مهراد عباد، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران، در یادداشتی خطاب به رئیسجمهور منتخب، ضمن برشمردن برخی اولویتها نظیر اعمال اصلاحات در سیاستهای ارزی و تجاری خواستار اتخاذ تدابیری برای بازگشت به قانون و بازگشت احترام متقابل میان دولت و بخش خصوصی شده است.
اکوسیستم کسبوکار در ایران به واسطه تحریمهای خارجی و داخلی دهههای اخیر باید به سرعت به بخش مراقبتهای ویژه انتقال پیدا کند. حال انتخاب آقای دکتر پزشکیان این امید را در ذهن ایرانیان ایجاد کرده است که شاید این انتقال زودتر صورت بگیرد. نکتهای که دولت جدید باید به آن توجه نشان دهد این است که در بخش مراقبتهای ویژه این بار نه به جراحی اقتصادی که به انقلاب اقتصادی نیاز داریم. انقلابی که اندیشههای کارآمد و توسعهطلبانه را در اقتصاد بیمار ایران تزریق کند و باعث توسعه پایدار کشور عزیزمان شود .
اصلاحات مورد نیاز در اقتصاد بسیار است؛ از اصلاح در سیاستهای ارزی تا تجارت خارجی و نظام بانکی که باید در اولویت کاری یک تیم اقتصادی مجرب قرار گیرد تا با اصلاحات بنیادی اما گام به گام، این قطار اقتصادی خارج شده از ریل را به مسیر اصلی آن بازگردانند .
فجایع پیش آمده در حوزه اخلاق اقتصادی در این سالها مانند فسادهای مختلف در حوزه ارزی نشان میدهد که علاوه بر نیاز به انقلاب اقتصادی، لازم است روی فرهنگ و اخلاق اقتصادی حاکم بر فعالیتها نیز تجدیدنظرهای اساسی صورت دهیم.
تقابل دولت و بخش خصوصی طی نیم قرن اخیر به بالاترین حد خود رسیده که این رویه، حاصل فربه شدن دولت و تسلط کامل ولی ناکارآمد نهاد دولت بر اقتصاد است و با سوق دادن اقتصاد به سمت اقتصادی دستوری، از طرف تمام بنگاهداران تصمیم میگیرد. با افزایش بدهبستان دولت و بخش خصوصی چالشهای میان این دو روز به روز افزایش یافت، در این سالها بخش خصوصی تنشهای فراوانی با وزارتخانهها و سازمانهای مختلف دولتی نظیر صمت، بهداشت، جهاد، سازمانهای بیمه تامین اجتماعی و سازمان امور مالیاتی داشتهاست و در بسیاری از موارد زور دولتیها به بخش خصوصی چربیده است و بخش خصوصی سرافکنده و بدون پشتیبان، روزنه امید خود را از دست داده است.
نگاه بسیاری از کارمندان در دولتهای گوناگون به بخش خصوصی نگاهی از بالا به پایین بوده و با در اختیار گرفتن کرسیهای دولتی ، مست قدرت میشوند و گویی دیگر هیچ خدایی را بندگی نمیکنند .در حالی که منشور اخلاقی و اداری کارمندان دولت یا جدیدترین آئیننامه ارتقای اخلاق حرفهای در نظام اداری بسیاری بر مسائلی چون شهروندمداری، احترام و اعتماد، شفافیت، پاسخگویی، پرهیز از سؤاستفاده از موقعیت شغلی، تعهد و وفاداری به سازمان، بهکارگیری مهارت و تخصص، نحوه برخورد با ارباب رجوع، وجدان کاری، انتقادپذیری، اعمال بیطرفانه قانون، پرهیز از دریافت هدیه و رشوه و نظم و آراستگی شخصی و .. تاکید دارد. مسلما موارد قید شده در این مقررهها بسیار جملات زیبایی هستند اما شوربختانه مانند بسیاری از امور دیگرمان این منشورها نمایشی و فاقد کارکرد هستند. اما باید در نظر بگیریم این موارد دقیقا نقاط ضعف اداره دولتهای ماست و در سازمانهای دولتی با احترام به ارباب رجوع پاسخ نمیگویند.
البته که این موضوع صفر و صدی نیست و بسیاری از افراد شرافتمندانه مشغول خدمترسانی به بخش خصوصی هستند اما تجربیات شخصی بخش خصوصی حکایتی دردآور دار . ما در بخش خصوصی بسیار شنیدهایم که اگر کارمندان دولت بخواهند ما را از در سازمان راه نمیدهند و شاهد بیرون انداخته شدن بخش خصوصی از ادارات دولتی بودهایم. شفافیت در فرآیندهای اداری دولت به کمترین حد خود رسیده؛ به ترتیبی که سازمانهای امور مالیاتی و تامین اجتماعی بدون اطلاع کارفرما علیه آنها جریمه صادر میکنند و هیچ شکایتی را پاسخ نمیدهند و حتی بعضا حاضر به شنیدن صدای بخش خصوصی نیستند. پروسههای اداری تعریف شده به ترتیبی است که یک فرد کارمند دولت به شخصه باید منابع کشور را تقسیم کند و با شکلگیری امضاهای طلایی، شاهد رواج سؤاستفاده از موقعیت شغلی در دولتها هستیم و دریافت هدیه و رشوه به واسطه مشکلات اقتصادی برای تمام جامعه نیز افزایش یافته است. کارمندان دولت گاهی تعهد و وفاداری به سازمانهای خود ندارند و کاهش راندمان عملکرد آنها و سازمانهایشان نشان از این موضوع دار . در این میان، شایسته سالاری نیز شعاری بود که هیچگاه محقق نشده و شاهد حضور مدیرانی هستیم که تخصص و تجربه لازم برای انجام صحیح امور را ندارند.
حتی در موضوعات بسیار پیشپاافتاده مانند نظم و آراستگی نیز عقبگرد بسیاری داشتیم و شوربختانه عدم آراستگی در سازمانهای دولتی به یک فرهنگ تبدیل شده و این در حالی است که چنین پدیدهای با آداب، فرهنگ و رسوم ما سنخیت ندارد.
جناب آقای دکتر پزشکیان، رئیسجمهور محترم همه مردم ایران، همانطور که در مناظرات اشاره داشتید ما قوانین خوب بسیاری داریم که اجرا نمیشود. بالای میز بسیاری از کارمندان دولتها دیدهایم که نوشتهاند «ارباب رجوع تاج سر ماست» اما واقعا آنها ما را خاک پای خودشان هم حساب نمیکنند. تقاضا داریم با رعایت قوانین موجود در دولت جنابعالی این احترام متقابل بین دولت و بخش خصوصی بازگردد تا امکان تعامل و هم افزایی بیشتری برای توسعه ایران عزیز حاصل شود.