادامه داد: امیدوارم توجه بخش خصوصی به کاهش آلایندگی چه کربن و چه پلاستیک جلب شود. در حالی که متاسفانه در صنعت نوعی بی‌توجهی و غفلت نسبت به این مساله وجود دارد و فعالان صنعتی، ضوابط بین‌المللی در این حوزه را لوکس و زینتی می‌پندارند.

او با بیان اینکه آنچه در معاهدات بین‌المللی قید می‌شود به قاعده تبدیل می‌شود، گفت: مفاد درج شده در کنوانسیون‌های زیست محیطی نیز تبدیل به قاعده می‌شود و کشورها ناگزیر از رعایت آن خواهند بود. بنابراین، باید به این موارد توجه نشان داد تا دست‌کم سرمایه‌گذاری‌های جدید در حوزه‌هایی صورت نگیرد که برای مثال، 10 سال دیگر بازاری ندارد.

در همین حال، رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران پیشنهاد کرد که سمیناری برای تبیین مفاد کنوانسیون مبارزه با آلودگی پلاستیک به فعالان بخش خصوصی برگزار شود که مورد استقبال قرار گرفت.

در ادامه این جلسه، سایر حاضران نیز نظرات و دیدگاه‌های خود را مطرح کردند و رئیس این کمیسیون با جمع‌بندی این موارد به دو عضو این کمیسیون برای تهیه‌ گزارش تحقیقی در ارتباط با صندوق‌های مدیریت پروژه ماموریت داد. همچنین مقرر شد که این کمیسیون نماینده‌ای برای حضور در کارگروه‌های مربوط به کاهش انتشار کربن و مقابله با آلودگی پلاستک در سازمان حفاظت محیط زیست معرفی کند.