بیش از هفت ماه از جنگ اسرائیل در خاک غزه میگذرد. در این مدت بیش از 35 هزار نفر فلسطینی کشته شدهاند که تعداد زیادی از آنها را کودکان تشکیل میدهند. اکونومیست میگوید ادامه سیاستهای نتانیاهو نه تنها به ضرر غزه بلکه به ضرر اسرائیل هم خواهد بود.
ماهها بود که فرماندهها و وزرا و مقامات اسرائیلی در مقابل بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم اسرائیل سکوت کرده بودند. با این حال، مدتی است که صدایشان بلند شده و به شکلهای مختلف، سیاستهای نتانیاهو را نقد میکنند یا نسبت به مسائل پشت پرده هشدار میدهند. آنها معتقدند مواردی وجود دارد که باید درباره آنها به دولت نتانیاهو هشدار داده شود. مهمترین مسئله این است که از نگاه مقامات اسرائیلی، نتانیاهو هیچ استراتژی مشخص و شفافی برای این جنگ ندارد. در واقع مشخص نیست که او قصد دارد جنگ در غزه را تا کجا و چگونه پیش ببرد و در نهایت، اگر روزی این جنگ به پایان برسد، چه برنامهای برای بعد از آن در نظر دارد.
مشاجرهها درباره استراتژی مبهم نتانیاهو در جنگ غزه، شدت گرفته و هر یک از افراد درون یا بیرون از دولت، به صورت علنی علیه نتانیاهو حرف میزند. همه این افراد به صورت واضح و روشن اعلام کردهاند که به دنبال تغییر مسیر اساسی در دولت هستند و میخواهند هر چه سریعتر، مسیر جنگ غزه تغییر کند تا به نتیجه برسد. این تغییرات و نظرات در حالی مطرح شده که در عین حال، تهدیدهای شدیدی علیه نتانیاهو از طرف نهادهای بینالمللی صورت گرفته و ممکن است او را در دادگاههای بینالمللی محاکمه و حتی بازداشت کنند.
از نگاه مقامات اسرائیلی، نتانیاهو صرفاً روی پیشبرد اهداف و برنامههای خودش اصرار دارد و اصلاً تلاش نمیکند برنامهها و استراتژیهای دیگر را در این شرایط بحرانی، مورد آزمایش قرار دهد. او معتقد است که وظیفه تعیین استراتژی در جنگ با نخستوزیر است و در نتیجه از آنجا که خودش این وظیفه را بر عهده گرفته، اجازه نمیدهد سایر افراد و صاحبنظران در این زمینه ورود کنند. با این حال، سایر مقامات اسرائیلی میگویند وقتی استراتژی شفاف و روشنی وجود ندارد، نمیتوان اجازه داد که تمامی امور در اختیار نخستوزیر قرار بگیرد.
به این ترتیب، شاهد دعوایی میان مقامات اسرائیلی هستیم. نتانیاهو اصرار دارد این جنگ باید تا حذف کامل حماس ادامه پیدا کند. با این حال، بررسیها نشان میدهد که نه تنها حماس حذف نشده و نتانیاهو به هدف خود در این زمینه دست پیدا نکرده، بلکه حتی در شمال غزه هم دوباره نیروهای حماس مشاهده شدهاند و در نتیجه نیروهای ارتش اسرائیل به شمال غزه رفتهاند تا اقدام به سرکوب حماس کنند.
*جنگ بیپایان
در واقع نتانیاهو جنگ را در وضعیتی بیپایان قرار داده است. او میداند که حماس تسلیم نخواهد شد، از طرف دیگر، تداوم جنگ طی هفت ماه اخیر هم نشان میدهد که حذف حماس تقریباً ناممکن است. به این ترتیب میتوان فقط به این نتیجه رسید که نتانیاهو صرفاً قصد دارد این جنگ را تا بینهایت و تا جای ممکن ادامه دهد. پرسش اینجاست که چرا نخستوزیر این رژیم به دنبال چنین برنامهای است؟
ماجرا از این قرار است که نتانیاهو در حال حاضر در داخل اسرائیل، با بحران سیاسی مواجه است. او میداند که آیندهای تیره و تار در روزهای پس از جنگ در انتظارش است و اطمینان دارد که پس از برگزاری انتخابات، دیگر رای نخواهد آورد. در نتیجه خودش را یک بازنده میداند. با این حال، تلاش دارد از طریق تداوم جنگ، به حفظ قدرت و جایگاه سیاسی خودش کمک کند.
رویکرد نتانیاهو در حالی بر رژیم اسرائیل و جنگ غزه حاکم شده که برخی از مقامات اسرائیلی، نظراتی متفاوت دارند و میدانند که باید راهکاری سیاسی را دنبال کنند. آنها میدانند که راهکار جنگی و نظامی به شکلی که نتانیاهو دنبال میکند به نتیجه نخواهد رسید و صرفاً منجر به از دست رفتن جان چندین هزار انسان بیگناه دیگر در غزه خواهد شد. با این حال، راهکار سیاسی میتواند خیلی زود این مسئله را تا حدودی حل کند.
قضیه از این قرار است که اسرائیل هم باید خودش را از سیاستهای نتانیاهو نجات دهد، با این حال اگر یک راه برای پایان بخشیدن به سیاست نتانیاهو وجود داشته باشد، آن را از درون اسرائیل میگذرد و کسی نمیتواند در این زمینه کمککننده باشد. مردم در اسرائیل باید نسبت به این مسئله آگاه شوند در غیر اینصورت، علاوه بر اینکه زندگی را بر فلسطینیهای ساکن غزه حرام خواهند کرد، به بحرانی جدی برای خودشان هم دامن خواهند زد. در واقع آنها باید هر چه سریعتر خودشان را از سیاستهای اشتباه نتانیاهو رها کنند.
منبع: اکونومیست / ترجمه: آیندهنگر