اردیبهشتماه بود که سجاد پادام، مدیرکل بیمههای اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت: «کشور یونان ۱۰۰ جزیره فروخت تا بتواند مطالبات بازنشستگانش را بدهد، ما هم به زودی به این وضعیت دچار میشویم. ۳۰۰ هزار شهید دادیم که یک وجب خاک از دست ندهیم، اما ممکن است به جایی برسیم که مجبور شویم کیش، قشم و خوزستان را بفروشیم تا بتوانیم حقوق بازنشستگان را بدهیم.
لیلا ابراهیمیان، دبیر بخش توسعه:
ارادیبهشتماه بود که سجاد پادام، مدیرکل بیمههای اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت: «کشور یونان ۱۰۰ جزیره فروخت تا بتواند مطالبات بازنشستگانش را بدهد، ما هم به زودی به این وضعیت دچار میشویم. ۳۰۰ هزار شهید دادیم که یک وجب خاک از دست ندهیم، اما ممکن است به جایی برسیم که مجبور شویم کیش، قشم و خوزستان را بفروشیم تا بتوانیم حقوق بازنشستگان را بدهیم. حتی اگر ۳ میلیون بشکه نفت را بدون تحریم بفروشیم و پولش را کامل بگیریم باز هم نمیتوانیم بحران بازنشستگان را حل کنیم. باید در ۵ ماه ۸۵ هزار میلیارد کار عمرانی میکردیم ولی فقط ۱۳ هزار میلیارد اجرایی شده، یعنی ۲۰ درصد.» این اظهارنظر پادام اگرچه تلخ بود و او بلافاصله بعد از انتشار این گفتوگو، اعلام کرد که فیلم گفتوگویی که از او منتشر شده، تقطیعشده بوده است، اما دوباره اعلام کرد: «بالغ بر ۱۳۰ کشور از تجربه یونان عبرت گرفتند و اصلاحات را در نظام بازنشستگی آغاز کردند. ما فقط هشدار دادیم تا آینه عبرت دیگران نشویم والا جان ما بذل وجب به وجب خاک ایران عزیز است.» با این حال، به نظر میرسد زنگ خطری که سالها قبل از سوی استادان دانشگاه و تحلیلگران به صدا درآمده بود، اما توجهی به آن نشد، به صدا درآمده است؛ تا جایی که وضعیت صندوقهای بازنشستگی امروز بحرانی شده و نزدیک است که این بحران به یک ابربحران جدی بدل شود.
اما اظهارنظر پادام جدید نبود؛ قبل از آن هم بارها درباره بحران و ابربحران صندوق بازنشستگی در کشور گفته بودند. مسعود نیلی، مشاور ارشد حسن روحانی، زمانی از ابربحران صندوق بازنشستگی گفته بود و برخی تحلیلگران از «سونامی صندوقها». آن زمان گفتند 18 صندوق بازنشستگی در کشور فعال است؛ بیش از 70 درصدی صندوق بازنشستگی کشوری به بودجه دولت وابسته است؛100 درصد صندوق نیروهای مسلح به بودجه دولت وابسته است؛ ارزش خالص کسری سازمان تأمین اجتماعی در 60 سال آینده معادل بیش از 2 برابر GDP کشور در سال 1395 است و همه این اظهارنظرها یعنی باید به کمک صندوقهای بازنشستگی در کشور شتافت ولی چنین نشد یا نتیجه این را نشان نمیدهد. ادامه وضعیت بحرانی صندوق به جایی رسید تا اینکه دولتمردان به فکر تغییر قوانین مربوط به بازنشستگی افتادند تا دم مسیحایی این قوانین بتواند صندوقها را نجارت دهد و خود چشم امید به این تغییر بستهاند. اما آنچه مهم است اینکه چالش مهم پیشروی نظام بازنشستگی در ایران، به اداره دولتی و ناکارآمد صندوقهای بازنشستگی و برخورداری از سیستم تعهدی مزایای معین برمیگردد. از آنجا که این مسائل در سایر کشورها نیز وجود داشته، مطالعه اصلاحات ساختاری و غیرساختاری سیستمهای بازنشستگی در دنیا میتواند برای ایران راهگشا باشد. راهحل، حرکت به سوی سیستم بازنشستگی خصوصی و پیادهسازی ساختارهای مشارکت معین و ترکیبی است که از جمله راهکارهای بالقوه برای اصلاح نظام بازنشستگی در کشورهای پیشرفته است وگرنه باد ما را خواهد برد.
منبع: آیندهنگر