هوش مصنوعی یکی از مهمترین جریانهای دنیای امروز به شمار میآید؛ اما آیا واقعا شرکتها آن را مهم میدانند و روی آن سرمایهگذاری میکنند؟ اکونومیست بررسیهایی در این زمینه انجام داده که قابل تامل است و نشان میدهد بخشی از ماجرای هوش مصنوعی از هیجانات ناشی شده است.
بسیاری از اقتصاددانها بر این باورند که هوش مصنوعی اقتصاد جهان را متحول خواهد کرد. برخی مطالعات مدعی شدهاند که رشد انفجاریِ تولید ناخالص داخلی از طریق هوش مصنوعی محقق خواهد شد. یکی از پژوهشگران در دانشگاه استنفورد هم گفته هوش مصنوعی این قدرت را دارد که بهرهوری را در سالهای آینده به شکل چشمگیری افزایش دهد. مسئله اینجاست که برای شکلگیری چنین تحول بزرگی، شرکتها باید هزینههای کلانی صرف نرمافزارها، تجهیزات و کارخانهها کنند تا بتوانند ظرفیتهای هوش مصنوعی را بالا ببرند. به این ترتیب چنین پیشرفتی نیازمند سرمایهگذاریهای کلان است.
زمانیکه فناوریهای کامپیوتری توسعه پیدا کرد، انسانها هزینههای زیادی صرف آن کردند. بسیاری از افراد به استقبال فناوریهای کامپیوتری رفتند و در نتیجه پول و سرمایه قابل توجهی روانه این صنعت شد. همین موضوع در نهایت به پیشرفت تکنولوژیهای مربوط به کامپیوترها کمک کرد. حالا هوش مصنوعی دقیقا به چنین سرمایهگذاریهایی نیاز دارد. اما مسئله اینجاست که اصلا شاهد چنین سرمایهگذاریهایی در عرصه هوش مصنوعی نیستیم.
یکی از مشکلاتی که پیش روی هوش مصنوعی قرار گرفته، بحرانهای اقتصادی بعد از همهگیری کروناست. مسئله همهگیری منجر به کاهش رشد اقتصادی در جهان و همچنین افزایش نرخ تورم در کشورهای توسعهیافته شد. حالا هوش مصنوعی دقیقا باید در کشورهای توسعهیافته، رشد کند. اما مسئله اینجاست که مردم در این کشورها هنوز در تلاشند تا از بحران همهگیری و مشکلات اقتصادیاش رها شوند. به همین دلیل است که نمیتوانند سرمایه لازم را به هوش مصنوعی اختصاص دهند تا این فناوری توسعه پیدا کند. به این ترتیب، هوش مصنوعی دقیقا به دلیل همزمانی با کرونا، عقب ماند و هنوز هم نتوانسته این عقبافتادگی را جبران کند. در واقع، هوش مصنوعی فرصت را فعلا برای سرمایهگذاری از دست داده است.
*یک همزمانیِ نامطلوب
سال 2023 آنطور که باید روی هوش مصنوعی سرمایهگذاری صورت نگرفت که دلیل اصلی هم مسئله همهگیری کرونا بود. با این حال، انتظار میرود در سال 2024 شاهد سرمایهگذاریهای کلان روی این فناوری نوظهور باشیم. هم در عرصه مهندسی و هم در عرصه منابع کامپیوتری، هوش مصنوعی میتواند عرصه خوبی برای سرمایهگذاری در سال جدید باشد. مارک زاکربرگ، مدیر شرکت متا هم اعلام کرده که در سال آینده، بیشترین میزان سرمایهگذاری خود را به هوش مصنوعی اختصاص داده و قرار است این فناوری تازه را توسعه بدهد.
هرچند در برخی از شرکتها نظیر متا و مایکروسافت، قرار است سرمایههای کلانی به هوش مصنوعی اختصاص داده شود، در برخی از دیگر شرکتها، سرمایهگذاری در این زمینه بسیار اندک و متواضعانه بوده است. اکثر آنها مسئله تورم را در نظر گرفتهاند و با ملاحظه این مسئله، رقمی را به عنوان سرمایهگذاری مشخص کردهاند. در واقع آنها تلاش دارند که در این زمینه ریسک نکنند. تعدادی از شرکتها هم از آنجا که هنوز به مرحله بازگشت سرمایه نرسیدهاند، تصمیم گرفتهاند فعلا روی هوش مصنوعی سرمایهگذاری نکنند. به این ترتیب آنها حاضر نیستند فعلا روی هوش مصنوعی قمار کنند و ترجیح میدهند سرمایه خود را به امور دیگری اختصاص دهند.
یکی از بررسیها نشان میدهد که هیجانِ سرمایهگذاری در زمینه هوش مصنوعی در حال فروکش کردن است و احتمالا در سالهای آتی میزان سرمایهگذاری در این زمینه کاهش پیدا میکند. به این ترتیب، نمیتوان با قاطعیت گفت که سرمایهگذاری در این زمینه افزایش مییابد. هیجان در این زمینه بسیار اثرگذار است، به عبارت دیگر میزان هیجانزدگی در این زمینه کاهش پیدا میکند. نکته جالب توجه این است که کاهش هیجانها نسبت به هوش مصنوعی و همچنین کاهش سرمایهگذاری در این زمینه الزاما مختص آمریکا یا کشورهای توسعهیافته نیست و به همه کشورهای جهان مربوط میشود.
علاقه شرکتهای بزرگ فناوری نظیر متا و مایکروسافت به فناوری هوش مصنوعی کاملا طبیعی است؛ در نتیجه این شرکتها بدون تفکر زیاد، میتوانند سرمایه بسیاری را به این بخش اختصاص دهند. اما این مسئله در مورد سایر شرکتها در جهان الزاما صدق نمیکند. به همین دلیل است که انتظار میرود به صورت کلی، میزان سرمایهگذاری روی فناوری هوش مصنوعی کاهش پیدا کند. با این حال، هوش مصنوعی میتواند بخشی از آینده بشر را شکل دهد و در نتیجه باید سرمایهگذاری روی آن صورت بگیرد. به این ترتیب، شرکتهای فناوری پیشرفته به این سرمایهگذاریها ادامه میدهند و در نهایت این فناوری هم در مسیر پیشرفت قرار خواهد گرفت.
منبع: اکونومیست / آیندهنگر